Laborystyczna teoria wartości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Laborystyczna teoria wartości jest teorią ekonomiczną, wedle której prawdziwa wartość towarów jest związana ze społecznie potrzebną pracą potrzebną do ich wyprodukowania.

Według Marksa sposobem na mierzenie wartości, jest określenie ilości społecznie potrzebnej pracy zawartej w danym produkcie[1]. Dzięki tej teorii możliwe jest według niego mierzenie wartości pracy, co w połączeniu z ceną pracy (minimum jakie pracodawcy wypłacają robotnikom) mogłoby posłużyć do mierzenia wyzysku robotników. Sposobem na zmierzenie wartości pracy wykwalifikowanej miałoby być porównanie wartości wymiennej dóbr wyprodukowanych przez wykwalifikowanych robotników z dobrami wyprodukowanymi przez niewykwalifikowanych robotników[2]. Takie podejście zakłada jednak, że następuje wymiana po wartości czystej pracy zawartej w produkcie.

Marks dopuszczał jednakże, żeby dobra były sprzedawane za wartości odchylające się od wartości wynikającej z pracy, jednak zakłada on występowanie mechanizmu zmieniającego ceny w kierunku ich prawdziwej wartości[3].

W 3 tomie „Kapitału” Marks stwierdził, że odchylenia od wartości dóbr są to fluktuacje wokół prawdziwej wartości dobra[4]. Marks wyjaśniał też inflację (deflację) jako wynikające ze wzrostu (spadku) wartości pracy dóbr lub spadku (wzrostu) wartości pracy złota[5]. Problemem z laborystyczną teorią wartości jest dokładna definicja społecznie potrzebnej pracy, społeczna potrzeba będąc w generalnym sensie tego słowa potrzebą uzależnioną od subiektywnych wyborów konsumentów wyznacza wartość w zależności od decyzji konsumentów.

Występuje wiele różnych sposobów obliczania wartości pracy, które posiadają jednak jeden wspólny element, mianowicie tezę, że „wartość” wymienianego dobra lub usługi jest, powinna być, ma skłonności by być lub może być rozpatrywana jako proporcjonalna do ilości pracy potrzebnej do jej wytworzenia (wliczając pracę potrzebną do wykonania lub wydobycia surowców i półproduktów oraz użytych narzędzi).

Różnorakie laborystyczne teorie wartości dominowały wśród ekonomistów klasycznych do połowy dziewiętnastego wieku. Szczególnie związani z nimi byli Adam Smith i David Ricardo. Od tego czasu laborystyczna teoria wartości jest najczęściej utożsamiana z ekonomią marksistowską, gdyż leżała u jej podstaw, podczas gdy dzisiejsi ekonomiści głównego nurtu opowiadają się w większości za użytecznością krańcową.

Przypisy

  1. Karl Marx: Capital. A Critique of Political Economy. New York: The Modern Library, 1906, s. 45.
  2. Karl Marx: Capital. A Critique of Political Economy. New York: The Modern Library, 1906, s. 51–52.
  3. Karl Marx: Capital. A Critique of Political Economy vol.1. New York: The Modern Library, 1906, s. 176–177.
  4. Karl Marx: Capital. A Critique of Political Economy vol.3. Chicago: Charles H. Kerr & Co., 1909, s. 208–210.
  5. Karl Marx: Capital. A Critique of Political Economy. New York: The Modern Library, 1906, s. 86–87.

Linki zewnętrzne[edytuj]