Zofia Romanowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zofia Romanowa
Regentka i siostra carów Iwana i Piotra
Sofiarepin.jpg
Regentka Rosji
Okres panowania od 1682
do 1689
Poprzednik Aleksy I Romanow
Następca Piotr I Wielki
Dane biograficzne
Dynastia Romanowowie
Urodziny 17 września (27) 1657
Śmierć 3 lipca (14) 1704
Ojciec Aleksy I Romanow
Matka Maria Iljiniczna Miłosławska
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Zofia Aleksiejewna Romanowa, ros. Софья Алексеевна Романова (ur. 17 września?/27 września 1657, zm. 3 lipca?/14 lipca 1704)[1] – regentka (w latach 16821689) i siostra carów Iwana V Romanowa i Piotra I Wielkiego, córka cara Aleksego I Romanowa (1645 – 1676) i jego pierwszej żony Marii Miłosławskiej.

Przyczyny regencji[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci cara Fiodora III, w wyniku sporów i krwawych porachunków pomiędzy strzelcami carskimi i bojarami, ogłoszono równolegle carami dwóch braci zmarłego: 15-letniego Iwana i 10-letniego Piotra, zresztą z różnych małżeństw, i przydano im za regentkę ich 25-letnią siostrę, Zofię. Faktycznie rezolutna Zofia sprawowała niepodzielnie władzę przez 7 lat, gdyż Iwan był niesprawny umysłowo, zaś Piotr zbyt młody.

Pokój Grzymułtowskiego[edytuj | edytuj kod]

W 1684 r. Zofia potwierdziła zawarty wcześniej traktat pokojowy ze Szwecją, a w 1686 r. zawarty został w Moskwie traktat z Polską, zwany pokojem Grzymułtowskiego. Nazwa stąd, że na czele polskiego poselstwa stał wojewoda poznański Krzysztof Grzymułtowski. Traktat utrwalił warunki rozejmu andruszowskiego i stanowił pakt obronny obu państw przeciwko Turcji. Przez cały XVII wiek trwały wyprawy odkrywcze rosyjskich podróżników, naukowców i pionierskich osadników w głąb Azji na wschód od Uralu.

Traktat z Chinami[edytuj | edytuj kod]

W pierwszej połowie XVII w. Rosjanie skolonizowali już prawie całą Azję na północ od Mongolii i rzeki Amur, z wyjątkiem Półwyspu Kamczackiego. Jednak w 1689 r. Rosja zawarła wymuszony traktat z Chinami, w którym, w zamian za przywileje handlowe, odstąpiła Chinom Kraj Nadamurski, tj. pas terytorium na północ od Amuru. Głównymi eksploatowanymi ówcześnie bogactwami Syberii były futra i skóry zwierzęce oraz drewno, stanowiące podstawowy, właściwie jedyny, materiał budowlany.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W XVII w. Rosja poczyniła też pewne postępy w rozwoju swej gospodarki, w miastach powstały liczne manufaktury, rozwijał się handel zagraniczny. Głównymi towarami eksportowymi były: futra syberyjskie, zboże, sól, ryby, kawior, len, olej konopny i drewno, spławiane wielkimi rzekami. Znaczną przeszkodą w kontaktach zagranicznych był brak dostępu Rosji do Bałtyku i Morza Czarnego.

Plany przejęcia władzy[edytuj | edytuj kod]

Zofia, wraz ze swym głównym doradcą księciem Wasylem Golicynem, zamierzała przejąć również formalnie władzę carską, spisek jednakże się nie udał i Zofia została zesłana do Klasztoru Nowodziewiczego, gdzie przyjęła imię Zuzanna[2]. Pełną władzę w Rosji, jako jedyny car, przejął wtedy Piotr I (1689-1725).

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Michał I Romanow
ur. 12/22 VII 1596
zm. 13/23 VII 1645
Eudoksja Strieszniewa
ur. 1608
zm. 18/28 VIII 1645
Ilja Daniłowicz Miłosławski
ur. 1594
zm. 1668
Katarzyna Fiodorowna Narbekowa
ur. ?
zm. ?
         
     
  Aleksy I Michajłowicz Romanow
ur. 19/29 III 1629
zm. 29 I / 8 II 1676
Maria Iljiniczna Miłosławska
ur. 1/11 IV 1626
zm. 3/13 III 1669
     
   
Zofia
ur. 17/27 IX 1657
zm. 3/14 VII 1704


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Andrusiewicz: Romanowowie. Imperium i familia. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2014. ISBN 978-83-08-05394-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]