Kwas propionowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kwas propionowy
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C3H6O2
Inne wzory C2H5COOH
Masa molowa 74,08 g/mol
Wygląd oleista ciecz[1]
Identyfikacja
Numer CAS 79-09-4
PubChem 1032[2]
DrugBank DB03766[3]
Podobne związki
Pochodne kwas mlekowy
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Kwas propionowy (nazwa systematyczna: kwas propanowy) – organiczny związek chemiczny z grupy kwasów karboksylowych.

W temperaturze pokojowej jest to bezbarwna ciecz rozpuszczalna w wodzie, o nieprzyjemnym ostrym zapachu, stosowana przy wyrobie rozcieńczalników oraz substancji zapachowych. Kwas propionowy jest palną cieczą. Pary tworzą z powietrzem mieszaniny wybuchowe. Gromadzą się w dolnych partiach pomieszczeń i w zagłębieniach terenu. Występuje w mleku i jest wytwarzany w przewodzie pokarmowym zwierząt.

Jest stosowany w przemyśle spożywczym jako środek do konserwacji żywności o symbolu E280. Dodawany do chleba paczkowanego krojonego i chleba żytniego oraz do wyrobów ciastkarskich. Maksymalna dawka 3000 mg/kg. Dodawany jest również do pasz zwierzęcych jako środek przeciwpleśniowy.

Bakterie propionowe należące do rodzaju Propionibacterium wytwarzają kwas propionowy w fermentacji propionowej i mają zdolność rozkładu cukrów, błonnika i pektyn. Guma guar oraz pektyny są znacznie szybciej metabolizowane przez bakterie jelita grubego. Wytwarzany w tym procesie kwas propionowy i kwas masłowy, korzystnie oddziałuje na organizm człowieka. Kwas propionowy sprzyja hamowaniu syntezy cholesterolu, a kwas masłowy może być stymulatorem jelitowego systemu odpornościowego.

Zagrożenia[edytuj kod]

Kwas propionowy jest wchłaniany do organizmu człowieka przez drogi oddechowe, skórę i przewód pokarmowy. Wdychane pary kwasu drażnią śluzówkę jamy ustnej, oczu, nosa, górnych dróg oddechowych. Działanie kwasu propionowego może spowodować łzawienie, nieżyt nosa, kaszel, bóle w klatce piersiowej, nieżyt żołądka. Kwas propionowy w kontakcie ze skórą powoduje oparzenia. Oparzenia oczu mogą doprowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku.

Przypisy[edytuj kod]

  1. a b Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 9788363724477.
  2. Kwas propionowy – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Kwas propionowy (DB03766) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  4. a b c d e f Haynes 2014 ↓, s. 3-466.
  5. Haynes 2014 ↓, s. 5-196.
  6. Haynes 2014 ↓, s. 5-95.
  7. a b c Haynes 2014 ↓, s. 6-72.
  8. Haynes 2014 ↓, s. 6-232.
  9. Haynes 2014 ↓, s. 6-183.
  10. Haynes 2014 ↓, s. 9-58.
  11. a b Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Kwas propionowy w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2016-02-18].
  12. a b c Haynes 2014 ↓, s. 15-20.
  13. Propionic acid – Material Safety Data Sheet (ang.). ScienceLab. [dostęp 2016-02-20].

Bibliografia[edytuj kod]