Eden (powieść)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eden
ilustracja
Autor Stanisław Lem
Typ utworu Powieść fantastyczno-naukowa
Wydanie oryginalne
Miejsce wydania  Polska
Język polski
Data wydania 1959
Wydawca Iskry

Eden – powieść Stanisława Lema z 1959 roku. Przed wydaniem ksiązkowym publikowana w 1958 roku na łamach gazety Trybuna Robotnicza (numery 211-271)[potrzebny przypis].

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

W wyniku błędów w obliczeniach rakieta z grupą kosmonautów przymusowo ląduje na planecie Eden. Ludzie rozpoczynają naprawę wbitego w grunt statku, a także badanie planety, która okazuje się zamieszkana przez istoty rozumne. Podczas poznawania nowego środowiska kosmonauci odkrywają niezrozumiałe z ziemskiego punktu widzenia rzeczy i zjawiska, np. działającą automatycznie fabrykę, która najpierw produkuje zaawansowane technologicznie urządzenia elektryczne o nieznanym przeznaczeniu, a następnie przetapia je i wyrabia te produkty z powrotem. Najbardziej jednak niezrozumiały wydaje się Ziemianom system społeczny, w którym egzystują dubelty (jak nazwali Edeńczyków). Na czele stoi anonimowy władca, udający swe nieistnienie, nazwany przez kosmonautów tyranem bez twarzy. Wiodącą technologią jest bioinżynieria, która za pomocą manipulacji genetycznych usiłuje wytworzyć lepszą rasę. Wytwory nieudanych eksperymentów są uśmiercane.

Poza jednym wyjątkiem w powieści nie występują imiona ani nazwiska bohaterów, są oni nazywani zgodnie z ich zawodem: Chemik, Cybernetyk, Doktor, Fizyk, Inżynier (Henryk), Koordynator.

Interpretacja[edytuj | edytuj kod]

Lem w trakcie pisania powieści i po jej wydaniu bardzo mało się wypowiadał na jej temat, i to zarówno publicznie, jak i w korespondencji do przyjaciół. Wojciech Orliński wysuwa hipotezę, że nie chciał o niej mówić gdyż „za bardzo się w tej książce odsłonił”. Dziennikarz sugeruje, że w fabułę wplecione są wspomnienia pisarza z lwowskiego getta[1].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wojciech Orliński: Lem. Życie nie z tej Ziemi. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, Wydawnictwo Agora, 2017, s. 173 i nast.. ISBN 978-83-8049-552-4.