Jarosław I Mądry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jarosław I Mądry
wielki książę Rusi Kijowskiej
Yaroslav I of Russia (Granovitaya palata, 1881-2).jpg
Wielki Książę Kijowski
Okres panowania od 1016
do 1018
Poprzednik Światopełk I Przeklęty
Następca Światopełk I Przeklęty
Wielki Książę Kijowski
Okres panowania od 1019
do 1024
Poprzednik Światopełk I Przeklęty
Następca Mścisław I Chrobry
Wielki Książę Kijowski
Okres panowania od 1024
do 1054
Poprzednik Mścisław I Chrobry
Następca Izjasław I
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Urodziny 978
Śmierć 20 lutego 1054
Ojciec Włodzimierz I Wielki
Matka Rogneda
Rodzeństwo Wyszesław
Iziasław
Światopełk I Przeklęty
Wsiewołod
Światosław
Mścisław I Chrobry
Borys
Gleb
Stanisław
Pozwizd
Sudzisław
Teofano
Przedsława
Maria Dobroniega
Dzieci Włodzimierz Jarosławowicz
Izjasław I
Światosław II
Wsiewołod I
Elżbieta
Anna
Anastazja
Wiaczesław
Igor
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Jarosław I Mądry (norm. Konug Jarisleif; ukr. Ярослав I Мудрий, ros. Ярослав Мудрый) (ur. 978, zm. 20 lutego 1054) – pochodził z dynastii Rurykowiczów, syn i następca Włodzimierza I Wielkiego i Rognedy, wielki książę Rusi Kijowskiej (Gardariki) od 1016.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Został księciem kijowskim po śmierci Włodzimierza Wielkiego. W 1018 pokonany przez Bolesława I Chrobrego podczas wyprawy kijowskiej, w 1019 pokonał ostatecznie swojego starszego brata Świętopełka I w walce o sukcesję po ojcu. Panowanie Jarosława było dla Rusi czasem szybkiego rozwoju i sukcesów militarnych. Książę w latach 20. i 30. XI wieku prowadził wojny z Jaćwingami, Litwinami i Polską. W 1021[1] przeprowadził atak odwetowy wobec swego bratanka Briaczysława, który najechał wcześniej Nowogród. W 1031 zajął on Grody Czerwieńskie i pomógł objąć władzę Bezprymowi w Polsce. W 1036 rozbił pod Kijowem Pieczyngów. Wszedł nawet w konflikt z Bizancjum: wojna z cesarstwem trwała w latach 10431046. Wspomógł też w 1047 Kazimierza I Odnowiciela w walce z powstaniem pogańskim i Miecławem (zajął Drohiczyn i Brześć).

Za jego rządów rozbudowano wiele grodów ruskich, a w szczególności Kijów. Stolica Rusi została wyniesiona w 1037 do rangi metropolii – w tym samym roku rozpoczęto budowę katedry Mądrości Bożej (Sofijskiej), gdzie można znaleźć najstarsze w sztuce Rusi mozaiki i freski. W 1051 powstał pierwszy na Rusi klasztor Ławra Peczerska, w kijowskich jaskiniach nad Dnieprem.

Za jego panowania opracowano zbiór staroruskich i słowiańskich praw zwyczajowych oraz bizantyńskiego prawodawstwa, zwany Prawda Ruska.

Po jego śmierci Ruś weszła w okres rozbicia dzielnicowego. Jarosław Mądry wprowadził seniorat, ale niedługo po jego śmierci senior Izajasław musiał opuścić Kijów, który stał się miejscem walk o władzę.

Przodkowie[edytuj | edytuj kod]

4. Światosław I 942972      
    2. Włodzimierz I Wielki 956 lub 95815 lipca 1015
5. Małusza        
      1. Jarosław I Mądry przed 98620 lutego 1054
6. Rogwołod    
    3. Rogneda około 9561002    
7. NN      
 

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

  • żoną księcia Jarosława od 1019 była Ingegerda Szwedzka;
  • być może żoną (pierwszą) Jarosława była również Anna. Synem tej pary mógł być książę Ilia, rządzący w Nowogrodzie w latach 1018-1020[potrzebne źródło].

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Córki Jarosława Mądrego: Anna, Anastazja, Elżbieta, Agata

z małżeństwa z Ingegerdą:


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Kozłowski, Jarosław Mądry – twórca potęgi Rusi Kijowskiej [1]

Przypisy

  1. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona: Wielka Historia Świata Tom 4 Kształtowanie średniowiecza. T. 4. Oficyna Wydawnicza FOGRA, 2005, s. 514. ISBN 83-85719-85-7.


Poprzednik
Świętopełk I Przeklęty
Alex K Kievan Rus..svg Wielki Książę Kijowski
1019-1054
Alex K Kievan Rus..svg Następca
Izjasław I