Powiat bełchatowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Powiat bełchatowski
Herb Flaga
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo łódzkie
Siedziba władz powiatu Bełchatów
Starosta Szczepan Józef Chrzęst
Powierzchnia 967,57 km²
Ludność (2009)
 • liczba
 • gęstość

113 095
117 osób/km²
Urbanizacja 61,69%
Tablica rejestracyjna EBE
TERYT 1.10.13.01.00.0
gminy miejskie 1
miejsko-wiejskie 1
wiejskie 6
Adres starostwa
powiatowego
ul. Pabianicka 17/19
97-400 Bełchatów
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa powiatu

Powiat bełchatowski – powiat w Polsce (województwo łódzkie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Bełchatów.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie i obszar[edytuj | edytuj kod]

Powiat bełchatowski ma obszar[1] 967,57 km².

Powiat stanowi 5,31% powierzchni województwa łódzkiego.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład powiatu wchodzą:

Powierzchnia i ludność
(dane wg GUS, stan: 30 czerwca 2009 r.)[1][2]
lp. Herb Gmina siedziba powierzchnia
(km²)
ludność gęstość zaludnienia
(osób/km²)
1 POL gmina Bełchatów COA.svg Bełchatów Bełchatów 180,35 9773 54
2 POL gmina Drużbice COA.svg Drużbice Drużbice 113,33 4937 44
3 POL gmina Kleszczów COA.svg Kleszczów Kleszczów 124,76 4585 37
4 POL gmina Kluki COA.svg Kluki Kluki 118,54 4085 34
5 POL gmina Rusiec COA.svg Rusiec Rusiec 99,91 5348 54
6 POL gmina Szczerców COA.svg Szczerców Szczerców 128,95 7759 60
7 POL Zelów COA.svg Zelów Zelów 167,09 15196 91
8 POL Bełchatów 1 COA.svg Bełchatów 34,64 61412 1773
Razem 8 7 967,57 113 095 117

Historia[edytuj | edytuj kod]

Powiat bełchatowski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie łódzkim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat bełchatowski złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z powiatu piotrkowskiego w tymże województwie[3]:

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla, a w ich miejsce reaktywowano gminy. Powiat bełchatowski podzielono na 1 miasto i 6 gmin[7]:

Powiat nie obejmował wówczas miasta Zelów[8] i gminy Zelów, które należały do powiatu łaskiego ani gminy Rusiec, którą powołano w powiecie pajęczańskim (obie w woj. łódzkim)[7]. Objął natomiast gminę Szczerców, należącą do 1954 roku do powiatu łaskiego.

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu bełchatowskiego włączono do nowo utworzonego województwa piotrkowskiego[9].

1 lutego 1977 roku zniesiono gminę Grocholice, której większość obszaru włączono do gminy Bełchatów[10] oraz fragmentarycznie do miasta Bełchatowa (Grocholice i Zamoście), do którego równocześnie przyłączono także część obszaru gminy Bełchatów (m.in. Bińków i Politanice)[11]. 1 października 1982 roku z gminy Drużbice wyłączono sołectwo Ostoja i włączono je do gminy Zelów[12]. 1 stycznia 1988 roku do Bełchatowa przyłączono część wsi Ludwików, Zdzieszulice Dolne i Zdzieszulice Górne z gminy Bełchatów[13]. 27 listopada 1996 roku miasto Bełchatów zostało określone jako gmina miejska[14]. 1 października 1998 roku z gminy Drużbice wyłączono wieś Świerczyna oraz osadę Kociołki-Las, włączając je do gminy Dłutów[15].

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie łódzkim przywrócono powiat bełchatowski[16]. W porównaniu z obszarem z 1975 roku powiat został zwiększony o gminy Rusiec (jedyna gmina powiatu która należała do województwa sieradzkiego) i Zelów. Gminy Grocholice nie odtworzono.

W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnej gromady Ruszczyn leży obecnie na terenie powiatu radomszczańskiego – pozostałe są ponownie w powiecie bełchatowskim.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2009):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 113 095 100 57 631 50,96 55 464 49,04
Miasto 69 408 61,37 35 480 31,37 33 928 30,00
Wieś 43 687 38,63 22 151 19,59 21 536 19,04

Warunki przyrodnicze[edytuj | edytuj kod]

Największymi rzekami przepływającymi przez powiat bełchatowski są Widawka, Grabia, Pilsia.

Sąsiednie powiaty[edytuj | edytuj kod]

Powiaty sąsiadujące z powiatem bełchatowskim to:

Transport[edytuj | edytuj kod]

Powiat bełchatowski leży na skrzyżowaniu szlaków drogowych i kolejowych w relacji północ – południe i wschód – zachód. Przez obszar powiatu przebiegają drogi krajowe, wojewódzkie i powiatowe. Drogi krajowe: 8 WrocławWarszawa i 12 KaliszPiotrków Tryb.RadomLublin, drogi wojewódzkie: 483 relacji ŁaskSzczercówGmina Nowa Brzeźnica – granica województwa Łódzkiego, 484 relacji Buczek (Łask)-ZelówBełchatówKamieńsk, 485 relacji PabianiceWadlew – Bełchatów, 480 SieradzWidawa – Szczerców.

Przypisy