Tyreotropina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Hormon tyreotropowy)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Tyreotropina, hormon tyreotropowy, TSH (od ang. thyroid-stimulating hormone) – hormon glikoproteinowy, o masie cząsteczkowej 28 000 Da, wytwarzany przez przysadkę mózgową.

Cząsteczka tyreotropiny składa się z podjednostek alfa i beta. Podjednostka alfa zbudowana jest z 92-aminokwasowego polipeptydu związanego z oligosacharydami. Jest ona identyczna z podjednostką alfa ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG), a podjednostki beta tych dwóch hormonów są odmienne, choć wykazują trochę podobieństw. To sprawia, że hCG jest słabym agonistą TSH i wpływa na jej poziom – im wyższy poziom hCG, tym niższy TSH[1].

U człowieka powoduje zwiększenie masy tarczycy, zwiększenie przepływu krwi przez ten narząd oraz nasilenie produkcji i wydzielania hormonów tarczycy: tyroksynytrójjodotyroniny. Wytwarzana jest przez tyreotropy (komórki zasadochłonne β2), które są wielościenne i zawierają ziarna (średnicy 140–200 nm) ją magazynujące.

Regulacja wydzielania tyreotropiny odbywa się na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego z hormonami tarczycy; wydzielanie jest także hamowane przez somatostatynę i dopaminę, natomiast pobudzane przez tyreoliberynę oraz stres lub zimno.

Prawidłowa ilość hormonu tyreotropowego to od 0,27 do 4,2 milijednostek na litr. Stężenie poniżej 0,1 mj/l oznacza znaczną nadczynność tarczycy. Stężenie między 0,1 a 0,27 mj/l może oznaczać nadczynność tarczycy. W tym wypadku należy wykonać test TRH. Stężenie w przedziale od 0,27 do 4,2 mj/l jest wartością prawidłową i świadczy o prawidłowej pracy tarczycy. Stężenie powyżej 4,2 mj/l najczęściej wskazuje na niedoczynność tarczycy.

W czasie ciąży u około 20% kobiet stężenie TSH jest niższe niż ogólnopopulacyjna norma. Często spada poniżej granicy wykrywalności. Może to być wynikiem zwykłej nadczynności tarczycy wywołanej np. przez choroba Gravesa-Basedowa lub ciążową chorobę trofoblastyczną, ale w większości przypadków jest to przejściowa tyreotoksykoza ciążowa, stopniowo ustępująca od drugiego trymestru ciąży[2].

Hormon tyreotropowy przechodzi słabo przez łożysko.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Przypisy

  1. John Lazarus: Thyroid Regulation and Dysfunction in the Pregnant Patient (ang.). Thyroid Disease Manager, 2016-07-21. [dostęp 2016-09-27].
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Alicja Hubalewska-Dydejczyk, Elżbieta Bandurska-Stankiewicz, Ewa Bar-Andziak Tomasz Bednarczuk, Monika Buziak-Bereza i inni. Postępowanie w chorobach tarczycy u kobiet w ciąży. „Endokrynologia Polska”. 62 (4), s. 362–381, 2011.