Kafar Saba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kafar Saba
كفر سابا
Ilustracja
Grobowiec Nabi Jamin w Kafar Saba
Państwo  Mandat Palestyny
Dystrykt Dystrykt Tulkarm
Wysokość 50 m n.p.m.
Populacja (1945)
• liczba ludności

1 270
Data zniszczenia 15 maja 1948
Powód zniszczenia atak Hagany
Obecnie Kefar Sawa, Newe Jamin
Położenie na mapie Mandatu Palestyny
Mapa lokalizacyjna Mandatu Palestyny
Kafar Saba
Kafar Saba
Ziemia32°10′52″N 34°56′14″E/32,181111 34,937222
Strona internetowa

Kafar Saba (arab. كفر سابا) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Tulkarm w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 15 maja 1948.

Położenie[edytuj]

Wioska Kafar Saba leżała we wschodniej części nadmorskiej równiny Szaron, w odległości 2 kilometrów na zachód od miasta Kalkilji, leżącej już w Samarii. Była położona na wysokości 50 metrów n.p.m. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 9 688 ha. We wsi mieszkało wówczas 1 270 osób[1].

własność gruntów powierzchnia gruntów (hektary)
Arabowie 6 019
Żydzi 3 144
publiczne 525
Razem 9 688
Rodzaj użytkowanych gruntów Arabowie (hektary) Żydzi (hektary)
uprawy cytrusów 1 026 1 199
uprawy oliwek 30 0
uprawy nawadniane 355 224
uprawy zbóż 4 662 1 675
nieużytki 475 46
zabudowane 26 0

Historia[edytuj]

W Starożytności znajdowało się tutaj miasto Capharsaba należąca do izraelskiego plemienia Efraima[2]. Wspomina o nim żydowski historyk Józef Flawiusz, gdy opisuje wysiłki Aleksandra Jannaja zatrzymania wojsk syryjskich[a]. Również Talmud wspomina Kafr Sabę, wymieniając wysokość dziesięciny płaconej przez mieszkańców w zbożu[2]. W okresie panowania Bizancjum istniało tutaj miasto, po którym odnaleziono pozostałości rzymskiej łaźni[3].

Około roku 985 al-Muqaddasi opisał osadę Kafar Saba jako dużą wieś z meczetem. W 1047 Nasir-i-Khusraw opisał ją jako miasteczko położone przy drodze do Ramli. Jej mieszkańcy utrzymywali się z uprawy oliwek[4]. W 1596 Kafar Saba była częścią Imperium Osmańskiego. We wsi mieszkało wówczas 231 mieszkańców, którzy płacili podatki z uprawy pszenicy i jęczmienia, oraz hodowli kóz i pszczół[5].

Pod koniec XIX wieku Kafar Saba była opisana jako niewielka wieś położona na niskim wzgórzu. We wsi znajdował się meczet i grobowiec Nabi Jamina (arabskie imię Beniamina). Populacja wynosiła około 800 osób[6]. W 1892 grupa żydowskich aktywistów syjonistycznych zakupiła tutejsze ziemie od arabskich rolników. W następnych latach powstał tutaj moszaw, któremu nadano nazwę Kefar Sawa. Utrzymywali się oni z uprawy migdałów, winorośli i oliwek.

W okresie panowania Brytyjczyków Kafar Saba była niewielką wioską o charakterze rolniczym. W wiosce znajdowała się szkoła dla chłopców[1].

Przyjęta 29 listopada 1947 Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 przyznała te tereny państwu żydowskiemu. Arabowie odmówili uznania Rezolucji ONZ i doprowadzili 30 listopada do wybuchu Wojny domowej w Mandacie Palestyny. W trakcie jej trwania siły Arabskiej Armii Wyzwoleńczej wielokrotnie atakowały pobliski moszaw Kafar Saba. Zmusiło to żydowską organizację paramilitarną Hagana do wzmocnienia swojej obecności w tym rejonie i chronienia konwojów jadących z zaopatrzeniem do żydowskich osiedli. W dniu 12 maja 1948 Brygada Aleksandroni rozpoczęła operację przymusowych wysiedleń ludności arabskiej na tym obszarze. Opanowano wówczas kolejne wioski At-Tira, Kakun, Kalansuwa i inne. W dniu 15 maja zajęto i wysiedlono mieszkańców z wioski Kafar Saba.

Miejsce obecnie[edytuj]

W miejscu wioski istnieje miasto Kefar Sawa i powstały w 1950 moszaw Newe Jamin.

Palestyński historyk Walid Chalidi, tak opisał pozostałości wioski Kafar Saba: „Obszar wsi został wykorzystany do budowy nowych dzielnic mieszkaniowych i strefy przemysłowej, które są częścią miasta Kafar Saba. Niektóre stare domy wiejskie przetrwały i zostały zmodernizowane; wiele z nich jest wykorzystywanych jako obiekty handlowe. Nadal istnieją dwa grobowce, szkoła oraz ruiny wiejskiego cmentarza”[1].

Uwagi[edytuj]

  1. Antiquities, tom 13, rozdz. 15.

Przypisy

  1. a b c Welcome To Kafr Saba (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-06-11].
  2. a b The Origin of the Name Capharsaba (hebr.). W: Kfar Saba Municipal Council [on-line]. [dostęp 2011-06-11].
  3. E. Ajjalon: Kefar Sava -Nabi Yamin (Tomb of Benjamin). Israel: Excavations and Surveys in Israel, 1982, s. 63.
  4. Walid Khalidi: All That Remains. Washington D.C.: Institute for Palestine Studies, 1992, s. 555. ISBN 0887282245.
  5. Wolf-Dieter Hütteroth, Kamal Abdulfattah: Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century. Erlanger Geographische Arbeiten. Wyd. 5. Erlangen: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft, 1977, s. 555.
  6. Claude Reignier Conder, H.H. Kitchener: The Survey of Western Palestine: memoirs of the topography, orography, hydrography, and archaeology. T. 2. London: Committee of the Palestine Exploration Fund., 1881, s. 134. [dostęp 2011-06-11]. (ang.)