Przejdź do zawartości

Roman Kłosowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Roman Kłosowski
Ilustracja
Roman Kłosowski (2012)
Imię i nazwisko

Roman Jan Kłosowski

Data i miejsce urodzenia

14 lutego 1929
Biała Podlaska

Data i miejsce śmierci

11 czerwca 2018
Łódź

Zawód

aktor, reżyser

Współmałżonek

Krystyna Kłosowska (do 2013, jej śmierć)

Lata aktywności

1953–2016[1]

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal 40-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Złota Oznaka Honorowa Towarzystwa Polonia
Grób Kłosowskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (2018)

Roman Jan Kłosowski (ur. 14 lutego 1929 w Białej Podlaskiej, zm. 11 czerwca 2018 w Łodzi) – polski aktor filmowy i teatralny, reżyser teatralny, pedagog; w latach 1976−1981 dyrektor Teatru Powszechnego w Łodzi.

W serialach Czterdziestolatek (1974–1977) i Czterdziestolatek. 20 lat później (1993) oraz w filmie fabularnym Motylem jestem, czyli romans 40-latka (1976) Roman Kłosowski zagrał rolę technika budowlanego Romana Maliniaka. W 2011 powrócił w tej roli w 368. odcinku serialu Świat według Kiepskich.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 14 lutego 1929 w Białej Podlaskiej[2], mieszkał w domu przy ul. Garncarskiej[3]. Jako nastolatek zamieszkał w Warszawie.

Absolwent Wydziału Aktorskiego (1953) oraz Wydziału Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie (1965). W teatrze zadebiutował 1 września 1953[2]. Jego rolami dyplomowymi był Puk w Śnie nocy letniej Williama Szekspira w reżyserii Jana Kreczmara oraz Edek i Kolega w Pannie Maliczewskiej Gabrieli Zapolskiej w reżyserii Janiny Romanówny[4]. Na deskach zawodowego teatru zadebiutował w Teatrze Polskim w Szczecinie, w spektaklu Szczęście Frania Włodzimierza Perzyńskiego (1953). Od 1955 był aktorem Teatru Dramatycznego w Warszawie, gdzie występował w spektaklach Konrada Swinarskiego, Lidii Zamkow, Bohdana Korzeniewskiego i Ludwika René[4].

W latach 1976–1981 był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Powszechnego w Łodzi, a także wykładowcą Wydziału Aktorskiego Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi[5][6]. Jego najbardziej znaną rolą na deskach Teatru Powszechnego była tytułowa rola w Szwejku wg Jaroslava Haška, w reżyserii Janusza Zaorskiego (1976)[7].

Na ekranie zadebiutował również w 1953. Filmy Cień (1956) w reżyserii Jerzego Kawalerowicza[8] oraz Pierwszy dzień wolności (1964) w reżyserii Aleksandra Forda[9], w których wystąpił w rolach pierwszoplanowych, znalazły się w konkursach głównych 9. i 18. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes. Od 1981 pracował w Teatrze Syrena w Warszawie. Jego pożegnaniem z widzami była rola Krappa w Ostatniej taśmie Samuela Becketta na deskach Teatru im. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim (2013)[10]. Zakończył karierę ze względu na prawie całkowitą utratę wzroku[11].

Żoną aktora była przez 58 lat Krystyna (zm. 7 czerwca 2013[12][13]). Synowa, Barbara Szcześniak, również jest aktorką[14]. Jego siostra, Iwona Sołubina, była dyrektorką telewizyjnego Teatru Sensacji[15].

Roman Kłosowski zmarł 11 czerwca 2018 w domu pomocy społecznej[16] w Łodzi[17][18]. Został pochowany 18 czerwca 2018 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (Q kolumbarium 8-2-9)[19].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Romana Kłosowskiego na placu Wolności w Białej Podlaskiej (2023)

30 sierpnia 2023 na rynku w Białej Podlaskiej, z inicjatywy Stowarzyszenia Koło Bialczan, stanął jego pomnik; oficjalne odsłonięcie odbyło się 29 września 2023[3][20].

Kariera zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1966: Kalisz – VI Kaliskie Spotkania Teatralne – wyróżnienie za reżyserię Kamiennego świata
  • 1975: Wrocław – XVI Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych – nagroda II stopnia za reżyserię przedstawienia Czarna róża Juliana Stryjkowskiego w Lubuskim Teatrze im. Leona Kruczkowskiego w Zielonej Górze
  • 1976: Nagroda Prezesa Komitetu Radia i TV za kreacje w filmie TV
  • 1978: Nagroda Komitetu ds. PRiTV za kreację aktorską w serialu Czterdziestolatek
  • 1979: Nagroda Prezesa Rady Ministrów I stopnia w dziedzinie teatru z okazji 35-lecia PRL za kreacje aktorskie w teatrze, telewizji i filmie
  • 1987: nagroda przewodniczącego Komitetu ds. PRiTV za kreacje aktorskie w filmach telewizyjnych, a zwłaszcza w filmie Big-Bang
  • 1989: Nagroda miasta st. Warszawy
  • 2001: Lubomierz – V Festiwal Filmów Komediowych – Kryształowy Granat, nagroda aktorska
  • 2009: Września – XVI Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej „Prowincjonalia” – Nagroda Honorowa za całokształt twórczości – „za pogodę ducha, której nie grozi żadna Hydrozagadka, za łatwość, z jaką widzowie kupują każdą jego rolę – wszak sprany z niego Kramarz, za wyjątkowość, bo każda Jego kreacja to prawdziwy Big Bang, który sprawia, że myślimy Ja kocham, ty kochasz, i za to, że choć nie jest już Czterdziestolatkiem, wciąż prezentuje Pełnię swoich talentów, czego Organizatorzy i widzowie sobie nadal życzą, bo to przecież Jeszcze nie wieczór[24]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Teleexpress 11.06.2018, 17:00 [online], teleexpress.tvp.pl, 11 czerwca 2018 [dostęp 2018-06-12] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-12].
  2. a b Roman Kłosowski w bazie filmpolski.pl
  3. a b Usiądziesz koło Maliniaka. W tym mieście stanął pomnik aktora znanego z kultowego „Czterdziestolatka”. dziennikwschodni.pl, 2023-08-31. [dostęp 2023-09-01]. (pol.).
  4. a b Roman Kłosowski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [dostęp 2018-06-12].
  5. Anna Gronczewska, Roman Kłosowski: Moja czerstwa miłość do Łodzi..., „Dzienniklodzki.pl” [dostęp 2018-06-12] (pol.).
  6. Nie żyje Roman Kłosowski – odtwórca Maliniaka – Kultura – Radio Szczecin [online], radioszczecin.pl [dostęp 2018-06-12] (pol.).
  7. Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [online], e-teatr.pl [dostęp 2018-06-12].
  8. CIEN – Festival de Cannes [online], Festival de Cannes [dostęp 2018-06-12] (ang.).
  9. PIERWSZY DZIEN WOLNOSCI – Festival de Cannes [online], Festival de Cannes [dostęp 2018-06-12] (ang.).
  10. Teatr w Polsce – polski wortal teatralny [online], e-teatr.pl [dostęp 2018-06-12].
  11. Tygodnik „To & Owo” nr 6, 7.02.2017, s. 12.
  12. Śmierć Krystyny Kłosowskiej.
  13. Przeszli przez życie ciągle trzymając się za ręce…. interia.pl, 2013-06-19. [dostęp 2017-06-23].
  14. Tygodnik Życie na gorąco nr 25, 18 czerwca 2015, s. 16–17.
  15. Krystyna Gucewicz: Dlaczego się kochają, czyli życie na różowo. Wydawnictwo Zetdezet, 1995, s. 149. ISBN 83-85056-40-8.
  16. Roman Kłosowski: Widzowie pokochali go za rolę w "Czterdziestolatku". plejada.pl, 2024-06-11. [dostęp 2024-06-11]. (pol.).
  17. Zmarł Roman Kłosowski. W poniedziałek 11 czerwca odszedł uwielbiany przez Polaków aktor. polskatimes.pl. [dostęp 2018-06-11].
  18. Jan Bończa-Szabłowski, Roman Kłosowski nie żyje [online], Rzeczpospolita, 11 czerwca 2018 [dostęp 2018-06-11].
  19. Pogrzeb Romana Kłosowskiego. film.interia.pl. [dostęp 2018-06-18].
  20. Odsłonięcie pomnika Romana Kłosowskiego - 29 września 2023 r.. KoloBialczan.com, 2023-10-05. [dostęp 2023-10-10]. (pol.).
  21. Teatry Dramatyczne, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (teatry i zespoły teatralne). [dostęp 2018-06-13].
  22. Objazdowy Teatr Dramatyczny Domu Wojska Polskiego, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (teatry i zespoły teatralne). [dostęp 2018-06-13].
  23. Teatr Ludowy, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (teatry i zespoły teatralne). [dostęp 2018-06-13].
  24. Roman Kłosowski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby). [dostęp 2018-06-13].
  25. Nagrody dla ludzi teatru. mkidn.gov.pl, 27 marca 2013. [dostęp 2013-04-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]