Kwas pelargonowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kwas pelargonowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C9H18O2
Inne wzory C8H17COOH
Masa molowa 158,24 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 112-05-0
PubChem 8158[1]
Podobne związki
Pochodne kwas aminoketopelargonowy, kwas diaminopelargonowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas pelargonowy (kwas nonanowy) – organiczny związek chemiczny z grupy nasyconych kwasów tłuszczowych. Ma postać bezbarwnej lub żółtawej oleistej cieczy o charakterystycznym zapachu. W obniżonej temperaturze ma postać bezbarwnych kryształów o blaszkowatym kształcie. W przyrodzie kwas pelargonowy występuje w postaci estrów w olejku eterycznym otrzymywanym z pelargonii[11].

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Kwas pelargonowy jest produktem ubocznym procesu otrzymywania kwasu brasylowego (C13H24O4) metodą ozonolizy. Powstaje w wyniku rozerwania łańcucha węglowego[12][13].

Kwas pelargonowy można otrzymać również w reakcji SN2 1-bromoheptanu z malonianem dietylu w roztworze butanolanu sodu w butanolu w 80-90 °C i następczej hydrolizie wodorotlenkiem potasu i dekarboksylacji w temp. 180 °C[14].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wartość wyznaczona w fazie ciekłej z możliwym dużym błędem wskutek asocjacji.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kwas pelargonowy (CID: 8158) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c d e Lide 2009 ↓, s. 3-398.
  3. a b c d e f Kwas pelargonowy (nr N5502) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2015-08-19].
  4. Lide 2009 ↓, s. 8-49.
  5. Lide 2009 ↓, s. 8-112.
  6. a b Lide 2009 ↓, s. 6-65.
  7. Lide 2009 ↓, s. 6-179.
  8. Lide 2009 ↓, s. 9-57.
  9. a b Kwas pelargonowy (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-08-18].
  10. Kwas pelargonowy (nr N5502) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2015-08-19].
  11. Encyclopedia of chemistry (ang.).
  12. Chemical Land (ang.).
  13. Maria Bełdowicz, Jerzy Cechnicki, Sposób otrzymywania czystego kwasu brasylowego, Urząd Patentowy PRL, 1971 [dostęp 2018-06-01]..
  14. Arthur Vogel: Preparatyka organiczna. Wyd. drugie. s. 419-420.
  15. Nonanoic (Pelargonic) acid, National Site for the Regional IPM Centers [dostęp 2018-06-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]