Kuria Rzymska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kuria Rzymskaaparat administracyjny, przez który papież sprawuje swoją władzę. Kuria składa się z dykasterii i innych urzędów, z których każdy ma swój zakres działania, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz odpowiednimi kompetencjami. Najważniejszymi dykasteriami Kurii są Sekretariat Stanu oraz kongregacje. Kolejne miejsca w hierarchii zajmują rady i komisje papieskie. Oprócz stałych urzędów papież może zwoływać na konsystorz Kolegium Kardynałów w celu konsultowania szczególnie trudnych kwestii. Powołano w szczególności Komisję Kardynalską ds. Organizacji i Problemów Ekonomicznych Stolicy Apostolskiej, która zajmuje się zarządzaniem finansami Watykanu. Kuria stanowi osobisty personel papieża i jej organizacja zależy całkowicie od niego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym stałym organem jaki pomagał papieżowi w zarządzaniu Kościołem była Kancelaria Apostolska. Z czasem, wraz z rozrostem spraw przynależnych papieżowi, zaczęły powstawać nowe dykasterie, wyłaniając się z Kancelarii. W średniowieczu powstały tak ważne organy jak: Kamera Apostolska i Dataria. W tym okresie zaczęły krystalizować się też trybunały papieskie: Sygnatura Apostolska i Rota Rzymska. Powstanie nowych instytucji wiązał się szczególnie z reformami Soboru trydenckiego i powstaniem kongregacji. Czołową rolę w reorganizacji Kurii, w tym okresie, spełnił papież Sykstus V (1585-1590) wydając 22 stycznia 1588 roku konstytucję Immensa aeterni Dei. Kolejna duża reforma Kurii to decyzje Piusa X (konstytucja apostolska Sapienti consilio z 29 czerwca 1908).

Obecny kształt Kurii wynika ze zmian dokonanych po Soborze watykańskim II. Odnowę w jego duchu, rozpoczął papież Paweł VI (konstytucja apostolska Regimini Ecclesiae Universae, motu proprio Quo aptius), a kontynuował papież Jan Paweł II (konstytucja apostolska Pastor Bonus).

Do nieistniejących już dykasterii Kurii Rzymskiej należą:

Sekretariat Stanu[edytuj | edytuj kod]

Jest to najważniejszy urząd w całej Kurii Rzymskiej, który dzieli się na dwie sekcje: spraw ogólnych oraz do spraw relacji z państwami. Na jego czele stoi sekretarz stanu, kard. Pietro Parolin. Pozostali pracownicy to delegat ds. nuncjatur, szef biura do specjalnych poruczeń oraz szef protokołu.

Sekcja Spraw Ogólnych[edytuj | edytuj kod]

Sekcja prowadzi bieżące sprawy, związane z działalnością papieża, w tym w kontaktach z dykasteriami Kurii Rzymskiej. Sekcja redaguje dokumenty, których opracowanie powierza jej papież, wykonuje akty urzędowe związane z nominacjami w Kurii Rzymskiej, określa funkcje działalnością przedstawicieli (nuncjuszy) Stolicy Apostolskiej wobec kościołów lokalnych, zajmuje się działalnością ambasad przy Stolicy Apostolskiej, kieruje oficjalnymi środkami przekazu Stolicy Apostolskiej, publikuje «Acta Apostolicae Sedis» i «Annuario Pontificio». Kieruje nią substytut ds. ogólnych abp Angelo Becciu przy pomocy asesora do spraw ogólnych.

Sekcja ds. Relacji z Państwami[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem Sekcji ds. Relacji z Państwami są kontakty z rządami państw. Do kompetencji Sekcji należy zawieranie konkordatów albo podobnych umów, reprezentowanie Stolicy Apostolskiej w organizacjach międzynarodowych. Sekcja także uzgadnia nominacje w kościołach partykularnych, a także zmianę ich struktur. Kieruje nią sekretarz ds. relacji z państwami abp Paul Gallagher przy pomocy podsekretarza.

Sekcja Personelu Dyplomatycznego[edytuj | edytuj kod]

Sekcja Personelu Dyplomatycznego, którą kieruje arcybiskup, który jest delegatem do spraw przedstawicielstw papieskich. Sekcja trzecia ma za zadanie nadzorowanie korpusu dyplomatycznego Stolicy Apostolskiej, pracującego na całym świecie. Kieruje nią abp Jan Pawłowski

Kongregacje[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja Nauki Wiary[edytuj | edytuj kod]

Wcześniej zwana była jako „Kongregacja Świętego Oficjum” oraz „Kongregacja Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji”. Podstawowym zadaniem tej kongregacji jest dbanie o prawowierne głoszenie i obronę świętej wiary katolickiej w całym Kościele. Do jej kompetencji należą wszystkie sprawy, dotyczące doktryny wiary lub moralności. Kongregacja jest odpowiedzialna za weryfikację pism teologicznych pod kątem zgodności z wiarą katolicką oraz wykładowców teologii, którzy zostali oskarżeni o błędne poglądy. Kongregacja publikuje deklaracje dotyczące konkretnych pytań z zakresu wiary i moralności, śledzi i weryfikuje prywatne objawienia. Kongregacja Nauki Wiary czuwa również nad pracami Papieskiej Komisji Biblijnej i Międzynarodowej Komisji Teologicznej. Prefekt: arcybiskup Luis Ladaria Ferrer. Podlega jej:

Kongregacja ds. Biskupów[edytuj | edytuj kod]

Jedna z najważniejszych dykasterii. Do jej zadań należy ustanawianie, dzielenie i łączenie diecezji, oraz rekomendowanie kandydatur biskupów ordynariuszy papieżowi. Kongregacja także przyjmuje raporty ordynariuszy z pracy i problemów diecezji i organizuje ich wizyty ad limina apostolorum (czyli do progów apostolskich). Prefekt: kard. Marc Ouellet

Kongregacja ds. Duchowieństwa[edytuj | edytuj kod]

Zajmuje się sprawami diecezjalnych księży i diakonów oraz seminariami duchownymi: dyscypliną wśród księży, powołaniami. Prefekt: kard. Beniamino Stella

Kongregacja ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja troszczy się o sprawy zakonów: zatwierdza nowe zgromadzenia oraz zmiany w regułach zakonnych itp. Kongregacja może rozwiązać zgromadzenie, a także zwolnić zakonnika ze ślubów. Prefekt: kard. João Braz de Aviz[2]

Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja ta jest odpowiedzialna za liturgię i sakramenty. Kongregacja akceptuje przekłady tekstów liturgicznych na języki narodowe. Zajmuje się również sztuką sakralną i muzyką kościelną, sprawami świętych relikwii i świętych patronów. Prefekt: kard. Robert Sarah

Kongregacja ds. Ewangelizacji Narodów[edytuj | edytuj kod]

Kieruje pracą misyjną Kościoła: wysyła tam kapłanów i fundusze. Zajmuje się jurysdykcją na tzw. terenach misyjnych (na których nie ma stałych struktur kościelnych). Prefekt: kard. Fernando Filoni

Kongregacja ds. Kościołów Wschodnich[edytuj | edytuj kod]

Jest ona odpowiedzialna za problemy dotyczące obrządków wschodnich i ich hierarchii. W jej kompetencji znajdują się wszystkie sprawy, które w przypadku obrządku łacińskiego są załatwiane przez inny dykasterie. Jako jedyna kongregacja nie obraduje plenarnie. Prefekt: kard. Leonardo Sandri

Kongregacja Spraw Kanonizacyjnych[edytuj | edytuj kod]

Prowadzi procesy beatyfikacyjne i kanonizacyjne: bada przebieg życia i pisma kandydatów oraz odpowiada za weryfikację i zabezpieczanie relikwii. Powstała w 1969 roku. Prefekt: kard. Angelo Amato

Kongregacja ds. Edukacji Katolickiej[edytuj | edytuj kod]

Kongregacja ta jest odpowiedzialna za szkoły katolickie. Prefekt: kard. Giuseppe Versaldi

Dykasterie[edytuj | edytuj kod]

Dykasteria ds. Świeckich, Rodziny i Życia[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z motu proprio papieża Franciszka rozpoczęła działalność 1 września 2016 roku[3]. Przejęła kompetencje zlikwidowanych Papieskich Rad: ds. Świeckich i ds. Rodziny. Prefekt: kard. Kevin Farrell

Dykasteria ds. Integralnego Rozwoju Człowieka[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z motu proprio papieża Franciszka rozpoczęła działalność 1 stycznia 2017 roku[4]. Przejęła kompetencje likwidowanych Papieskich Rad: Iustitia et Pax, Cor Unum, ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących oraz ds. Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia. Prefekt: kard. Peter Turkson.

Trybunały[edytuj | edytuj kod]

Sygnatura Apostolska[edytuj | edytuj kod]

Trybunał apelacyjny dla Roty Rzymskiej. W sądownictwie kościelnym rodzaj sądu najwyższego. Prefekt: kard. Dominique Mamberti

Penitencjaria Apostolska[edytuj | edytuj kod]

Trybunał odpowiedzialny za sprawy sakramentu spowiedzi. Penitencjarz Większy: kard. Mauro Piacenza

Trybunał Roty Rzymskiej[edytuj | edytuj kod]

Sąd apelacyjny dla trybunałów lokalnych (głównie sprawy związane z sakramentem małżeństwa) oraz sąd pierwszej instancji w sprawach, które przekraczają kompetencje trybunałów lokalnych. Pro-dziekan: ks. prał. Maurice Monier

Rady papieskie[edytuj | edytuj kod]

Papieska Rada ds. Popierania Jedności Chrześcijan[edytuj | edytuj kod]

Rada odpowiedzialna za dialog ekumeniczny i relacje z innymi wyznaniami chrześcijańskimi – obecnie kieruje nią kard. Kurt Koch. W jej ramach działa:

Papieska Rada ds. Dialogu Międzyreligijnego[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się relacjami między Kościołem a religiami niechrześcijańskimi – obecnie kieruje nią kard. Jean-Louis Tauran. W jej ramach działa:

Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się promowaniem odnowionej ewangelizacji w krajach, które już usłyszały pierwsze głoszenie wiary i gdzie od wieków istnieją Kościoły, lecz teraz postępuje w nich proces sekularyzacji społeczeństwa i swoistego zaniku wrażliwości na Boga – kieruje nią abp Rino Fisichella. Podlega jej:

Papieska Rada ds. Tekstów Prawnych[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się interpretacją prawa kanonicznego; – obecnie kieruje nią abp Filippo Iannone.

Papieska Rada ds. Kultury[edytuj | edytuj kod]

Rada zajmuje się dialogiem z twórcami kultury, naukowcami i ludźmi niewierzącymi; – obecnie kieruje nią kard. Gianfranco Ravasi

Synod Biskupów[edytuj | edytuj kod]

Zebranie przedstawicieli Episkopatów (biskupów) z różnych regionów świata w celu omówienia zagadnień związanych z działalnością Kościoła. Podlega bezpośrednio papieżowi, posiada też własne struktury organizacyjne, takie jak Sekretariat Generalny. Obecnie Sekretarzem Generalnym Synodu jest kard. Lorenzo Baldisseri.

Urzędy[edytuj | edytuj kod]

Komisje papieskie[edytuj | edytuj kod]

Stałe komisje międzydykasterialne[edytuj | edytuj kod]

Inne ciała kolegialne[edytuj | edytuj kod]

Instytucje związane ze Stolicą Apostolską[edytuj | edytuj kod]

Gwardia Szwajcarska[edytuj | edytuj kod]

Piesza formacja wojskowa, pełniąca rolę straży przybocznej papieża – obecnie kieruje nią płk Christoph Graf

Diecezja rzymska[edytuj | edytuj kod]

Instytucje Państwa watykańskiego[edytuj | edytuj kod]

Papieska Komisja ds. Państwa Watykańskiego[edytuj | edytuj kod]

Komisja jest jednoizbowym parlamentem Watykanu, uchwala prawo, które do wejścia w życie potrzebuje jednak sankcji papieża. Obecnie kieruje nią kard. Giuseppe Bertello. Organem doradczym jest: Rada Państwa - ciało , w skład którego wchodzi 7 członków, z których jeden jest Radcą Generalnym

Gubernatorat Państwa Miasto Watykan[edytuj | edytuj kod]

Stanowi organ wykonawczy Komisji ds. Państwa watykańskiego oraz papieża w kwestii zarządu Watykanem. Jest faktycznie rządem Watykanu, zajmującą się administrowaniem tego niewielkiego państwa. Przewodniczącym (Prezydentem) jest z urzędu Przewodniczący Papieskiej Komisji ds. Państwa Watykańskiego, czyli kard. Giuseppe Bertello. Podlegają mu m.in.:

Trybunały[edytuj | edytuj kod]

  • Sąd Kasacyjny
  • Sąd Apelacyjny
  • Trybunał I instancji
  • Pojedynczy sędzia

Inne instytucje[edytuj | edytuj kod]

  • Dom św. Marty - dyrektor ks. prałat Battista Ricca
  • Stała Komisja Ochrony Zabytków Historycznych i Artystycznych w Stolicy Apostolskiej - Przewodniczący prof. Antonio Paolucci

Akademie papieskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]