Pula

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Chorwacji. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Pula
Herb Flaga
Herb Puli Flaga Puli
Państwo  Chorwacja
Żupania Istarska županija
Burmistrz Boris Miletić
Powierzchnia 51,65 km²
Wysokość 30 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

57 053Red Arrow Down.svg
1 106 os./km²
Nr kierunkowy 052
Kod pocztowy 52 100
Tablice rejestracyjne PU
Położenie na mapie Chorwacji
Mapa lokalizacyjna Chorwacji
Pula
Pula
Ziemia 44°52′N 13°51′E/44,866667 13,850000Na mapach: 44°52′N 13°51′E/44,866667 13,850000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa

Pula (chorw. Pula, wł. Pola, istriockie Pula, słń. Pulj, niem. Pulei, łac. Pietas Iulia) – miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Pula jest położona na siedmiu wzgórzach (Kaštel, Zaro, Arena, Sv. Martin, Opatija sv. Mihovila, Mondipola i Pra Grande) w południowej części Istrii. Znajduje się w głębokiej zatoce, otoczona przez małe wyspy (Sv. Jerolim oraz Kozad). Miasto zajmuje 5165 ha. W Puli jak i w całej Istrii ogromny wpływ ma klimat śródziemnomorski. Średnia temperatura w lutym to 6,1°C a w lipcu i sierpniu 26,4 °C.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najpóźniej od V w p.n.e tereny dzisiejszej Puli zamieszkiwali Ilirowie, aż do roku 177 p.n.e. kiedy to obszar ten zajęli Rzymianie. Od 43 r. Pula stała się kolonią rzymską (nazwaną przez nich Pietas Julia) przez co została ważnym ośrodkiem administracyjnym i handlowym. W tym czasie miasto przeżywało okres świetności czego dowodem są liczne zachowane budowle z tego okresu (amfiteatr, łuk triumfalny, świątynia Augusta). W 425 Pula została siedzibą biskupstwa. Gdy Cesarstwo rzymskie upadło, Pula przeszła pod wpływy Bizancjum. W 1145, podobnie jak inne miasta półwyspu, Pula została zmuszona do złożenia przysięgi Wenecji, lecz pięć lat później w 1150 miasto zbuntowało się i w efekcie zostało splądrowane. W 1334 miasto zostało zajęte przez Republikę Wenecką. W wyniku licznych epidemii dżumy i malarii liczba mieszkańców spadła do 300. Została jednak ponownie zasiedlona przez uchodźców z Bośni i Dalmacji, którzy uciekali przed najazdem Turków.

Miasto ponownie odzyskało świetność w XIX. Zbudowano stocznie, pierwsze zakłady przemysłowe, fortyfikacje, uruchomiono komunikację kolejową, a arystokracja zaczęła przyjeżdżać tu w celach rekreacyjnych. Pula stała się ważnym portem handlowym i wojskowym, a po 1866 r. główną bazą marynarki wojennej Austro-Węgier. Po I wojnie światowej całą Istrię wraz z Pulą zajęli Włosi. Po drugiej wojnie światowej zniszczone miasto przypadło Jugosławii, a po jej rozpadzie Chorwacji.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W starożytności Pulę zamieszkiwało 30 tys. mieszkańców. W średniowieczu miasto opustoszało za sprawą epidemii dżumy i malarii i liczba mieszkańców spadła do 300. Pod koniec XIX w. żyło tu 40 tys. mieszkańców, a w 1910 r. 60 tys. Według danych na rok 2001 miasto zamieszkiwały 59 594 osoby.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pula widziana z lotu ptaka
Łuk Sergiusza
Amfiteatr rzymski
Temple of Roma and Augustus

Został zbudowany najprawdopodobniej przez cesarza rzymskiego Wespazjana, mógł on pomieścić 23 tys. ludzi, a na jego terenie organizowane były walki Gladiatorów oraz dzikich zwierząt. Obecnie jest on jednym z trzech najlepiej zachowanych amfiteatrów Starożytnego Rzymu (dwa inne to Koloseum i amfiteatr w Al-Dżamm).

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Gloaguen Phillipe, Duval Michel, Croatie : le Guide du Routard, 2008, ISBN 978-2-01-244267-2

Brusić Zuzanna, Pamuła Salomea, Chorwacja : w kraju lawendy i wina, Kraków 2007, ISBN 978-83-60506-37-0

Admaczak Sławomir, Firlej Katarzyna, Chorwacja i Czarnogóra, Bielsko-Biała 2003, ISBN 83-7304-154-0

Swajdo Jarosław, Chorwacja : praktyczny przewodnik, Bielsko-Biała 1999, ISBN 83-87696-63-3

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]