Mierzeja Kurońska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mierzeja Kurońskaa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Curonian Spit NP 05-2017 img15 Epha Dune.jpg
Kraj Litwa, Rosja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium V
Numer ref. 994
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2000
na 24. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Mierzeja Kurońska
Mierzeja Kurońska
Ziemia55°19′30,9″N 21°00′43,3″E/55,325250 21,012028
Landsat

Mierzeja Kurońska (lit. Kuršių nerija, ros. Куршская коса [Kurszskaja kosa], łot. Kuršu kāpas) to wąski, długi półwysep, w postaci piaszczystego wału, w południowo-wschodniej części wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja oddziela Zalew Kuroński od otwartego Morza Bałtyckiego.

  • Długość: 98 km (w tym 50 km na Litwie)
  • Szerokość: od 400 metrów w rejonie Lesnoj do 3800 metrów w rejonie przylądka Bulwiko, na północ od Nidy[1].

Mierzeja jest podzielona między częścią południową Rosji i częścią północną Litwy. Znajdują się na niej drugie pod względem wysokości (kompleksy) wydm w Europie. Cały obszar litewskiej części mierzei jest administracyjnie w granicach miast Nerynga i Kłajpeda.

W 2000 r. Mierzeja Kurońska została zapisana na liście światowego dziedzictwa UNESCO[2].

Historia[edytuj]

W X-XI wieku mierzeja była zamieszkana przez wikingów, którzy zamieszkiwali okolice dzisiejszego osiedla Rybaczij. Pierwsze ślady ich obecności zostały znalezione przez niemieckich archeologów w 1893 roku, jednak dopiero w 2008 roku w trakcie rosyjskich prac ustalono, że było to ich stałe miejsce zamieszkania[3].

Nazwa pochodzi od bałtyjskiego plemienia Kurów, którzy do średniowiecza zamieszkiwali zachodnią część obecnej Litwy i Łotwy. Po wyludnieniu w okresie podbojów krzyżackich z północy napłynęli rybacy pochodzący z obszaru późniejszego Księstwa Kurlandzkiego. Jeszcze na początku XX w. podróżnych zaskakiwała możliwość porozumienia się z niektórymi miejscowymi, poza niemieckim, również przy użyciu łotewskiego. Po II wojnie światowej tak jak w całym b. Okręgu Kłajpedzkim ludność autochtoniczna została wysiedlona.

Początkowo Mierzeja Kurońska była zalesiona. Na początku XVIII w. przez mierzeję przebiegał szlak pocztowy z Europy Zachodniej do Rosji. Wzrost populacji i nadmierny wypas bydła doprowadził do zniszczenia delikatnej roślinności, a lasy zostały przetrzebione. W roku 1757, w czasie wojny siedmioletniej, armia rosyjska na potrzeby drewna do budowy setek łodzi o płytkim zanurzeniu, które miały być wykorzystane do oblężenia Królewca, wycięła pozostałe lasy. W następnych dziesięcioleciach wiatry naniosły zwały piachu, doprowadziło to do nieodwracalnego zniszczenia tego obszaru - lasy zajmowały wtedy tylko około 10% terenu mierzei.

Georg David Kuwert, pracownik poczty wraz ze swym ojcem, Gottliebem, chciał odtworzyć pierwotny leśny krajobraz[potrzebny przypis]. W roku 1825 przystąpili do ponownego zalesiania mierzei, kontynuowanego przez ponad sto lat. Wzmocniono grunt specjalną odmianą głęboko ukorzeniającej się trawy oraz teren obsadzono różnymi odmianami wytrzymałych sosen i brzóz. Doprowadziło to do stanu obecnego, gdzie około 75% tego obszaru jest zalesione, a wydmy zajmują 12% lądu[4].

Turystyka[edytuj]

Mierzeja Kurońska odwiedzana jest przez około 8 tys. osób dziennie. Na mierzei występuje około 900 gatunków roślin. Lasy zamieszkują łosie, sarny, lisy i dziki oraz ponad 100 gatunków ptaków, a każdego roku migruje tędy ok. miliona ptaków. Można tu też uprawiać windsurfing i żeglarstwo. Istnieją również liczne muzea, które prezentują jantarową biżuterię.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Куршская коса [w:] Aleksandr Prochorow, Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 30, Moskwa 1969–1978 (ros.).
  2. Куршская коса, Гринпис России [dostęp 2017-06-24] (ros.).
  3. Альберт Адылов, Ежедневная информационная газета "Калининградская правда" / Жизнь / Дюна Коралленберг открывает тайны, 12 kwietnia 2012 [dostęp 2017-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2012-04-12].
  4. Куршская коса, www.nhpfund.ru [dostęp 2017-06-24] (ros.).

Linki zewnętrzne[edytuj]