Flerow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flerow
ununtrium ← flerow → ununpentium
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. flerow, Fl, 114
(łac. flerovium)
Grupa, okres, blok 14, 7, p
Właściwości metaliczne metal
Masa atomowa 289 u
Wikisłownik Hasło flerow w Wikisłowniku

Flerow[1] (Fl, łac. flerovium) – pierwiastek chemiczny leżący w układzie okresowym w bloku p bezpośrednio pod ołowiem. Wszystkie znane izotopy są bardzo nietrwałe i nie występują naturalnie na Ziemi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Pierwiastek ten został odkryty w styczniu 1999 roku przez rosyjskich naukowców w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej, w reakcji syntezy:

24494Pu + 4820Ca292114Fl*289114Fl + 310n

Wyniki tych badań zostały potwierdzone przez zespoły badaczy z Berkeley[2] i GSI[3][4] w 2009 roku. Odkrycie zostało uznane przez IUPAC 1 czerwca 2011 roku[5].

Wcześniejsze próby syntezy[edytuj | edytuj kod]

W latach 1969-1972 naukowcy z Berkeley i Dubnej poszukiwali bezskutecznie śladów flerowu w naturalnie występujących minerałach. Pierwszą próbę syntezy metodą gorącej fuzji podjęto w Berkeley w 1969 r. W 1977 roku rosyjscy uczeni próbowali wytworzyć ten pierwiastek w reakcji plutonu z wapniem; nie uzyskali wówczas pozytywnego wyniku. Te wczesne próby były motywowane hipotezą występowania pierwiastków superciężkich w środowisku naturalnym i publikacją z 1966 roku, sugerującą, że czas połowicznego rozpadu jednego z izotopów flerowu może być rzędu stu milionów lat[6].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na położenie w układzie okresowym pod ołowiem, bywał nazywany zwyczajowo eka-ołowiem. Wstępna nazwa ununquadium (symbol Uuq) pochodziła od liczby atomowej tego pierwiastka zgodnie z systematyczną terminologią IUPAC dla transuranowców.

1 grudnia 2011 IUPAC zaproponowała ostateczną łacińską i angielską nazwę pierwiastka 114 jako flerovium (symbol Fl)[7]. Gieorgij Florow (1913–1990) był dyrektorem Laboratorium Reakcji Jądrowych Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej. 30 maja 2012 roku IUPAC oficjalnie zatwierdziła tę nazwę[8]. Polska nazwa pierwiastka, ustalona przez Komisję Terminologii Chemicznej PTChem, brzmi flerow[1].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Szczególnie interesujący jest nieodkryty dotąd izotop 298Fl ze 184 neutronami w jądrze. Model powłokowy budowy jądra atomowego przewiduje, że takie jądro będzie miało wyjątkowo długi czas życia.

Właściwości chemiczne flerowu są jak dotąd słabo zbadane. Położenie w układzie okresowym wskazywałoby, że będzie on zachowywał się jak ciężki metal, przyjmując +2 i +4 stopnie utlenienia. Tymczasem wstępne wyniki badań sugerowały, że flerow niechętnie reaguje z innymi pierwiastkami, zachowując się raczej jak gaz szlachetny[6][9], ze względu na relatywistyczne przesunięcie energii stanów[9]. W 2012 roku przeprowadzono badania z wyższą czułością, których wyniki są sprzeczne z tymi rezultatami. Flerow jest lotnym pierwiastkiem, najmniej reaktywnym wśród węglowców, ale jest bardziej reaktywny niż kopernik i jest metalem[10][11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 O nazwach pierwiastków 114 i 116 w języku polskim oraz o nazw tych odmianie (pol.). W: Opinie Komisji Terminologii Chemicznej [on-line]. Polskie Towarzystwo Chemiczne, 2014-02-06. [dostęp 2014-02-07].
  2. Superheavy Element 114 Confirmed: A Stepping Stone to the Island of Stability. PhysOrg.com, 24.09.2009.
  3. News Archive: Element 114 - Heaviest Element at GSI Observed at TASCA. GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH, 2009-07-27–2009-08-02. [dostęp 2013-08-26].
  4. News Archive: Chemical Element 114: a first at GSI. One of the heaviest elements. GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung GmbH, 2010-06-22. [dostęp 2013-08-26].
  5. Discovery of the Elements with Atomic Number 114 and 116. International Union of Pure and Applied Chemistry, 2011-06-01. [dostęp 2011-06-08].
  6. 6,0 6,1 John Emsley: Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements. Oxford University Press, 2011, s. 580. ISBN 0199605637.
  7. Start of the Name Approval Process for the Elements of Atomic Number 114 and 116. International Union of Pure and Applied Chemistry, 2011-12-01. [dostęp 2011-12-01].
  8. Element 114 is Named Flerovium and Element 116 is Named Livermorium (ang.). Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej, 2012-05-30. [dostęp 2012-06-01].
  9. 9,0 9,1 Flerov Laboratory of Nuclear Reactions (ang.). 2009. [dostęp 2014-05-13]. s. 86-96.
  10. Alexander Yakushev i inni: Superheavy element 114 is a volatile metal. W: NRC-8, EuCheMS International Conference on Nuclear and Radiochemistry [on-line]. 2012-09-20. [dostęp 2014-05-13].
  11. Jens Volker Kratz. The impact of the properties of the heaviest elements on the chemical and physical sciences. „Radiochimica Acta”. 100 (8-9), s. 569–578, 2014. doi:10.1524/ract.2012.1963.