Kamień (gmina w województwie podkarpackim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmina Kamień
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat rzeszowski
TERYT 1816082
Wójt Ryszard Kazimierz Bugiel (2018)
Powierzchnia 73,21 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

6835[1]
• gęstość 92,8 os./km²
Nr kierunkowy 17
Kod pocztowy 36-053
Tablice rejestracyjne RZE
Adres urzędu:
Kamień 287
36-053 Kamień
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 6
Liczba miejscowości 3
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Gmina Kamień
Gmina Kamień
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gmina Kamień
Gmina Kamień
Ziemia50°19′N 22°08′E/50,322778 22,136667
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Kamieńgmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie rzeszowskim.

Siedziba gminy to Kamień.

Historia[edytuj | edytuj kod]

 Najstarsze ślady osadnictwa na terenie gminy wskazują na lata 10000-8000p.n.e. Pochodzące z epoki żelaza i brązu materiały archeologiczne dowodzą obecność kultury łużyckiej. W okresie wpływów rzymskich na teren Puszczy Sandomierskiej zapuszczali się nieliczni myśliwi, którzy byli przedstawicielami ludności zaliczanej do tzw. kultury przeworskiej. Opuścili oni lasy po najeździe azjatyckich Humów w końcu IVw.n.e. Od tego czasu po wiek XIV na terenie Puszczy Sandomierskiej nie było żadnego stałego osadnictwa.

       W średniowieczu tereny obecnej gminy Kamień należały do Ziemi Sandomierskiej, a cała Puszcza Sandomierska do domen królewskich. Kilka kilometrów na wschód od obecnej wsi Łowisko, skraj puszczy stanowił przybliżoną granicę między Królestwem Polskim a Rusią Halicką. Do połowy XVIw. tereny te, poza niewielkimi osiedlami były bezludne. Po podboju Rusi Czerwonej, król Kazimierz Wielki zainicjował kolonizację pogranicznych puszcz i karpackich lasów. Akcja ta zaowocowała lokacją kilkuset wiosek na terenie Małopolski. Wieś Wola Kamień została ulokowana na tzw. „surowym korzeniu" przez króla Stefana Batorego w 1578r. Król miał sprowadzić osadników, którzy łany pod swoje gospodarstwa mieli wykarczować w Puszczy Sandomierskiej. Przywilej nakazywał założenie królewskiego folwarku sołtysiego a także 20 lat od tzw. „wolnizny" (stąd nazwa wsi Wola). Z biegiem lat wieś przybrała nazwę Kamień i do roku 1772 nieprzerwanie należała do dóbr królewskich. Prawdopodobnie kilkanaście lat później powstała wieś Łowisko na bazie leśnej osady w dobrach rudnicko-kopackich. Od 1593 do 1624r. dziedzicami tych dóbr byli Katarzyna Lipnicka i jej mąż Piotr Uliński z Uliny herbu Dołęga. Po nich byli Gniewoszowie Wnorowscy herbu Kościesza (1624 - 1658), a następnie Witowscy herbu Jastrzębiec (1659 - 1666). Od 1680 do 1781r. co kilkanaście lat zmieniali się jego właściciele, m.in. Załuscy (1667 - 1690) herbu Junosza, Drzewieccy (1690 - 1697) herbu Nałęcz, Sołtykowie (1697 - 1727) - założyciele kościoła w Łętowi, Potoccy (1727 - 1781) herbu Pilawa. W 1781r. Wincenty Potocki sprzedał wioski Janowi Chryzostomowi Grabińskiemu. Po jego śmieci w roku 1808 dobra kupili Białkowscy, którzy byli właścicielami do 182r. Po ich śmierci majątek ponownie został wystawiony na licytację. W roku 1840 nabył je Wilhelm br. Hompsch. Hompeschowie byli właścicielami terenów do 1898r.

       W roku 1657 tereny Kamienia zostały kompletnie zniszczone przez kozacko-węgierskie wojska księcia siedmiogrodzkiego Jerzego Rakoczego. Dzieła destrukcji dopełniły działania wojenne wojsk rosyjskich (1768 - 1772). Między 1775 a 1785r. Galicję podzielono na 18 cyrkułów, m.in. rzeszowski, w którym znalazły się Kamień i Łowisko. Wkrótce gminę Kamień zasiedlili osadnicy niemieccy zmieniając nazwę na Steinau.

      Początkowo puszczańskie osady w rejonie Kamienia należały do parafii p.w. Św.       Wojciecha Biskupa Męczennika w Bielinach. Prawie przez ćwierć wieku Kamień należał do parafii rudnickiej, gdzie znajdował się kościół p.w. Św.Trójcy. Po wybudowaniu kościoła p.w. Matki Bożej Szkaplerznej w Górnie, wieś Kamień i Łowisko wydzielono ze starej parafii i przydzielono do parafii p.w. Narodzenia NMP w Woli Jeżowej. W latach 70. XIXw. Kamień liczył 4408 mieszkańców, z tego 1422 wiernych należało do parafii w Jeżowem, a 2513 do parafii w Górnie.Właścicielem majątku ziemskiego w Kamieniu był Eugeniusz hr. Kiński herbu Syrokomla. Dobra te obejmowały 130 mórg roli i 2559 lasu. W 1891r. społeczność wiejska poczyniła starania o budowę kościoła parafialnego w Kamieniu. W 1901r. kościół p.w. Najświętszego Serca Jezusowego w Kamieniu został konsekrowany, a w 1907r. stał się kościołem parafialnym.

       W 1933r. zreformowano ustrój wsi. Połączono jednowioskowe gminy i posiadłości dworskie w gminy zbiorowe. Utworzono wtedy zbiorową gminę Kamień.  


Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[2] gmina Kamień ma obszar 73,21 km², w tym:

  • użytki rolne: 69%
  • użytki leśne: 26%

Gmina stanowi 6,01% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 2017 roku:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 6856 100 3418 49,9 3438 50,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
94,9 46,7 47,0


  • Piramida wieku mieszkańców gminy Kamień w 2017 roku.


Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Kamień (sołectwa: Kamień-Górka, Kamień-Podlesie, Kamień-Prusina), Krzywa Wieś, Nowy Kamień, Łowisko.

Miejscowość bez statusu sołectwa: Morgi.

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Jeżowe, Nowa Sarzyna, Raniżów, Sokołów Małopolski

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Kamien_podkarpackie, w oparciu o dane GUS.
  2. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].