Dajr Jasin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dajr Jasin
دير ياسين
Ilustracja
Państwo  Mandat Palestyny
Dystrykt Dystrykt Jerozolimy
Wysokość 780 m n.p.m.
Populacja (1945)
• liczba ludności

610
Data zniszczenia 9 kwietnia 1948
Powód zniszczenia Irgun, Lechi
Obecnie Giwat Sza’ul, Har Nof
Położenie na mapie Mandatu Palestyny
Mapa lokalizacyjna Mandatu Palestyny
Dajr Jasin
Dajr Jasin
Ziemia31°47′08,5″N 35°10′40,7″E/31,785694 35,177972
Strona internetowa

Dajr Jasin (arab. دير ياسين) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Jerozolimy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku sił żydowskich organizacji paramilitarnych Irgun i Lechi w dniu 9 kwietnia 1948 roku. Doszło wówczas do masakry w Dajr Jasin.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wioska Dajr Jasin leżała na wschodnich zboczach wzgórza o wysokości 800 metrów n.p.m. w Górach Judzkich, w odległości 5 km na zachód od Jerozolimy. Według danych z 1945 roku do wsi należały ziemie o powierzchni 285,7 ha. We wsi mieszkało wówczas 610 osób[1].

Własność gruntów Powierzchnia gruntów [ha]
Arabowie 270,1
Żydzi 15,3
publiczne 0,4
Razem 285,7
Rodzaj użytkowanych gruntów Powierzchnia arabska [ha] Powierzchnia żydowska [ha]
uprawy oliwek 20 0
uprawy zbóż 75,6 11
nieużytki 193,6 4,3
zabudowane 1,2 0

Historia[edytuj | edytuj kod]

Dajr Jasin została zidentyfikowana jako jedna z wiosek będących w XII wieku lennem Bazyliki Grobu Świętego w Jerozolimie[2]. W wyniku I wojny światowej, w 1918 roku cała Palestyna przeszła pod panowanie Brytyjczyków, którzy utworzyli Mandat Palestyny. W okresie panowania Brytyjczyków Dajr Jasin była małą wioską, która rozwijała się na przedmieściach Zachodniej Jerozolimy, w sąsiedztwie żydowskich osiedli Moca, Beit ha-Kerem, Giwat Sza’ul i Jefeh Nof. Od miasta oddzielała ją dolina obsadzona sadami fig, migdałów i oliwek[1].

Przyjęta 29 listopada 1947 roku Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 zakładała podział Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Plan podziału przyznawał obszar wioski Dajr Jasin międzynarodowej strefie obejmującej Jerozolimę i Betlejem. Strefa międzynarodowa (Jerusalem Corpus Separatum) miała pozostawać poza granicami obu państw i być zarządzana przez Narody Zjednoczone, które stawały się gwarantem bezpieczeństwa wszystkich świętych miejsc Chrześcijaństwa, Islamu i Judaizmu w obu miastach[3][4]. Żydzi zaakceptowali plan podziału, jednak Arabowie doprowadzili dzień później do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. Mieszkańcy Dajr Jasin starali się zachować rozejm z sąsiednimi osiedlami żydowskimi. Pomimo to, w dniu 9 kwietnia 1948 roku żydowskie organizacje paramilitarne Irgun i Lechi zaatakowały wioskę. Doszło wówczas do masakry w Dajr Jasin, w której zginęło 107 Arabów (11 z nich było uzbrojonych), a 12 zostało rannych[5]. 25 mieszkańców zostało rozstrzelanych po bitwie, a ich zwłoki wrzucono do kamieniołomu[6]. Pozostali uciekli lub zostali wypędzeni z wioski przez żydowskich bojowników. Większość budynków wyburzono[1].

Miejsce obecnie[edytuj | edytuj kod]

W 1949 roku na miejscu wyburzonej wioski religijni Żydzi utworzyli w 1949 roku osadę Giwat Sza’ul Bet, którą później przyłączono do jerozolimskiej dzielnicy Giwat Sza’ul. W 1980 roku pozostałe jeszcze ruiny wyrównano z ziemią, aby w ten sposób umożliwić budowę nowych domów[7]. Palestyński historyk Walid Chalidi, tak opisał pozostałości wioski Sajdun: „Wiele domów wsi wciąż stoi na wzgórzu i zostały włączone do izraelskiego szpitala dla umysłowo chorych, który powstał na tym miejscu. Niektóre domy stojące poza ogrodzeniem terenu szpitala, są wykorzystywane do celów mieszkaniowych i komercyjnych, lub jako magazyny. Poza ogrodzeniem rosną drzewa - chleb świętojański, drzewa migdałowe i drzewa oliwne. Kilka studni znajduje się na południowo-zachodnim skraju terenu. Stary cmentarz wiejski jest w południowo-wschodniej części terenu, jest zaniedbany i zagrożony przez budowę autostrady, która jest budowana przy wzgórzu wiejskim. Jeden wysoki cyprys stoi na środku cmentarza[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Welcome To Dayr Yasin (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2014-10-16].
  2. Kitchener 1883 ↓, s. 11.
  3. United Nations General Assembly Resolution 181 (ang.). W: The Avalon Project – Yale Law School [on-line]. [dostęp 2014-10-16].
  4. Oficjalna mapa podziału Palestyny opracowana przez UNSCOP (ang.). W: United Nations [on-line]. 1948. [dostęp 2014-10-16].
  5. Kananah 1988 ↓, s. 5, 57.
  6. Gelber 2006 ↓, s. 312.
  7. Chomsky 1983 ↓, s. 166.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Noam Chomsky: The Fatefull Triangle. South End Press, 1983. ISBN 0-89608-187-7.
  • Yoav Gelber: Palestine 1948. Brighton: Sussex Academic Press, 2006. ISBN 978-1-84519-075-0.
  • Sharif Kananah, Nihad Zaytuni: Deir Yassin القرى الفلسطينية المدمرة (Destroyed Palestinian Villages). Birzeit University Press, 1988.
  • H.H. Kitchener, Claude Reignier Conder: The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. London: Committee of the Palestine Exploration Fund, 1883.