Anna Romanowa (1708–1728)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Anna Piotrowna Romanowa
cesarzówna rosyjska, księżna Holsztynu
Ilustracja
Dane biograficzne
Dynastia

Romanowowie

Data i miejsce urodzenia

29 stycznia 1708
Moskwa

Data i miejsce śmierci

4 maja 1728
Kilonia

Przyczyna śmierci

gruźlica

Miejsce spoczynku

Katedra Piotropawłowska w Petersburgu

Ojciec

Piotr I Wielki

Matka

Katarzyna I

Rodzeństwo

Elżbieta Piotrowna, przyrodnie: Aleksy Piotrowicz

Mąż

Karol Fryderyk Holsztyński
od 1 czerwca 1725
do 4 maja 1728

Dzieci

Piotr III Romanow

Anna Piotrowna Romanowa (ros. Анна Петровна Романова; ur. 29 stycznia 1708 w Moskwie[1], zm. 4 maja 1728 w Kilonii) – cesarzówna rosyjska z dynastii Romanowów[2], księżna Holsztynu od 1725 r. jako żona Karola Fryderyka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Była córką cara Rosji Piotra I Wielkiego i Katarzyny Aleksiejewny (późniejszej cesarzowej Katarzyny I), urodzoną, zanim rodzice zawarli formalne małżeństwo[3]. Jej ojciec był najmłodszym synem cara Aleksego I a matka, urodzona jako Marta Skowrońska, pochodziła najprawdopodobniej z rodziny chłopskiej. Znajomość jej rodziców rozpoczęła się na początku XVIII w. i choć początkowo Katarzyna była jedynie kochanką cara, to Piotr poślubił ją oficjalnie w 1712 r.[4]

Anna miała 8 lub 11 rodzeństwa, jednak tylko młodsza o prawie 2 lata siostra Elżbieta przeżyła dzieciństwo[4][1]. Obie siostry był druhnami na ślubie rodziców[1]. Jej przyrodnim bratem był Aleksy Piotrowicz, syn pierwszej żony jej ojca Eudoksji Łopuchiny[5].

Wykształcenie i osobowość[edytuj | edytuj kod]

Początkowo Anna i jej młodsza siostra Elżbieta były wychowywane przez mamki chłopskiego pochodzenia, dopiero od ok. 1716 r. wychowaniem carówien zajmowały się włoskie i francuskie guwernantki. Wykształcenie obydwu dziewcząt miało jednak charakter powierzchowny[6], choć według nowszej historiografii Anna odebrała staranną edukację[1]. Anna mówiła po francusku, niemiecku, włosku i szwedzku[1]. Piotr Wielki bardzo kochał swoje córki i interesował się ich wykształceniem[1].

Anna była wysoką brunetką o jasnej cerze, określaną ją jako stateczną i dostojną[1]. Uważano ją za atrakcyjną i chętną do nauki[7]. Anna była bardzo kochana przez Elżbietę; relacje sióstr były bardzo bliskie[7].

Małżeństwo[edytuj | edytuj kod]

Od 1721 r. w Rosji przebywał pretendent do korony Szwecji Karol Fryderyk[1]. Ten ambitny, choć mało zdolny książę Holsztynu chciał poślubić którąś z córek Piotra Wielkiego, jednak cesarz nie aprobował tych planów[7]. Po śmierci ojca Anna uległa namowom matki[7] i 1 czerwca 1725 r. w Petersburgu wyszła za mąż za Karola Fryderyka[8]. Ten ślub stał się początkiem ścisłych kontaktów Rosji z księstwami w północnych Niemczech[9]. Sam związek był nieudany - Anna i Karol miewali pozamałżeńskie relacje z innymi[9].

Sprawa sukcesji tronu[edytuj | edytuj kod]

W 1725 r. po śmierci ojca Anna była jedną z pretendentek do objęcia tronu, jednak cesarzową została wybrana przez gwardię i księcia Aleksandra Mienszykowa jej matka[10]. Car na łożu śmierci zawołał Annę, jednakże zanim przybyła to Piotr już nie żył[7]. Katarzyna I zmarła już w 1727 r. i na swego następcę wyznaczyła bratanka Anny, Piotra II[10]. Nie są znane powody dla których cesarzowa wydziedziczyła swoje córki, jednak być może jej decyzja była podyktowana chęcią zachowania wpływów dla Aleksandra Mienszykowa, który był jej wieloletnim kochankiem[11]. Córki bardzo zasmuciła decyzja matki[11].

Anna wraz z mężem weszła w skład dziewięciu regentów rządzących Rosją w imieniu małoletniego cara Piotra II Romanowa[12]. Nadal spory wpływ na politykę w kraju miał Aleksander Mienszykow, który zaręczył cara ze swoją córką Marią[11]. Spotęgowało to niezadowolenie Anny i jej męża, które zaczęli demonstrować publicznie[13]. Mienszykow wypłacił małżeństwu ponad milion florenów czym zachęcił ich do opuszczenia Rosji[13]. Ciężarna Anna pożegnała się z siostrą i wraz z mężem zamieszkała w Kilonii[7].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

21 lutego 1728 r. Anna urodziła syna Karlola Piotra Ulryka, nazwanego na cześć ojca, dziadka i królowej Szwecji[7]. 3 miesiące po porodzie Anna zmarła[14]. Przeziębiła się obserwując pokaz sztucznych ogni na balu wydanym z okazji narodzin syna, co spotęgowało zmiany gruźlicze w jej organiźmie[7]. Jej ostatnią wolą było spocząć w soborze Świętych Piotra i Pawła w Petersburgu obok ojca i życzenie to zostało uszanowane[7].

Kilkanaście lat po śmierci Anny Elżbieta już jako cesarzowa Rosji wysłała list do Joanny Elżbiety Holstein-Gottorp, kuzynki jej nieżyjącego już szwagra, z prośbą o przysłanie jej portretu ukochanej siostry[15]. To zapoczątkowało kontakt pomiędzy dwoma dworami i w rezultacie ślub syna Anny Piotra III z Katarzyną II.

Współcześni zapamiętali ją jako ładną i wykształconą kobietę, poliglotkę. Jej osoba miała zostać upamiętniona specjalnym orderem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h Robert K. Massie, Katarzyna Wielka. Portret, 2012, Katarzyna Wielka. Portret kobiety, 2012, s. 43-44, ISBN 978-83-240-2193-2.
  2. Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 171, ISBN 978-83-08-05394-2.
  3. W.A. Serczyk, Piotr Wielki, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław 2003, s. 162.
  4. a b Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 160, ISBN 978-83-08-05394-2.
  5. Andrzej Andrusiewicz i inni, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 150, ISBN 978-83-08-05394-2.
  6. A. Iskendrow (red.), Dynastia Romanowów, Warszawa 1993, s. 185.
  7. a b c d e f g h i Robert K. Massie, Katarzyna Wielka. Portret kobiety, 2012, s. 52-53, ISBN 978-83-240-2193-2.
  8. M. Marek: Oldenburgowie (ang.). genealogy.euweb.cz. [dostęp 2013-08-11].
  9. a b Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 184, ISBN 978-83-08-05394-2..
  10. a b Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 175, ISBN 978-83-08-05394-2.
  11. a b c Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 186-188, ISBN 978-83-08-05394-2.
  12. A. Iskendrow (red.), Dynastia Romanowów, Warszawa 1993, s. 187.
  13. a b Andrzej Andrusiewicz, Romanowowie. Imperium i familia, 2014, s. 190-191, ISBN 978-83-08-05394-2.
  14. A. Iskendrow (red.), Dynastia Romanowów, Warszawa 1993, s. 209.
  15. Władysław Serczyk, Katarzyna II - carowa Rosji, 1989, s. 11-12, ISBN 83-04-01436-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]