Gmina Mrzygłód (województwo częstochowskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy dawnej gminy w Częstochowskiem. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Mrzygłód
gmina wiejska
1919-54 i 1973–76[1]
Państwo  PRL
Województwo 1919–39: kieleckie (II RP)
1945: kieleckie (PRL)
1945-50: śląskie
1950-53: katowickie
1953-54: stalinogrodzkie
1973–75: katowickie
1975–76: częstochowskie
Powiat 1919-26: będziński
1927-54: zawierciański
1973–75: myszkowski
Siedziba Mrzygłód
Populacja (1974)
• liczba ludności

4740[2]
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad 5
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Mrzygłód – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku oraz w latach 19731976[3] w woj. kieleckim, śląskim, katowickim, stalinogrodzkim i częstochowskim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą gminy był Mrzygłód (obecnie dzielnica Myszkowa)[4].

W czasie I wojny światowej (1915 rok) niemieckie władze okupacyjne wyodrębniły z gminy Poręba Mrzygłodzka miasto Mrzygłód, liczące w 1916 roku 4348 mieszkańców (inne miasta wyodrębnione w ten sposób to Czeladź i Zawiercie)[5]. Po odzyskaniu niepodległości władze polskie nie uznały jednak formalnie Mrzygłodu za miasto (w przeciwieństwie do Czeladzi i Zawiercia) 7 lutego 1919[6], a utworzoną przez Niemców jednostkę miejską przekształcono w gminę wiejską Mrzygłód w powiecie będzińskim w woj. kieleckim.

1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie[7]. Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego[8] (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie[9], a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie[10]).

Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 5 gromad: Kosowska Niwa, Kręciwilk, Mrzygłód, Mrzygłódka i Nierada[11]. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[12].

Gmina została reaktywowana 1 stycznia 1973 roku w powiecie myszkowskim w woj. katowickim[13]. 1 czerwca 1975 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego woj. częstochowskiego[14]. 15 stycznia 1976 roku gmina została zniesiona przez połączenie z dotychczasową gminą Włodowice w nową gminę Włodowice[15], oprócz sołectwa Będusz, które włączono do miasta Myszków[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Liczba ludności z publikacji "Rocznik Demograficzny Polski", GUS 1975-1995
  3. Do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 14 stycznia 1976
  4. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  5. Stan szkolnictwa powszechnego w grudniu 1917 r. na terytorjum obu byłych jeneralnych gubernatorstw: Warszawskiego i Lubelskiego
  6. Dz.U. z 1919 r. nr 13, poz. 140
  7. Dz.U. z 1926 r. nr 125, poz. 727
  8. Dz.U. z 1945 r. nr 27, poz. 167
  9. Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255
  10. Dz.U. z 1953 r. nr 13, poz. 51
  11. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  12. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  13. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  14. Dz.U. z 1975 r. nr 17, poz. 92
  15. Dz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 12
  16. Dz.U. z 1976 r. nr 1, poz. 13