Powiat poddębicki
| Powiat poddębicki | |||||||||||
|
|||||||||||
Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | łódzkie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Poddębice | ||||||||||
| Starosta | Ryszard Rytter | ||||||||||
| Powierzchnia | 880,91 km² | ||||||||||
| Ludność (2005) • liczba • gęstość |
42 456 48,2 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 25,49% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | EPD | ||||||||||
|
|||||||||||
| Adres starostwa powiatowego |
ul. Łęczycka 16 99-200 Poddębice |
||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat poddębicki – powiat w Polsce (województwo łódzkie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Poddębice.
Spis treści |
[edytuj] Podział administracyjny
W skład powiatu wchodzą:
- gminy miejsko-wiejskie: Poddębice, Uniejów
- gminy wiejskie: Dalików, Pęczniew, Wartkowice, Zadzim
- miasta: Poddębice, Uniejów
[edytuj] Historia
1956-1972
Powiat poddębicki został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie łódzkim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat poddębicki złożyły się 2 miasta i 29 gromad, które wyłączono z trzech ościennych powiatów[1]:
- z powiatu łęczyckiego (woj. łódzkie):
- z powiatu sieradzkiego (woj. łódzkie):
- z powiatu tureckiego (woj. poznańskie):
- miasto Uniejów
- gromady Biernacice, Dominikowice, Lubola, Ładawy[2], M(i)niszew[2], Niemysłów, Niewiesz, Orzeszków, Pęczniew, Saków, Siedlątków, Wilamów i Wilczków
Utworzenie powiatu poddębickiego spowodowało znaczną zmianę granicy województw łódzkiego i poznańskiego, ponieważ miasto Uniejów i aż 13 gromad zmieniło przynależność wojewódzką.
W pierwszej kolejności zlikwidowano gromady Dominikowice i Wilczków. 1 lipca 1956 roku z powiatu łęczyckiego wyłączono gromadę Drwalew, którą przyłączono do powiatu poddębickiego[3]. Granicę województw łódzkiego i poznańskiego zmodyfikowano ponownie 1 stycznia 1957 roku po przyłączeniu do powiatu poddębickiego gromady Człopy z powiatu tureckiego[4]. 1 stycznia 1958 roku do Poddębic przyłączono resztówkę Byczyna z gromady Praga[5].
1 stycznia 1959 roku zwiększono powierzchnię powiatu poddębickiego przez przyłączenie do niego części obszaru powiatu łęczyckiego: gromadę Dalików zwiększono kosztem gromady Florentynów a gromady Gostków i Drwalew kosztem gromady Wola Niedźwiedzia; jedynie część obszaru gromady Budzynek w powiecie poddębickim włączono do gromady Parzęczew w powiecie łęczyckim[6].
W 1959 roku przeprowadzono kilka gruntownych zmian w podziale administracyjnym powiatu[7]:
- zniesiono gromadę Charchów Pański a jej obszar włączono do gromady Wierzchy
- zniesiono gromady Człopy i Orzeszków a z ich obszaru utworzono nową gromadę Kościelnica
- zniesiono gromady Budzynek i Domaniew a z ich obszaru utworzono nową gromadę Brudnów
- zniesiono gromady Góra Bałdrzychowska i Wilczyca a ich obszar włączono do nowo utworzonej gromady Kałów (oraz fragmentarnie[8] do gromad Praga[9] i Dalików[10])
- zniesiono gromadę Ładawy a jej obszar włączono do gromady Biernacice
- zniesiono gromadę Saków a jej obszar włączono do gromady Gostków
- zniesiono gromadę Siedlątków a jej obszar włączono do gromad Niemysłów i Pęczniew
W 1959 roku roku przeniesiono siedzibę gromady Gostków z Gostkowa do Wartkowic a nazwę jednostki zmieniono na gromada Wartkowice[11]. Przyczyną tego było skupienie całego życia gospodarczego i kulturalnego gromady w Wartkowicach. 31 grudnia 1959 roku podbudowano gromadę Zadzim przez przyłączenie do niej zniesionej gromady Ralewice z powiatu sieradzkiego[12].
W 1961 zniesiono gromadę Przekora a jej obszar włączono do gromad Tur, Dalików, Kałów i Praga[13].
W 1965 roku siedzibę gromady Jeżew przeniesiono do Kłoniszewa ze względu na złe warunki lokalowe (wraz ze zmianą nawy na gromada Kłoniszew)[14] a w 1966 roku z tych samych powodów siedzibę gromady Mniszew przenisiono do miejscowości Chwalborzyce (nazwę gmina Mniszew zachowano)[15].
W ramach dążenia do terytorialnego powiększenia oraz ekonomicznego umocnienia gromad zniesiono 1 lipca 1968 roku cztery gospodarczo słabe gromady z organami o nikłych kompetencjach[16]:
- gromadę Bałdrzychów włączono do gromad Wierzchy i Praga
- gromadę Brudnów włączono do gromad Dalików i Drwalew
- gromadę Drużbin włączono do gromad Pęczniew, Wierzchy i Niemysłów
- gromadę Kłoniszew włączono do gromady Zygry
- gromadę Tur włączono do gromad Praga i Wartkowice
1 stycznia 1970 roku siedzibę gromady Praga przeniesiono z Pragi do Poddębic a nazwę jednostki zmieniono na gromada Poddębice[17].
Tak więc z końcem 1972 roku powiat poddębicki dzielił się na dwa miasta i już tylko 16 gromad:
- miasta Poddębice i Uniejów
- gromady Biernacice, Dalików, Drwalew, Kałów, Kościelnica, Lubola, Mniszew (z siedzibą w Chwalborzycach), Niemysłów, Niewiesz, Pęczniew, Poddębice, Wartkowice, Wierzchy, Wilamów, Zadzim i Zygry
1973-1975
1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy. Powiat poddębicki podzielono na 2 miasta i 7 gmin[18]:
- miasta Poddębice i Uniejów
- gminy Dalików, Niewiesz, Pęczniew, Poddębice, Uniejów, Wartkowice i Zadzim
1975-1998
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu poddębickiego włączono głównie do nowo utworzonego województwa sieradzkiego; jedynie miasto i gmina Uniejów znalazły się w województwie konińskim[19].
1 stycznia 1977 roku zniesiono gminę Niewiesz a jej obszar włączono do gmin Poddębice i Wartkowice[20]. 1 stycznia 1986 roku do Uniejowa włączono część wsi Kościelnica z gminy Uniejów[21]. 1 lutego 1991 roku jednoimienne miasta i gminy wiejskie Uniejów i Poddębice połączono we wspólne gminy miejsko-wiejskie[22]. 1 stycznia 1997 roku z gminy Wartkowice (woj. sieradzkie) wyłączono osadę Leźnica Wielka-Osiedle i włączono ją do gminy Parzęczew (woj. miejskie łódzkie)[23]. 1 stycznia 1998 roku do Uniejowa przyłączono obręb ewidencyjny Budy Uniejowskie z obszaru wiejskiego gminy Uniejów[24].
1999 do dziś
Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie łódzkim przywrócono powiat poddębicki[25] o identycznym kształcie co w 1975 roku (jednak o innym podziale administracyjnym, ponieważ gminy Niewiesz nie reaktywowano a obecne gminy Poddębice i Uniejów były niegdyś podzielone na miasta i gminy).
Ponadto przyłączenie gminy Uniejów do województwa łódzkiego spotkało się ze sprzeciwem ludności gminy powołującej się na względy przemawiające za przynależnością do województwa wielkopolskiego. Wniosek ten był jednak nieformalny i miał charakter sygnalny, przez co nie został uwzględniony[26].
W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnych gromad Ładawy i Mniszew leży obecnie na terenie powiatu łęczyckiego – pozostałe są ponownie w powiecie poddębickim.
[edytuj] Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 42 456 | 100 | 21 482 | 50,6 | 20 974 | 49,4 |
| Miasto | 10 865 | 100 | 5716 | 52,6 | 5149 | 47,4 |
| Wieś | 31 591 | 100 | 15 766 | 49,9 | 15 825 | 50,1 |
[edytuj] Regiony partnerskie
Współpraca zagraniczna:[27]
- Łotwa, miasto Krasław, 2002
- Ukraina, rejon chmielnicki, 2006
- Serbia, Gmina Golubac, 2005
- Chorwacja, Zagrzeb – dzielnice Dolna Dubrawa (Donja Dubrava) i Górna Dubrawa (Gornja Dubrava), 2006
Przypisy
- ↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 286
- ↑ 2,0 2,1 obecnie w powiecie łęczyckim
- ↑ Dz. U. z 1956 r. Nr 23, poz. 106
- ↑ Dz. U. z 1957 r. Nr 8, poz. 29
- ↑ Dz. U. z 1957 r. Nr 58, poz. 298
- ↑ Dz. U. z 1958 r. Nr 76, poz. 392
- ↑ Uchwała Nr 57/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 3 września 1959 r.
- ↑ Uchwała Nr 58/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 3 września 1959 r.
- ↑ z gromady Góra Bałdrzychowska
- ↑ z gromady Wilczyca
- ↑ Uchwała Nr 59/59 WRN w Łodzi z dnia 3 września 1959 r.
- ↑ Dz.U. WRN w Łodzi z 1959 r., Nr 8, poz. 31
- ↑ Uchwała Nr 50/X PPRN w Poddębicach z 10 lipca 1959 roku
- ↑ Uchwała nr VII/11/65 GRN w Jeżewie z dnia 28 marca 1965 r. oraz uchwała nr 114 Powiatowej Rady Narodowej w Poddębicach z dnia 30 marca 1965 r.
- ↑ Uchwała Nr. VIII/10/66 GRN w Mniszewie z dnia 30 marca 1966 r. oraz uchwała Nr VI/114/66 Powiatowej Rady Narodowej w Poddębicach z dnia 26 kwietnia 1966 r.
- ↑ Uchwała Nr XIV/70/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Łodzi z dnia 15 marca 1968 r.
- ↑ Nr III/12/69 WRN w Łodzi z dnia 25 września 1969 roku
- ↑ Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
- ↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
- ↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 41, poz. 244
- ↑ M.P. z 1986 r. Nr 32, poz. 238
- ↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 3, poz. 12
- ↑ Dz. U. z 1996 r. Nr 155, poz. 759
- ↑ Dz. U. z 1997 r. Nr 116, poz. 742
- ↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
- ↑ Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji: Ocena nowego zasadniczego podziału terytorialnego państwa
- ↑ Regiony partnerskie
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||