Przetacznik (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przetacznik
(Morfologia (przetacznik polny)
(Morfologia (przetacznik polny)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina babkowate
Rodzaj przetacznik
Nazwa systematyczna
Veronica L.
Sp. Pl. 9. 1753
Mapa zasięgu
Veronica-distribution-maps.svg
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Przetacznik różyczkowaty
Przetacznik perski
Przetacznik ząbkowany
Przetacznik krzewinkowy
Przetacznik bluszczykowy

Przetacznik (Veronica L.) – rodzaj roślin, współcześnie (system APG III z 2009) umieszczany w obrębie babkowatych (Plantaginaceae). Według XX-wiecznych ujęć taksonomicznych rodzaj ten zaliczany jest do rodziny trędownikowatych (Scrophulariaceae) lub przetacznikowatych (Veronicaceae). Po wyłączeniu w odrębny rodzaj Hebe gatunków krzewiastych, obecnie do rodzaju Veronica należy około 200 gatunków roślin[2]. Gatunkiem typowym jest Veronica officinalis L.[3].

Nazwa rodzaju pochodzi od znanej z Ewangelii św. Weroniki. W Średniowieczu istniał pogląd, że w drobnych kwiatach przetaczników można dostrzec jej twarz[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny zielne, roczne, krzewinki.
Liście
Dolne naprzeciwległe, górne skrętoległe, rzadziej w trzylistkowych okółkach.
Kwiaty
Niebieskawe w kwiatostanach groniastych lub wyrastających pojedynczo w kątach liści. Kielich cztero- lub pięciodziałkowy, korona kwiatu lekko grzbiecista, czterołatkowa, z dwoma pręcikami.
Owoce
Owocem jest spłaszczona, kilku- lub wielonasienna torebka. Nasiona tarczowato spłaszczone albo muszelkowato wydrążone.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[3]

Cardia Dulac, Uranostachys (Dumortier) Fourreau

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Należy do plemienia Veroniceae, rodziny babkowatych (Plantaginaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1][4].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takht., rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), rodzina przetacznikowate (Veronicaceae Durande), podrodzina Veronioideae Kostel., plemię Veroniceae Duby, podplemię Veronicinae Dumort., rodzaj przetacznik (Veronica L.)[5].

Gatunki flory Polski[6]
Niektóre inne (uprawiane)[2]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Wiele gatunków uprawia się jako rośliny ozdobne.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-06].
  2. 2,0 2,1 2,2 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  3. 3,0 3,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-04-25].
  4. Family: Plantaginaceae (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-04-13].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Veronica (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-04-25].
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.