Wilec ziemniaczany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wilec ziemniaczany
Ipomoea batatas.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd psiankowce
Rodzina powojowate
Rodzaj wilec
Gatunek wilec ziemniaczany
Nazwa systematyczna
Ipomoea batatas (L.) Lam.
Tabl. encycl. 1:465. 1793
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Bulwy batatów

Wilec ziemniaczany (Ipomoea batatas (L. Poir.) – gatunek byliny należący do rodziny powojowatych, znany pod nazwami: batat, patat, kūmara lub słodki ziemniak. Pochodzi z Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Nie jest znany w dzikim stanie, jest natomiast popularny w uprawie w całej strefie tropikalnej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Płożąca, ukorzeniająca się w węzłach, silnie rozgałęzione, często mięsista, o długości do 5 m.
Część podziemna
Jadalne bulwy korzeniowe osiągające wagę do 3 kg. Mają biały, różowy lub czerwony miąższ.
Liście
Skrętoległe, ogonkowe, i bardzo zmienne. Od głęboko siecznych, z 3 lub większą liczbą klap i z nasadą sercowostrzałkowatą, do jajowatych z prostą nasadą. Osiągają 4-15 cm długości i 3-11 cm szerokości.
Kwiaty
Duże, o długości korony 3-7 cm, zebrane są po 3-4 w kątach liści. Działki kielicha do 1 cm długości, zaostrzone. Korona dzwonkowata lub lejkowata, na zewnątrz jasnoniebieska lub fioletowa, w gardzieli ciemniejsza. W uprawie często nie zakwitają.
Owoce
Jajowate torebki z dużymi, ciemnymi nasionami, rzadko się zawiązują.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina uprawna: powszechnie uprawiany w strefie międzyzwrotnikowej, na obszarach o wilgotnym i ciepłym klimacie. Głównymi producentami są Chiny, Uganda, Nigeria oraz Indonezja. Istnieje wiele odmian uprawnych o zróżnicowanych barwach i kształtach korzeni bulwiastych.
Najwięksi producenci batatów (2009)
(w mln ton[2])
 Chiny 80,5
 Nigeria 3,3
 Uganda 2,7
 Indonezja 1,9
 Wietnam 1,3
 Tanzania 1,3
 Indie 1,1
 Japonia 1,0
Łącznie na świecie ~ 106,5 mln ton

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Istnieją dwie główne odmiany batatów: słodka i gorzka. Słodka odmiana jest smaczna, z tego powodu często jej uprawy są niszczone przez insekty i dzikie zwierzęta. Natomiast odmiana gorzka jest trująca, dlatego też nie jest jadana przez szkodniki. Aby była jadalna dla ludzi, najpierw trzeba obrać bulwę ze skóry, w której jest najwięcej toksyn, a następnie wystawić na tacy na działanie promieni słonecznych. Pod wpływem słońca toksyny z pozostałej części bulwy zostaną usunięte. Taca jest potrzebna po to, żeby z bulwy wypłynęła część soków (teraz zdatnych do picia)[potrzebne źródło].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-14].
  2. FAO statistics (FAO)[1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Warszawa: Horyzont – Grupa Wydawnicza Bertelsmann Media Sp z o.o., 2002. ISBN 83-7311-378-9.
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  1. Słodkie ziemniaki - zdrowsze od zwykłych kuchnia.wp.pl