Rutger Hauer
| Rutger Hauer | |
Rutger Hauer (2010) |
|
| Imię i nazwisko | Rutger Oelsen Hauer |
| Data i miejsce urodzenia | 23 stycznia 1944 Breukelen |
| Strona internetowa | |
Rutger Hauer (ur. 23 stycznia 1944 w Breukelen) – aktor filmowy i teatralny.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Urodził się w rodzinie holenderskich aktorów teatralnych. W 1959 roku, w wieku 15 lat, przerwał naukę, opuścił dom rodzinny i zaciągnął się jako marynarz na dalekomorskich statkach, ale wiedząc, że wrodzone zaburzenie w postrzeganiu barw uniemożliwi mu karierę na morzu, po rocznej służbie zdecydował się wrócić do Holandii. Następnie wieczorowo ukończył szkołę średnią i podjął naukę w szkole aktorskiej, ale po trzech miesiącach został z niej relegowany z powodu absencji na zajęciach. W 1960 roku zaciągnął się do armii, ale w krótkim czasie na skutek załamania psychicznego został umieszczony w specjalistycznym ośrodku, a następnie zwolniony ze służby. Po powrocie do domu ukończył szkołę aktorską i w 1967 roku zatrudnił się w objazdowym teatrze Noorder Compagnie.
Początek kariery [edytuj]
Sławę w swojej ojczyźnie zyskał, debiutując w tytułowej roli w serialu rycerskim Floris (1969), od którego zaczęła się jego wieloletnia współpraca z reżyserem Paulem Verhoevenem. Później zagrał w wielu filmach, lecz role u Verhoevena były kluczowe dla rozwoju jego kariery. Do najważniejszych filmów w karierze Hauera z tamtego okresu należą skandalizujący Turecki przysmak, w którym aktor wcielił się w rolę rzeźbiarza Erika Vonka, oraz dramat wojenny Żołnierz orański (1977). Warto zaznaczyć, że w plebiscycie na najlepszy holenderski film 100-lecia zorganizowanym w 1999 roku obrazy te zajęły odpowiednio pierwsze i drugie miejsce.
Lata 80. [edytuj]
W początkach lat 80. pojawiły się pierwsze propozycje ról w amerykańskich filmach. W 1981 roku zagrał drugoplanową rolę terrorysty Wulfgara w filmie sensacyjnym Nocny jastrząb, gdzie wystąpił także gwiazdor kina akcji, Sylvester Stallone. Rok później wystąpił w jednej z najbardziej znanych ról w karierze – jako przywódca replikantów, Roy Batty w opartym na powieści Philipa K. Dicka filmie Blade Runner (Łowca androidów), nakręconym przez Ridleya Scotta. Mimo obsadzenia w głównej roli będącego wówczas na szczycie popularności Harrisona Forda, w momencie premiery film spotkał się z bardzo chłodną oceną recenzentów oraz publiczności i szybko zniknął z kinowych afiszy. Obraz został doceniony dopiero po latach, gdy kolejne pokolenie widzów "odkryło" go na kasetach wideo. Rodzący się ruch fanowski został dostrzeżony przez producentów i doprowadził do wznowienia pokazów kinowych, które okazały się gigantycznym sukcesem. Rutger Hauer zawsze podkreślał, że to właśnie rola przywódcy zrewoltowanych replikantów Nexus-6, była najważniejsza i najbardziej satysfakcjonująca w jego karierze.
Nim jednak spóźniona eksplozja popularności Łowcy Androidów uczyniła go aktorem powszechnie znanym, zagrał m.in. w krytycznie przyjętych przez prasę obrazach Weekend Ostermana Sama Peckinpaha (gdzie partnerowali mu m.in. Burt Lancaster, John Hurt i Dennis Hopper) i Eureka Nicolasa Roega (obok takich gwiazd jak Gene Hackman i Mickey Rourke), wystąpił też w roli rycerza Etienne'a z Navarry w filmie fantasy Zaklęta w sokoła (u boku Michelle Pfeiffer i Matthew Brodericka), który zebrał pozytywne recenzje i zdobył uznanie widzów. Wrócił do współpracy z Verhoevenem przy epickim, osadzonym w średniowieczu filmie przygodowym Ciało i krew, by potem wcielić się w psychopatycznego mordercę, Johna Rydera w thrillerze Autostopowicz (w obu tych filmach miał okazję współpracować z Jennifer Jason Leigh). To właśnie rola tytułowego autostopowicza sprawiła, że stał się rozpoznawalny w Hollywood. W 1987 roku wystąpił w nagrodzonym dwoma Złotymi Globami (z czego jeden przypadł właśnie Hauerowi) filmie telewizyjnym Ucieczka z Sobiboru (u boku Joanny Pacuły) oraz popularnym filmie sensacyjnym Poszukiwany żywy lub martwy. Rok później zagrał u wybitnego włoskiego reżysera Ermanno Olmiego w filmie Legenda o świętym pijaku. Za kreację tytułowego bohatera otrzymał nagrodę dla najlepszego aktora na festiwalu filmowym w Seattle. W 1989 roku wystąpił w postapokaliptycznym obrazie Krew bohaterów (w reżyserii Davida W. Peoplesa, współscenarzysty Łowcy androidów) i swobodnej amerykańskiej adaptacji japońskiego cyklu filmów o niewidomym szermierzu Zatoichim pod tytułem Ślepa furia.
Lata 90. [edytuj]
Lata 90 to bardzo płodny, choć nie do końca udany okres w karierze aktora. Przeniósł się wprawdzie na stałe do Los Angeles i dostawał coraz więcej propozycji scenariuszowych, ale nie było wśród nich filmów, które otworzyłyby mu drogę do aktorskiej pierwszej ligi. Wśród pierwszoplanowych ról w jego dorobku z tego okresu dominują tytuły zaliczane do kina klasy B (Apokalipsa, W mgnieniu oka, Obroża, Taktyczna napaść, Arktyczna depresja), znacznie ciekawiej prezentują się drugoplanowe role w kameralnych obrazach (Szymon mag, telewizyjny film Merlin). W tym czasie Rutger Hauer miał też okazję odwiedzić Polskę, przebywając na planie sensacyjnego Anioła śmierci, w którym zagrał drugoplanową rolę Doktora Lema.
XXI w. [edytuj]
W pierwszej dekadzie XXI wieku Hauer przypomniał o sobie szerszej publiczności grając epizodyczne, ale zapadające w pamięć role w głośnych filmach: Niebezpieczny umysł, Batman: Początek i Sin City: Miasto Grzechu.
W 2001 roku wraz z Erikiem van Lieshoutem wyreżyserował swój pierwszy film, krótkometrażowy obraz The Room.
W 2009 roku Rutger Hauer wrócił do Polski. Zagrał niderlandzkiego malarza Pietera Bruegla (starszego) w filmie Lecha Majewskiego Młyn i krzyż, inspirowanym obrazem Droga krzyżowa.
Wybrana filmografia [edytuj]
- Floris (1969; serial TV, 12 odc.) jako Floris van Rosemond
- Tureckie owoce (1973) jako Eric Vonk
- Namiętność Kate (1975) jako Hugo
- Na tropie Wilby'ego (1975) jako Blane Van Niekerk
- Żołnierz Orański (1977) jako Erik Lanshof
- Spetters (1980) jako Gerrit Witkamp
- Nocny jastrząb (1981) jako Wulfgar
- Łowca androidów (1982) jako Roy Batty
- Weekend Ostermana (1983) jako John Tanner
- Eureka (1983) jako Claude Maillot Van Horn
- Samotny łowca (1984) jako Jim Malden
- Ciało i krew (1985) jako Martin
- Zaklęta w sokoła (1985) jako Etienne Navarre
- Autostopowicz (1986) jako John Ryde
- Ucieczka z Sobiboru (1987) jako płk. Aleksander "Sasza" Peczerski
- Poszukiwany żywy lub martwy (1987) jako Nick Randall
- Legenda o świętym pijaku (1988) jako Andreas Kartak
- W pewną noc, w świetle księżyca (1989) jako John Knott
- Ogary Broadwayu (1989) jako "Mózg"
- Krew bohaterów (1989) jako Sallow
- Ślepa furia (1989) jako Nick Parker
- Obroża (1991) jako Frank Warren
- Po północy (1991) jako Ben Jordan
- Buffy - postrach wampirów (1992) jako Lothos
- W mgnieniu oka (1992) jako Harley Stone
- Prawo pustyni (1992) jako Tom Burton
- Podróż (1993) jako Morgan Norvell
- Nieoczekiwany atak (1993) jako Jake Shell
- Arktyczna depresja (1993) jako Ben Corbett
- Amelia Earhart: Ostatni lot (1994) jako Fred Noonan
- Nostradamus (1994) jako mnich
- Vaterland − Tajemnica III Rzeszy (1994) jako sturmbannführer Xavier March
- Gra o przeżycie (1994) jako Thomas Burns
- Anioł śmierci (1995) jako dr. Lem
- Omega Doom (1996; znany także pod tytułem - Apokalipsa) jako Omega Doom
- Gwiezdne złoto: Kosmiczny szlak (1996) jako Armond Crile
- Na granicy światów (1997) jako A. T. (Alex)
- Złowroga głębia (1997) jako kpt. Igor Britanov
- Czerwona linia (1997) jako John Anderson Wade
- Wybuch (1997) jako Leo
- Zew krwi (1997) jako John Thornton
- Hemoglobina (1997) jako dr. Marlowe
- Pukając do nieba bram (1997) jako Curtiz
- Taktyczny atak (1998) jako John "Doc" Holiday
- Sprawa Palmera (1998) jako William H. Palmer
- Merlin (1998) jako król Vortigern
- Szymon Mag (1999) jako hrabia Albrecht, giermek
- Śmierć w gigabajtach (1999) jako David Marx
- Wilder (2000) jako Doktor Sam Dennis
- Fruwający wirus (2001) jako Ezekial
- Turbulencja 3: Heavy Metal (2001) jako MacIntosh
- Epicentrum (2002) jako prezydent Nelson
- Wojownicy (2002) jako Grekkor
- Niebezpieczny umysł (2002) jako Keeler
- Miasteczko Salem (2004) jako Kurt Barlow
- Wenecki spisek (2004) jako Allart van Beuningen
- Podniebna wojna (2005) jako tajemniczy człowiek
- Posejdon (2005) jako bp. August Schmidt
- Dracula III: Dziedzictwo (2005) jako hrabia Dracula
- Batman: Początek (2005) jako William Earle
- Sin City: Miasto Grzechu (2005) jako kardynał Patrick H. Roark
- Polowanie na Eagle One (2006) jako gen. Frank Lewis
- Minotaur (2006) jako Cyrnan
- 7eventy 5ive (2007) jako detektyw Criton
- Gol 2 (2007) jako Rudi Van der Merwe
- Przeprowadzka McAllistera (2007) jako Maxwell McAllister
- Barbarossa (2009) jako Fryderyk I Barbarossa
- Włóczęga ze strzelbą (2010) jako Hobo
- Młyn i krzyż (2011) jako Pieter Bruegel
- Rytuał (2011) jako Istvan Kovak
- Dracula 3D (2012) jako Abraham Van Helsing
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Rutger Hauer w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Rutger Hauer w bazie stopklatka.pl
- Rutger Hauer w bazie filmweb.pl
- Rutger Hauer w NNDB (ang.)

