Rutger Hauer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rutger Hauer
Rutger Hauer (2010)
Rutger Hauer (2010)
Imię i nazwisko Rutger Oelsen Hauer
Data
i miejsce urodzenia
23 stycznia 1944
Breukelen, Holandia
Zawód aktor
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Rutger Hauer w Wikicytatach
Strona internetowa

Rutger Hauer (ur. 23 stycznia 1944 w Breukelen) – holenderski aktor filmowy i teatralny.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie holenderskich aktorów teatralnych. W 1959 roku, w wieku 15 lat, przerwał naukę, opuścił dom rodzinny i zaciągnął się jako marynarz na dalekomorskich statkach, ale wiedząc, że wrodzone zaburzenie w postrzeganiu barw uniemożliwi mu karierę na morzu, po rocznej służbie zdecydował się wrócić do Holandii. Następnie wieczorowo ukończył szkołę średnią i podjął naukę w szkole aktorskiej, ale po trzech miesiącach został z niej relegowany z powodu absencji na zajęciach. W 1960 roku zaciągnął się do armii, ale w krótkim czasie na skutek załamania psychicznego został umieszczony w specjalistycznym ośrodku, a następnie zwolniony ze służby. Po powrocie do domu ukończył szkołę aktorską i w 1967 roku zatrudnił się w objazdowym teatrze Noorder Compagnie.

Początek kariery[edytuj | edytuj kod]

Hauer w serialu Floris

Sławę w swojej ojczyźnie zyskał, debiutując w tytułowej roli w serialu rycerskim Floris (1969), od którego zaczęła się jego wieloletnia współpraca z reżyserem Paulem Verhoevenem. Później zagrał w wielu filmach, lecz role u Verhoevena były kluczowe dla rozwoju jego kariery. Do najważniejszych filmów w karierze Hauera z tamtego okresu należą skandalizujący Turecki przysmak, w którym aktor wcielił się w rolę rzeźbiarza Erika Vonka, oraz dramat wojenny Żołnierz orański (1977). Warto zaznaczyć, że w plebiscycie na najlepszy holenderski film 100-lecia zorganizowanym w 1999 roku obrazy te zajęły odpowiednio pierwsze i drugie miejsce.

Lata 80.[edytuj | edytuj kod]

W początkach lat 80. pojawiły się pierwsze propozycje ról w amerykańskich filmach. W 1981 roku zagrał drugoplanową rolę terrorysty Wulfgara w filmie sensacyjnym Nocny jastrząb, gdzie wystąpił także gwiazdor kina akcji, Sylvester Stallone. Rok później wystąpił w jednej z najbardziej znanych ról w karierze – jako przywódca replikantów, Roy Batty w opartym na powieści Philipa K. Dicka filmie Blade Runner (Łowca androidów), nakręconym przez Ridleya Scotta. Mimo obsadzenia w głównej roli będącego wówczas na szczycie popularności Harrisona Forda, w momencie premiery film spotkał się z bardzo chłodną oceną recenzentów oraz publiczności i szybko zniknął z kinowych afiszy. Obraz został doceniony dopiero po latach, gdy kolejne pokolenie widzów "odkryło" go na kasetach wideo. Rodzący się ruch fanowski został dostrzeżony przez producentów i doprowadził do wznowienia pokazów kinowych, które okazały się gigantycznym sukcesem. Rutger Hauer zawsze podkreślał, że to właśnie rola przywódcy zrewoltowanych replikantów Nexus-6, była najważniejsza i najbardziej satysfakcjonująca w jego karierze.

Nim jednak spóźniona eksplozja popularności Łowcy Androidów uczyniła go aktorem powszechnie znanym, zagrał m.in. w krytycznie przyjętych przez prasę obrazach Weekend Ostermana Sama Peckinpaha (gdzie partnerowali mu m.in. Burt Lancaster, John Hurt i Dennis Hopper) i Eureka Nicolasa Roega (obok takich gwiazd jak Gene Hackman i Mickey Rourke), wystąpił też w roli rycerza Etienne'a z Navarry w filmie fantasy Zaklęta w sokoła (u boku Michelle Pfeiffer i Matthew Brodericka), który zebrał pozytywne recenzje i zdobył uznanie widzów. Wrócił do współpracy z Verhoevenem przy epickim, osadzonym w średniowieczu filmie przygodowym Ciało i krew, by potem wcielić się w psychopatycznego mordercę, Johna Rydera w thrillerze Autostopowicz (w obu tych filmach miał okazję współpracować z Jennifer Jason Leigh). To właśnie rola tytułowego autostopowicza sprawiła, że stał się rozpoznawalny w Hollywood. W 1987 roku wystąpił w nagrodzonym dwoma Złotymi Globami (z czego jeden przypadł właśnie Hauerowi) filmie telewizyjnym Ucieczka z Sobiboru (u boku Joanny Pacuły) oraz popularnym filmie sensacyjnym Poszukiwany żywy lub martwy. Rok później zagrał u wybitnego włoskiego reżysera Ermanno Olmiego w filmie Legenda o świętym pijaku. Za kreację tytułowego bohatera otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora na festiwalu filmowym w Seattle. W 1989 roku wystąpił w postapokaliptycznym obrazie Krew bohaterów (w reżyserii Davida W. Peoplesa, współscenarzysty Łowcy androidów) i swobodnej amerykańskiej adaptacji japońskiego cyklu filmów o niewidomym szermierzu Zatoichim pod tytułem Ślepa furia.

Lata 90.[edytuj | edytuj kod]

Lata 90 to bardzo płodny, choć nie do końca udany okres w karierze aktora. Przeniósł się wprawdzie na stałe do Los Angeles i dostawał coraz więcej propozycji scenariuszowych, ale nie było wśród nich filmów, które otworzyłyby mu drogę do aktorskiej pierwszej ligi. Wśród pierwszoplanowych ról w jego dorobku z tego okresu dominują tytuły zaliczane do kina klasy B (Apokalipsa, W mgnieniu oka, Obroża, Taktyczna napaść, Arktyczna depresja), znacznie ciekawiej prezentują się drugoplanowe role w kameralnych obrazach (Szymon mag, telewizyjny film Merlin). W tym czasie Rutger Hauer miał też okazję odwiedzić Polskę, przebywając na planie sensacyjnego Anioła śmierci, w którym zagrał drugoplanową rolę Doktora Lema.

XXI w.[edytuj | edytuj kod]

W pierwszej dekadzie XXI wieku Hauer przypomniał o sobie szerszej publiczności grając epizodyczne, ale zapadające w pamięć role w głośnych filmach: Niebezpieczny umysł, Batman: Początek i Sin City: Miasto Grzechu.

W 2001 roku wraz z Erikiem van Lieshoutem wyreżyserował swój pierwszy film, krótkometrażowy obraz The Room.

W 2009 roku Rutger Hauer wrócił do Polski. Zagrał niderlandzkiego malarza Pietera Bruegla (starszego) w filmie Lecha Majewskiego Młyn i krzyż, inspirowanym obrazem Droga krzyżowa.

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]