Pruchnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Próchnik.
Pruchnik
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Drewniana zabudowa rynku
Herb Flaga
Herb Pruchnika Flaga Pruchnika
Państwo  Polska
Województwo  podkarpackie
Powiat jarosławski
Gmina Pruchnik
Prawa miejskie 1436
Burmistrz Wacław Szkoła
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3757[1]
188,7 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 16
Kod pocztowy 37-560
Tablice rejestracyjne RJA
Położenie na mapie gminy Pruchnik
Mapa lokalizacyjna gminy Pruchnik
Pruchnik
Pruchnik
Położenie na mapie powiatu jarosławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jarosławskiego
Pruchnik
Pruchnik
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Pruchnik
Pruchnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pruchnik
Pruchnik
Ziemia49°54′22″N 22°30′58″E/49,906111 22,516111
TERC (TERYT) 1804074
SIMC 0608316
Strona internetowa

Pruchnik (dawniej również Próchnik) – miasto[2] w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, siedziba gminy Pruchnik.

Miasto leży nad rzeką Mleczką, na południowych krańcach powiatu jarosławskiego, przy drodze z Rzeszowa do Przemyśla. Miejscowość zabytkowa – charakterystyczne drewniane domy z podcieniami.

Okolica – tereny typowo rolnicze, krajobraz pagórkowaty, słabo zalesiony, od południa widoczne trochę wyższe, zalesione wzniesienia Pogórza Dynowskiego.

Miejscowość, leżąc z dala od głównych szlaków komunikacyjnych, zachowała sporo z charakteru XIX-wiecznych miasteczek galicyjskich, zarówno w wyglądzie domów, nazewnictwie ulic, jak i mentalności mieszkańców. Układ ulic z dużym rynkiem oraz nieformalny podział na Miasto, Pruchnik Dolny i Pruchnik Górny (dwa ostatnie określane jako Pruchnik Wieś).

W czwartki odbywa się targ.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1436 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prawa miejskie ok. 1370, prywatna miejscowość kolejnych rodów szlacheckich i rycerskich, w XVII w. ok. 600 mieszkańców i kilka cechów rzemieślniczych. W późniejszych latach stopniowy spadek znaczenia ekonomicznego i w 1934 utrata praw miejskich.[potrzebny przypis] Niegdyś miasteczko było ważnym dla okolicy ośrodkiem handlu i rzemiosła.

Po walkach z okupacyjnymi wojskami niemieckimi miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie 27 lipca 1944[4].

W latach 1975–1998 leżał w województwie przemyskim.

Po 77 latach 1 stycznia 2011 r. Pruchnik odzyskał prawa miejskie.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Rynek
Jeden z domów przy rynku
Domy w zabudowie przy rynku
Domy przy rynku

Centrum zachowało oryginalny układ przestrzenny ukształtowany zapewne jeszcze w czasach lokacji miasta, z rynkiem i wybiegającymi zeń kilkoma uliczkami. Z mocno przetrzebionej, typowej małomiasteczkowej zabudowy drewnianej zachowało się ok. 40 budynków w większości z charakterystycznymi podcieniami, będących niegdyś jednocześnie miejscem zamieszkiwania, warsztatem rzemieślniczym i punktem handlu. Część z nich została odnowiona. Najstarsze pochodzą z XVIII wieku.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Pruchnika w 2014 roku[1].
Piramida wieku Pruchnik.png

Religia[edytuj | edytuj kod]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości działa klub piłki nożnej, Start Pruchnik, występujący w klasie okręgowej, grupa Jarosław.

Osoby związane z Pruchnikiem[edytuj | edytuj kod]

Urodzeni w Pruchniku
Inni

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Pruchnik, w oparciu o dane GUS.
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 lipca 2010 r. w sprawie ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, Dz.U. z 2010 r. Nr 138, poz. 929
  3. Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 170.
  4. ВОВ-60 – Сводки.
  5. Kronika. „Nowa Reforma”, s. 2, Nr 226 z 4 października 1905. 
  6. PTTK w Przemyślu.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]