Fryderyk I Barbarossa

Fryderyk I Barbarossa Divina favente clementia Romanorum imperator semper Augustus/Z łaski Bożej cesarz rzymski, po wieki August
król Niemiec
Okres panowania	od 4 marca 1152 do 10 czerwca 1190
Poprzednik	Konrad III
Następca	Henryk VI Hohenstauf
Święty Cesarz Rzymski
Okres panowania	od 18 czerwca 1155 do 10 czerwca 1190
Poprzednik	Konrad III
Następca	Henryk VI Hohenstauf
Książę Szwabii
Okres panowania	od 4 kwietnia 1147 do 1152
Poprzednik	Fryderyk II Jednooki
Następca	Fryderyk IV Szwabski
Dane biograficzne
Dynastia	Hohenstaufowie
Urodzony	ok. 1125
Zmarł	10 czerwca 1190
Ojciec	Fryderyk II Jednooki
Matka	Judyta
Żona	Beatrycze I Burgundzka
Dzieci	Henryk VI Hohenstauf Filip Szwabski Fryderyk V Szwabski Konrad II Szwabski
Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Fryderyk I Barbarossa (Rudobrody) (ur. ok. 1125, zm. 10 czerwca 1190) – z dynastii Hohenstaufów, syn księcia Szwabii - Fryderyka II i księżniczki Judyty, córki księcia Bawarii Henryka IX Czarnego (zm. 1126) z rodu Welfów, konkurencyjnego w tamtym okresie wobec Hohenstaufów. Po śmierci ojca (1147) przyjął tytuł księcia Szwabii (jako Fryderyk III), 4 marca 1152 został wybrany na króla niemieckiego, a 18 czerwca 1155 został koronowany na Świętego Cesarza Rzymskiego. W latach 1154–1186 był również królem Włoch. W swych rządach wzorował się na najważniejszych cesarzach, między innymi Justynianie I Wielkim i Karolu Wielkim.

Koronacja cesarska

Zgodnie z ugodą zawartą z papieżem Eugeniuszem III w Konstancji w 1153 roku, w następnym roku Fryderyk wkroczył do Włoch. W trakcie działań zbrojnych w jego ręce wpadł Arnold z Brescii, którego wydał papieżowi Hadrianowi IV i został ukoronowany w Rzymie na cesarza 18 czerwca 1155 roku.

Konflikt z papiestwem

Konflikt rozpoczęło starcie z legatem papieskim Rolandem (późniejszym papieżem Aleksandrem III) podczas sejmu Rzeszy w Besançon w roku 1157. Wtedy to legat papieski oświadczył, że korona cesarska stanowi kościelne "beneficjum" (słowem cesarz jest lennikiem papieża), odnawiając tym samym spór o inwestyturę. Kolejne starcie nastąpiło podczas sejmu na Polach Ronkalskich w roku 1158. Konflikt został zakończony ukorzeniem się Fryderyka I przed papieżem Aleksandrem III 24 lipca 1177 roku w Wenecji.

Wojna o wpływy w północnych Włoszech

Od 1167 prowadził wojny z miastami północnowłoskimi, które w obronie przed nim zawiązały Ligę Lombardzką. Po odmowie króla Anglii - Henryka II, który nie przysłał swoich wojsk na pomoc Fryderykowi, cała kampania była skazana na klęskę. Poniósł on dotkliwą porażkę pod Legnano, niedaleko Mediolanu, 29 maja 1176, w bitwie tej sam został ranny i przez krótki czas sądzono nawet, że nie żyje. Fryderyk musiał negocjować z papieżem Aleksandrem III, jednak udało mu się narzucić miastom lombardzkim swoje zwierzchnictwo, choć zachowały autonomię.

Rządy w Niemczech

W aktach cesarskich w 1157 roku po raz pierwszy pojawiła się formuła "Święte Cesarstwo" na określenie Rzeszy Niemieckiej. Podczas Sejmu Cesarstwa w 1158 roku cesarz Fryderyk I musiał zgodzić się na to, aby książęta mogli dzielić swoje państewka pomiędzy potomstwo, zgodnie z regułami patrymonialnymi. Była to formalna sankcja ze strony Cesarstwa dla rozdrobnienia feudalnego w Niemczech.

III krucjata

Śmierć Fryderyka Barbarossy

Chcąc pokazać swą mocną pozycję jako cesarza Fryderyk zorganizował III krucjatę. Jej celem było odzyskanie utraconej w 1187 Jerozolimy. Po zawarciu pokoju z papieżem, wyprawa wyruszyła w 1189, przewodzili jej również: król Francji - Filip II August i król Anglii - Ryszard I Lwie Serce. Wojska przemaszerowały przez Węgry, Serbię, Rumunię, oraz dotarły do Konstantynopola jesienią 1189 roku. Krucjatę tę zakończyło utonięcie cesarza w rzece Salef. Dokładne okoliczności śmierci nie są znane. Źródła historyczne podają, iż nastąpiło to w trakcie kąpieli lub podczas upadku z konia do rzeki.

Na tych wydarzeniach opiera się legenda mówiąca, że Fryderyk nie utonął, natomiast śpi skamieniały w jaskini w górach Kyffhäuser w Turyngii; siedzi tam przy stole z sześcioma rycerzami, czekając, aż wypełnią się czasy. Ma z niej wyjść z chwilą, gdy jego ruda broda owinie się trzy razy wokół stołu, by wyratować Niemcy z opresji i zapewnić im najwyższe miejsce wśród narodów świata.

Małżeństwa i potomstwo

Fryderyk Barbarossa miał dwie żony: pierwszą była poślubiona ok. 1147 r. Adela von Vohburg (zm. 1190), z którą jednak nie doczekał się potomstwa i z którą się rozwiódł w 1153 r., drugą żoną była poślubiona w 1156 r. Beatrycze I Burgundzka (zm. 1184), córka Renaud III, hrabiego Burgundii i Macon (zob. Franche-Comté).

Z drugiego małżeństwa pochodzili:

• Fryderyk V, książę Szwabii (1164 - 1170),
• Henryk VI (Listopad 1165–1197), cesarz niemiecki,
• Fryderyk V, książę Szwabii (1167–1191),
• Otto I, palatyn Burgundii (1170 - 1200),
• Konrad II, książę Szwabii i Rothenburga (1173 - zamordowany w 1196),
• Filip Szwabski (1177– zamordowany w 1208), od 1198 król Niemiec,
• Beatrycze (1162–1174), była zaręczona z Wilhelmem II, królem Sycylii, ale zmarła zanim się pobrali,
• Agnieszka (zm. październik 1184), była zaręczona z Emerykiem Arpadowiczem, królem Węgier, ale zmarła zanim się pobrali.

Przodkowie

Fryderyk z Büren

Fryderyk I Szwabski

Hildegarda

Fryderyk II Jednooki

Henryk IV Salicki

Agnieszka von Waiblingen

Berta Sabaudzka

Fryderyk I Barbarossa

Welf I

Henryk IX Czarny

Jadwiga

Judyta

Magnus Billung

Wulfhilda Billung

Zofia węgierska

Poprzednik Fryderyk II Jednooki

książę Szwabii 1147–1152

Następca Fryderyk IV Szwabski

Poprzednik Konrad III

król Niemiec 1152–1190

Następca Henryk VI Hohenstauf

Poprzednik Lotar III

Święty Cesarz Rzymski 1155–1190

Następca Henryk VI Hohenstauf