Rukiew wodna
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Rukiew wodna | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | kapustowce |
| Rodzina | kapustowate |
| Rodzaj | rukiew |
| Gatunek | rukiew wodna |
| Nazwa systematyczna | |
| Nasturtium officinale W. T. Aiton Hortus kew. ed. 2, 4:110. 1812 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Rukiew wodna (Nasturtium officinale R. Br.) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Zasięg rodzimy obejmuje Europę i Azję, ale jako gatunek zawleczony szeroko rozprzestrzenił się na wszystkich kontynentach świata[2]. W Polsce występuje rzadko, głównie w zachodniej części kraju. Brak go w północno-wschodniej i południowo-wschodniej części kraju. Dawniej był uprawiany.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Łodyga
- Pokładająca się lub wzniesiona, kanciasta, rozgałęziona, wewnątrz pusta. Osiąga wysokość 10-300 cm długości. W węzłach zakorzenia się.
- Liście
- Nieparzysto pierzasto złożone, przeważnie 3-9(13)-listkowa. Listek szczytowy łopatkowato-jajowaty, dużo większy od jajowatych listków bocznych, piłkowano-karbowany, lub klapowany. Pozostałe listki boczne są siedzące, eliptyczne lub lancetowate, mają faliste lub odlegle piłkowane brzegi i zwężającą się nasadę.
- Kwiaty
- Drobne, białe, typowe dla kapustowatych, zebrane w grona na szczycie łodygi. Ich szypułki wydłużają się podczas owocowania. Jajowatolancetowate, białe z ciemniejszymi kropkami płatki korony mają długość 4-5 mm i często fioletowo zabarwiony paznokieć. Działki kielicha krótsze od płatków. Wewnątrz kwiatu 1 słupek i 6 czterosilnych pręcików.
- Owoc
- Obła łuszczyna z wypukłymi klapami. Ma długość 10-18 mm i szerokość 2-2,5 mm i wyrasta na grubej szypułce o długości 8-12 (16) mm. Okrągławoeliptyczne i wąsko oskrzydlone z jednej strony są ustawione dwurzędowo. Mają sieciowatą skulpturę na powierzchni; na każdej stronie ok. 25-50 pól.
Biologia i ekologia [edytuj]
Bylina, hydrofit. . Kwitnie od czerwca do września. Siedlisko: Płytkie, wolno płynące wody, rowy, starorzecza, źródliska oraz tereny okresowo zalewane. Gatunek charakterystyczny dla Ass. Nasturtietum officinalis[3]. Liczba chromosomów 2n= 32.[4].
Zmienność [edytuj]
Tworzy mieszańce z rukwią drobnolistną. Mieszaniec tych gatunków to Nasturtium x sterile (Airy Shaw) Oefelein[4]
Ochrona [edytuj]
Od 2004 r. roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.
Nazewnictwo [edytuj]
- Inne nazwy zwyczajowe: rzeżucha wodna.
- Ma wiele synonimów nazwy łacińskiej[2]: Nasturtium nasturtium-aquaticum (L.) H. Karst., Radicula nasturtium Cav., Radicula nasturtium-aquaticum (L.) Rendle & Britten, Rorippa nasturtium Beck, Rorippa nasturtium-aquaticum (L.) Hayek, Sisymbrium nasturtium Thunb., Sisymbrium nasturtium-aquaticum L.
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina uprawna: Liście i młode rośliny są jadalne. Uprawiana jako warzywo, szczególnie popularna w Normandii.
- Sztuka kulinarna. Zawiera bardzo wiele witamin. Wyciąg z rukwi (glikonasturcyna) podawana jest przy awitaminozach. Jedna z ulubionych potraw Napoleona. Jej zastosowanie wspomniano wśród przysmaków podanych w weselnym menu (miniaturowe tarty ze szparagami i rukwią wodną) z okazji zaślubin księcia Williama z Księżną Catherine w pałacu Buckingham (29 kwietnia 2011)[5].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001- .... [dostęp 2010-05-13].
- ↑ 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ 4,0 4,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Rzeczpospolita.pl, ost. aktualizacja 29-04-2011 21:10
Bibliografia [edytuj]
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
