Rudnik nad Sanem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rudnik nad Sanem
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Rudnik nad Sanem – pałac Tarnowskich
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

niżański

Gmina

Rudnik nad Sanem

Prawa miejskie

1552

Burmistrz

Waldemar Grochowski

Powierzchnia

36,6 km²

Populacja (31.12.2021)
• liczba ludności
• gęstość


6607[1]
180,52 os./km²

Strefa numeracyjna

(+48) 15

Kod pocztowy

37-420

Tablice rejestracyjne

RNI

Położenie na mapie gminy Rudnik nad Sanem
Mapa konturowa gminy Rudnik nad Sanem, w centrum znajduje się punkt z opisem „Rudnik nad Sanem”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Rudnik nad Sanem”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Rudnik nad Sanem”
Położenie na mapie powiatu niżańskiego
Mapa konturowa powiatu niżańskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Rudnik nad Sanem”
Ziemia50°26′35″N 22°14′53″E/50,443056 22,248056
TERC (TERYT)

1812064

SIMC

0980850

Urząd miejski
Rynek 40
37-420 Rudnik nad Sanem
Strona internetowa

Rudnik nad Sanem (do końca 1997 Rudnik[2]) – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rudnik nad Sanem, położone u ujścia rzeki Rudna do Sanu.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickich parafii Trójcy Przenajświętszej oraz Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła należących do dekanatu Rudnik nad Sanem w diecezji sandomierskiej.

31 grudnia 2021 r. miasto miało 6607 mieszkańców[1].

Rzeźba z wikliny Pałac Kultury i Nauki

Rudnik nad Sanem jest ośrodkiem wikliniarstwa w Polsce. Miasto jest lokalnym ośrodkiem usługowym. Funkcjonuje w nim różnorodny przemysł: wyroby wiklinowe i drewniane, chemiczny, konstrukcje stalowe.

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 77 oraz linia kolejowa nr 68 łącząca Lublin z Przeworskiem ze stacją Rudnik.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 36,60 km²[3].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa tarnobrzeskiego.

Rudnik nad Sanem leży w dawnej ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski, położony był w województwie sandomierskim[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rudnik otrzymał prawa miejskie w 1552 roku. Pod koniec XVI wieku w mieście znajdowały się karczma, dwa młyny, spichlerze usytuowane nad Sanem. W I połowie XVII wieku w mieście powstały cechy: szewski, piekarski i flisacki. Kres rozwoju miasta przyniosły wojny w II połowie XVII wieku. Henryk Sienkiewicz w swoim „Potopie” opisuje bohaterskiego rudniczanina o imieniu Michałko i potyczkę zaskoczonej straży przybocznej króla szwedzkiego Karola X Gustawa z oddziałem kasztelana Stefana Czarnieckiego, która rzeczywiście miała miejsce. W początkach XIX wieku w Rudniku istniały: tartak, garbarnia, karczmy, gorzelnia i dwa spichlerze. Pod koniec XIX wieku ludność miasta zajmowała się rolnictwem, koszykarstwem, rzemiosłem i drobnym handlem. W 1871 roku w Rudniku została założona poczta, a w 1876 roku – Ochotnicza Straż Pożarna. W 1890 wybudowano tartak parowy. W 1900 wybudowano linię kolejową, która wywarła duży wpływ na rozwój miasta.

Podczas I wojny światowej została tu rozegrana bitwa pod Rudnikiem, w wyniku której zabudowa miasta została zniszczona w 75%, a na skwerach, placach i w zbiorowych mogiłach zostało pochowanych 20-30 tys. żołnierzy obu walczących stron. W czasie II wojny światowej, gdy lwowskie oddziały Zgrupowania Zachodniego pod dowództwem kpt. Witolda Szredzkiego „Sulimy” po wykonaniu zadań bojowych planu „Burza”, ruszyły na pomoc powstańczej Warszawie, część tych oddziałów została otoczona, rozbrojona, a oficerowie zostali aresztowani przez oddziały sowieckie. Jednym z tych oddziałów była 6 kompania 26 pp AK, dowodzona przez kpt. Stefana Zakrzewskiego (prawdziwe nazwisko: Zenon Kubski) ps. „Lech”, która została zatrzymana w Rudniku 18 sierpnia 1944[5].

Urodzeni w Rudniku nad Sanem[edytuj | edytuj kod]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piramida wieku mieszkańców Rudnika nad Sanem w 2014 roku[6].


Piramida wieku Rudnik Nad Sanem.png

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Expo 2005[edytuj | edytuj kod]

Podczas wystawy światowej Expo 2005 rudniccy rzemieślnicy zostali rozsławieni w świecie wykonaniem wiklinowej elewacji polskiego pawilonu[9].

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Miasta i gminy partnerskie: Słowacja Gelnica (Słowacja)

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Ludność. Stan i struktura ludności, tab. 09 - Ludność według płci i miast (stan w dniu 31.12.2021). GUS. [dostęp 2022-05-24]. (pol.).
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 1997 r. w sprawie zmiany granic, nazw i siedzib władz niektórych gmin oraz nadania statusu miasta niektórym miejscowościom w województwach: bielskim, olsztyńskim, piotrkowskim, rzeszowskim, tarnobrzeskim, tarnowskim i włocławskim. (Dz.U. z 1997 r. nr 130, poz. 847.
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  4. „Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej”, r. XLV, red. Marian Zwiercan. Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1995, s. 118.
  5. O mieście Rudnik nad Sanem – historia.. [dostęp 2012-07-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-06)].
  6. Rudnik nad Sanem w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-01-11] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  7. Rozstrzygnięcie konkursu na kościół w Rudniku nad Sanem, „Architekt” (zeszyt 4), 1923.
  8. Strona parafii
  9. Wikliniarskie zagłębie.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]