Lys Assia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Lys Assia
Ilustracja
Lys Assia (2016)
Imię i nazwisko Rosa Mina Schärer
Data i miejsce urodzenia 3 marca 1924
Rapperswil
Data i miejsce śmierci 24 marca 2018
Zurych
Gatunki pop
Zawód piosenkarka
Aktywność 1942–2018
Strona internetowa

Lys Assia, właśc. Rosa Mina Schärer (ur. 3 marca 1924 w Rapperswil, zm. 24 marca 2018 w Zurychu) – szwajcarska piosenkarka, zwyciężczyni 1. Konkursu Piosenki Eurowizji w 1956, trzykrotna reprezentantka Szwajcarii w konkursie: w 1956, 1957 i 1958[1][2].

Kariera muzyczna[edytuj | edytuj kod]

Karierę rozpoczynała jako tancerka. Podczas jednego z występów w 1940 zaproponowano jej pojawienie się na miejscu brakującego wokalisty. Wtedy zaczęła zajmować się śpiewaniem. Podczas drugiej wojny światowej pracowała w wenezuelskiej firmie nadawczej[3].

W czasach powojennych wystąpiła w kilku filmach: Palace Hotel (1952) i Ein Mann Vergißt die Liebe (1955). W tamtym czasie nagrała też kilka singli: „Moulin Rouge (Ein Lied aus Paris)” (1953), „O Mein Papa”, „Schwedenmädel” (1954) i and „Jolie Jacqueline” (1955)[4]. W tym czasie podpisała też siedmioletni kontrakt płytowy z amerykańską wytwórnią MCA Records, należącą do MCA Inc.[5].

Lys Assia podczas występu w finale 3. Konkursu Piosenki Eurowizji, marzec 1958

W 1956 otrzymała zaproszenie do reprezentowania dwóch krajów w 1. Konkursie Piosenki Eurowizji: Niemiec i Szwajcarii. W niemieckich selekcjach do konkursu bez powodzenia wystąpiła z piosenką „Ein kleiner Goldner Ring”[4]. 28 kwietnia wystąpiła w szwajcarskich eliminacjach z pięcioma utworami: „Sei doch nicht so eifersüchtig”, „Das alte karussel”, „Le bohémien”, „Addio bella Napoli” i „Refrains”[6]. 24 maja w Lugano wystąpiła w konkursie z utworami „Das alte Karussell” i „Refrain”, z którym zwyciężyła w finale konkursu[7][5].

W 1957 wystartowała w barwach Szwajcarii w 2. Konkursie Piosenki Eurowizji. 3 marca wystąpiła w finale konkursu z utworem „L’enfant que j’étais” i zajęła ósme miejsce z 5 punktami na koncie, remisując z reprezentantem Belgii, Bobbejaanem Schoepenem[8]. W 1958 trzeci rok z rzędu reprezentowała kraj w konkursie, a 12 marca z piosenką „Giorgio” zajęła drugie miejsce z 24 punktami na koncie w finale 3. Konkursu Piosenki Eurowizji[9].

W 1963 wydała dwa albumy studyjne: Songs[10] i Lys Assia[11]. W 1974 zaprezentowała pierwszy album kompilacyjny pt. O Mein Papa[12], którego reedycja miała premierę w 1995 [13].

Lys Assia i Dima Biłan podczas konferencji prasowej 54. Konkursu Piosenki Eurowizji, maj 2009

W 2007 nawiązała współpracę z Beatrice Egli, z którą nagrała materiał na album pt. Sag mir wo wohnen die Engel[14]. Cztery lata później, w 2011 wydała kolejny album kompilacyjny pt. Lys Assia[15]. Również w 2011 wyraziła chęć ponownego udziału w Konkursie Piosenki Eurowizji[5]; we wrześniu zgłosiła się z utworem „C’était ma vie” do szwajcarskich eliminacji do 57. Konkursu Piosenki Eurowizji, z którym 10 grudnia zajęła ósme miejsce w finale selekcji[16]. W maju wystąpiła jako gość honorowy w konkursie, który organizowany był w Baku[17].

Lys Assia, 2012

W 2013 wyraziła chęć udziału w konkursie Die grosse Entscheidungs Show, będącym szwajcarskimi eliminacjami do 58. Konkursu Piosenki Eurowizji. Do pierwszego, internetowego etapu selekcji zgłosiła się z utworem „All in Your Head”, nagranym z hip-hopową formacją New Jack[18]. Utwór nie dostał się do finałowej „dziesiątki” kandydatów, którzy otrzymali największą liczbę głosów internautów w internetowej platformie konkursowej. Artystka nie kryła rozczarowania wynikami[19]. W tym czasie pojawiły się doniesienia medialne, jakoby miała reprezentować San Marino podczas konkursu. Choć sama podsycała atmosferę dwuznacznymi wpisami na portalach społecznościowych[20], kilka dni później zdementowała plotki. Jednakże pojawiła się jako gość honorowy podczas konkursu w Malmö[21].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

11 stycznia 1957 poślubiła Johanna Heinricha Kunza, który zmarł dziewięć miesięcy później na skutek poważnej choroby.

Komunikowała się biegle w ośmiu językach: niemieckim, francuskim, włoskim, angielskim, hiszpańskim, portugalskim, szwedzkim i duńskim[3][5].

W sylwestrową noc z 2004 na 2005 została zaatakowana i pobita przez złodzieja, który usiłował okraść ją w jej domu w Cannes. Po napadzie musiała poddać się operacji oka[22].

24 marca 2018 zmarła w szpitalu Zollikerberg Hospital w Zurychu[23].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy studyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Songs (1963)
  • Lys Assia (1963)
  • Sehnsucht nach Dir (2003)
  • Lady in Blue (2005)
  • Refrain des Lebens (2008)

Albumy kompilacyjne[edytuj | edytuj kod]

  • O Mein Papa (1974; re-edycja w 1995)
  • Sag mir wo wohnen die Engel (z Beatrice Egli; 2007)
  • Lys Assia (2011)
  • Die Großen Erfolge (rok nieznany)
  • Lys Assia - Favoriten (rok nieznany)

Single[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1956 winner Lys Assia: „It will go on!”. [dostęp 2013-02-21].
  2. Happy Birthday Eurovision Song Contest. [dostęp 2013-02-21].
  3. a b Bjørn Erik Opheim: First winner shows interest in 50th anniversary (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2003-12-30. [dostęp 2014-07-22].
  4. a b Lys Assia, allmusic.com [dostęp 2013-02-13] (ang.).
  5. a b c d Interview with Lys Assia (first Eurovision Song Contest winner) (ang.). youtube.com. [dostęp 2017-11-18].
  6. Swiss National Final 1956 (ang.). natfinals.50webs.com. [dostęp 2017-11-18].
  7. Eurovision Song Contest 1956 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv. [dostęp 2014-07-15].
  8. Eurovision Song Contest 1957 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv. [dostęp 2014-07-16].
  9. Eurovision Song Contest 1958 (ang.). W: EBU [on-line]. eurovision.tv. [dostęp 2014-07-16].
  10. Lys Assia – Songs (ang.). W: Discogs [on-line]. discogs.com. [dostęp 2014-07-16].
  11. Lys Assia – Lys Assia (ang.). W: Discogs [on-line]. discogs.com. [dostęp 2014-07-16].
  12. Lys Assia – O Mein Papa (ang.). W: Discogs [on-line]. discogs.com. [dostęp 2014-07-16].
  13. Lys Assia – O Mein Papa (ang.). W: Discogs [on-line]. discogs.com. [dostęp 2014-07-16].
  14. Lys Assia & Beatrice Egli – Sag Mir Wo Wohnen Die Engel (ang.). W: Discogs [on-line]. discogs.com. [dostęp 2014-07-16].
  15. Lys Assia – Lys Assia (ang.). W: Discogs [on-line]. discogs.com. [dostęp 2014-07-16].
  16. Swiss National Final 2012 (ang.). natfinals.50webs.com. [dostęp 2017-11-18].
  17. Verena Teuber, Eurovision weekend held in Berlin from 3rd – 5th of August, eurovisionary.com, 1 lipca 2012 [dostęp 2013-02-13] (ang.).
  18. Marc Calleja Bayliss, Switzerland: Lys Assia and New Jack Unveil Song, escflashmalta.com, 7 października 2012 [dostęp 2013-02-13] (ang.).
  19. Szwajcaria 2013: komplet finalistów. [dostęp 2013-02-21].
  20. Szok! Lys Assia z San Marino?!. [dostęp 2013-02-21].
  21. Bilet nie dla Lys. [dostęp 2013-02-21].
  22. Oliver Rau: Lys Assia hit by a burglar (ang.). W: ESC Today [on-line]. esctoday.com, 2005-01-03. [dostęp 2015-05-05].
  23. Kathrin Klette, Die Bühne war ihr Leben – nun ist Lys Assia gestorben | NZZ, „Neue Zürcher Zeitung”, 24 marca 2018, ISSN 0376-6829 [dostęp 2018-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2018-03-26] (niem.).