Roman Halicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Roman Halicki przyjmuje nuncjusza papieskiego. Obraz pędzla Nikołaja Newrewa z 1875 r.

Roman Mścisławowicz, Roman II halicki (ukr. Роман Мстиславич) - (ur. między 1155 a 1162[1], zm. 19 czerwca 1205, okolice Zawichostu) – książę Nowogrodu Wielkiego w latach 1168-1170, książę włodzimiersko-wołyński w latach 1170-1199, od 1199 książę halicko-włodzimierski, od 1203 władca Kijowa, syn Mścisława II Iziasławicza z dynastii Rurykowiczów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był zapewne drugim w kolejności[2] synem wielkiego księcia kijowskiego Mścisława II Iziasławicza i Agnieszki, córki księcia polskiego Bolesława III Krzywoustego. Imię dostał być może na cześć Romana Rościsławowica, księcia smoleńskiego, który mógł być także jego ojcem chrzestnym[3].

Po śmierci swojego brata Światosława Mścisławowicza, dzięki interwencji Kazimierza II Sprawiedliwego, został w 1183 roku władcą Brześcia. Walcząc Bitwie Mozgawskiej w 1195 roku po stronie Leszka I Białego odniósł ciężkie rany. Przeprowadził serię zwycięskich kampanii przeciwko Połowcom w latach 1197-1198, 1201, 1204. W 1199 opanował Halicz, a brak kontrakcji ze strony węgierskiej spowodowany był być może sojuszem, przypieczętowanym małżeństwem Romana z bizantynką Marią(?)[4]. Prowadził aktywną politykę zagraniczną, obiecując królowi Niemiec Filipowi Szwabskiemu pomoc zbrojną przeciwko Welfom. Pokonany przez wojska księcia krakowskiego Leszka I Białego, poległ w bitwie pod Zawichostem 19 czerwca 1205. Pierwotnie pochowany, zapewne 22 czerwca, w Sandomierzu[5],. Jego zwłoki zostały wykupione przez Rusinów za wielką cenę srebra, następnie ekshumowane. Spoczęły prawie na pewno w którejś z cerkwi we Włodzimierzu Wołyńskim, jednak raczej nie w tamtejszej cerkwi katedralnej[6].

Małżeństwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą jego żoną została, zapewne między rokiem 1177/1178 a 1185[7], Predsława Rurykówna, córka Ruryka II Rościsławowica, księcia kijowskiego i owruckiego. Małżeństwo to zostało zerwane przez Romana najprawdopodobniej jesienią 1196, choć być może stało się to dopiero zimą 1198/1199[8]. Powód porzucenia żony przez Romana był jak najbardziej polityczny. Ruryk Rościsławowic odebrał Romanowi przyznane mu po 25 lipca 1194 grody: Torczesk, Trepol, Korsuń, Bogusław. Roman zarzucił Rurykowi spiskowanie przeciwko niemu z Wsiewołodem III Wielkie Gniazdo, po czym obawiając się interwencji teścia uszedł do Polski, gdzie uczestniczył w bitwie nad Mozgawą, w której został ranny. Być może pewien wpływ na odsunięcie Predsławy miał również fakt braku potomstwa męskiego[8]. Po odprawieniu swojej pierwszej żony, najpóźniej w 1199 Roman ożenił się po raz wtóry z osobą nieznanego pochodzenia, zapewne bizantyńskiego[9], być może o imieniu Maria[10].

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Z pierwszej żony, Predsławy:

Z drugiej żony, Marii(?):

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Izasław II
ur. 1096
zm. 13 XI 1154
NN
ur. ?
zm. 1151
Bolesław III Krzywousty
ur. 20 VIII 1086
zm. 28 X 1138
Salomea z Bergu
ur. 1093–1101
zm. 27 VII 1144
         
     
  Mścisław Izjasławowic
ur. 15 IV 1132–1135
zm. 19 VIII 1170
Agnieszka
ur. 1137
zm. po 1182
     
   
1
Predsława
ur. ?
zm. ?
OO    w okr. 1177/1178–1185
Roman II halicki
( ur. w okr. 1155–1162
 zm. 19 VI 1205)
2
Maria?
ur. ok. 1185-1187
zm. między I 1254 a 1290
OO    najp. 1199
                   
                   
   1    2    2    2    
Fedora (Teodora)
ur. ok. 1182-1184
zm. po 1241
Helena?
 ur. 1199-1201
 zm. po wiośnie/lecie 1241
Daniel halicki
ur. 1201
 zm. 1264
Wasylko
ur. 1203
 zm. 1269


Przypisy

  1. chociaż nie można wykluczyć, że urodził się już w 1152. Por. D. Dąbrowski, Rodowód Romanowiczów książąt halicko-wołyńskich, Poznań–Wrocław 2002, s. 25, przypis 47.
  2. Tak uważa D. Dąbrowski, op.cit., s. 23n., przypis 43.
  3. D. Dąbrowski, op.cit., s. 25n.
  4. D. Dąbrowski, op.cit., s. 43.
  5. D. Dąbrowski, op.cit., s. 27n., przypis 55.
  6. D. Dąbrowski, op.cit., s. 28, przypis 59. Miejscem spoczynku raczej nie była cerkiew Bogurodzicy w Haliczu.
  7. D. Dąbrowski, op.cit., s.30
  8. 8,0 8,1 D. Dąbrowski, op.cit., s. 33.
  9. D. Dąbrowski, op.cit., s. 34-40.
  10. D. Dąbrowski, op.cit., s. 42.
  11. Istnieje bardzo mało prawdopodobna możliwość, że była córką Romana z pierwszego małżeństwa. D. Dąbrowski, op.cit., s. 51-52.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dąbrowski D., Rodowód Romanowiczów książąt halicko-wołyńskich, Poznań–Wrocław 2002, ISBN 83-913563-8-8.


Poprzednik
Ruryk II Wasyl
Alex K Kievan Rus..svg Wielki Książę Kijowski
1203-1205
Alex K Kievan Rus..svg Następca
Rościsław II