Rak żołądka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nowotwór złośliwy żołądka
ICD-10 C16
C16.0 Wpust
C16.1 Dno żołądka
C16.2 Trzon żołądka
C16.3 Ujście odźwiernika
C16.4 Odźwiernik
C16.5 Krzywizna mniejsza żołądka, nie określona
C16.6 Krzywizna większa żołądka, nie określona
C16.8 Zmiana przekraczająca granice żołądka
C16.9 Żołądek, nie określony
Endoskopowy obraz linitis plastica, typu raka w którym dochodzi do zajęcia całego żołądka
Gruczolakorak żołądka – duża zmiana guzowata z wałowato wywiniętymi brzegami i owrzodzeniem powierzchni guza
Owrzodzenie nowotworowe żołądka

Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi, ang. gastric cancer, stomach cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy żołądka wywodzący się z nabłonka błony śluzowej żołądka.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Dla populacji polskiej współczynnik zachorowalności, według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2006 roku wyniósł dla mężczyzn 18,7, a dla kobiet 9,5 co stawia ten nowotwór odpowiednio na 6. i 9. miejscu pod względem zapadalności[1]. Do krajów o wysokim współczynniku zapadalności na raka żołądka należą Węgry, Chiny, Kolumbia, Kostaryka, Chile, Japonia, Białoruś. Spadek częstości zachorowań notowany jest w Japonii, USA i większości krajów Europy Zachodniej.

Ryzyko wystąpienia raka żołądka wzrasta wraz z wiekiem jednak zdarzają się przypadki zachorowania w każdej grupie wiekowej.

Czynniki ryzyka[edytuj | edytuj kod]

Czynniki genetyczne[2][edytuj | edytuj kod]

To, że w ok. 20% przypadkach raka żołądka stwierdza się zwiększoną częstość rodzinnego występowania tego nowotworu, może wskazywać na obecność genetycznej predyspozycji.

Rak żołądka rozwija się także niekiedy w przebiegu niektórych zespołów dziedzicznej predyspozycji do nowotworów. Do tego typu zespołów należą:

APC)

Specyficzność narządową wykazuje jedynie opisany genetycznie uwarunkowany zespół predysponujący do dziedzicznego raka żołądka spowodowany występowaniem mutacji genu E-kadheryny (CDH1; HDGC od ang. Hereditary Diffuse Gastric Cancer). Do rozwoju raka żołądka dochodzi w tym zespole w bardzo wczesnym wieku (nawet już w wieku 16 lat). Inne nowotwory występujące u nosicieli mutacji w CDH1 to rak piersi typu zrazikowatego, rak jelita grubego i rak prostaty.
Należy podkreślić, że w zdecydowanej większość przypadków dziedzicznego występowania raka żołądka nie udało się dotychczas ustalić ich genetycznego podłoża.

Czynniki żywieniowe i związane ze stylem życia[edytuj | edytuj kod]

Choroby (stany przedrakowe)[edytuj | edytuj kod]

Za jedyny stan przedrakowy uznawana jest neoplazja śródnabłonkowa[3].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Obraz histologiczny[edytuj | edytuj kod]

Obraz histologiczny raka żołądka jest różnorodny i zależy od typu morfologicznego. Istnieją liczne klasyfikacje raków żołądka, z których najprostszy jest podział Laurena na raki typu jelitowego, rozlanego i mieszanego[4].

Podział według WHO wyróżnia szereg typów nowotworów:

  • gruczolakorak cewkowaty (adenocarcinoma tubulare)
  • gruczolakorak brodawkowaty (adenocarcinoma papillare)
  • gruczolakorak śluzowy (carcinoma mucinosum)
  • gruczolakorak sygnetowaty (carcinoma mucocellulare)
  • rak płaskonabłonkowy (carcinoma planoepitheliale)
  • rak gruczolakołuskowaty (carcinoma adenoplanoepitheliale)
  • rak niskozróżnicowany (carcinoma male diffeerentiatum)
  • rak drobnokomórkowy (carcinoma microcellulare)
  • rak niezróżnicowany (carcinoma non-differentiatum).

Podział Goseki, Takizawy i Koike z 1992 roku wyróżnia na podstawie dwóch kryteriów cztery typy raka żołądka[5]; podział ten ma przypuszczalnie znaczenie prognostyczne, z typami I i III rokującymi lepiej niż typy II i IV[6]:

Typ Struktury gruczołowe Ilość śluzu w komórkach raka
I Liczne Mała
II Liczne Duża
III Nieliczne Mała
IV Nieliczne Duża

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Obraz histologiczny niskozróżnicowanego gruczolakoraka żołądka, barwienie H-E.

Rozpoznanie może być postawione jedynie przez lekarza patomorfologa, po obejrzeniu wycinków tkanki nowotworowej. Wycinek nowotworu może być pobrany w trakcie gastroskopii lub laparotomii.

Badania mogące sugerować proces nowotworowy są mało specyficzne. Należą do nich:

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Szansą na wyleczenie jest radykalne wycięcie żołądka wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi.

  • leczenie chirurgiczne
    • gastrektomia subtotalna czyli prawie całkowite wycięcie żołądka z następowym zespoleniem żołądkowo-dwunastniczym lub żołądkowo-jelitowym oraz wycięciem sieci większej i sieci mniejszej. W niektórych przypadkach konieczne jest też usunięcie śledziony i ogona trzustki.
    • gastrektomia totalna czyli całkowite wycięcie żołądka
    • W przypadku choroby zaawansowanej podstawą leczenia jest chirurgiczne zapewnienie drożności przewodu pokarmowego. Umożliwia ono dalsze leczenie systemowe cytostatykami.
  • Leczenie systemowe jest stosowane zarówno jako leczenie uzupełniające (adjuwantowe), po gastrektomii mające na celu zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby, oraz jako leczenie wydłużające czas przeżycia u osób z nowotworem w stadium uogólnienia.

Stosuje się wiele schematów leczenia, zwykle opartych na cytostatykach: fluorouracyl, cisplatyna, doksorubicyna, metotreksat, mitomycyna, etopozyd, epirubicyna

  • radioterapia jest stosowna łącznie z chemioterapią jako leczenie neoadiuwantowe, uzupełniające (adjuwantowe) po gastrektomii oraz jako metoda paliatywna, zmniejszająca niektóre objawy choroby.

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce 18% chorych przeżywa 5 lat (57% w przypadku miejscowego zaawansowania nowotworu, 19% zaawansowania regionalnego i 2% w przypadku obecności przerzutów).

Oprócz naciekania narządów sąsiednich możliwe są krwiopochodne metastazy odległe (drogą układu wrotnego), najczęściej zlokalizowane w wątrobie, płucach, kościach oraz skórze.

Inne nowotwory złośliwe żołądka[edytuj | edytuj kod]

Rak (histologicznie gruczolakorak) stanowi 90% wszystkich nowotworów żołądka. Pozostałe nowotwory:

Zapobieganie[edytuj | edytuj kod]

  • Uważa się, że spożywanie 5–20 posiłków tygodniowo zawierających warzywa i owoce zmniejsza ryzyko zachorowania o połowę[potrzebne źródło]
  • wczesna gastroskopia w przypadku niepokojących bólów brzucha.

Przypisy

  1. Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2006 roku Zakł. Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Instytutu Onkologii, Warszawa, 2008
  2. Monografia „Genetyka kliniczna nowotworów 2010” pod red. J. Lubińskiego
  3. Szczeklik Andrzej (red): Choroby wewnętrzne : stan wiedzy na rok 2010. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2010, s. 846–7. ISBN 978-83-7430-255-5.
  4. Laurén P. The two histological main types of gastric carcinoma: diffuse and so-called intestinal-type carcinoma., Acta Pathol. Microbiol. Scand. 64:31-49, 1965
  5. Goseki N, Takizawa T, Koike M. Differences in the mode of the extension of gastric cancer classified by histological type: new histological classification of gastric carcinoma. „Gut”. 33. 5, s. 606-612, 1992. PMID 1377153. 
  6. Martin IG, Dixon MF, Sue-Ling H, Axon AT, Johnston D. Goseki histological grading of gastric cancer is an important predictor of outcome. „Gut”. 35. 6, s. 758-63, 1994. PMID 8020800. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.