Petrel reliktowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Petrel reliktowy
Pterodroma magentae[1]
(Giglioli & Salvadori, 1869)
Ilustracja
Osobnik młody
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina burzykowate
Rodzaj Pterodroma
Gatunek petrel reliktowy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg

Petrel reliktowy (Pterodroma magentae) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny burzykowatych. Występuje endemicznie na Wyspach Chatham. Krytycznie zagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek opisali po raz pierwszy Enrico Hillyer Giglioli i Tommaso Salvadori w roku 1869 pod nazwą Aestrelata magentae. Za miejsce zebrania holotypu podano koordynaty 39°38'S 125°58'W (punkt ten znajduje się na Oceanie Spokojnym). Wedle niektórych klasyfikacji podgatunek petrela polinezyjskiego (Pterodroma alba)[3]. Monotypowy[4].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Morski zasięg występowania obejmuje około 1,85 mln km², jednakże petrel reliktowy gniazduje jedynie w południowej części wyspy Chatham mieszczącej się w archipelagu wysp Chatham na obszarze jedynie 2 km². Gniazduje 4-6 km w głąb lądu, nieopodal gęstego lasu[5].

Morfologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi około 38 cm[5], z czego około 3,3 cm stanowi dziób. Skok mierzy 4,1 cm, skrzydło około 30,5 cm[6]. Upierzenie w większości szarobrązowe. Pierś, brzuch i pokrywy podogonowe białe. Pokrywy podskrzydłowe brązowe. Dziób czarny. Stopy z wierzchu czarne, od spodu różowe[5]. Masa ciała to około 475 g[7].

Zawołanie brzmi jak or-łik, si, si, si lub orr. Mało wiadomo o pożywieniu, jednakże wiadomo, że zjada kałamarnice i ryby[5].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazduje w wygrzebanych w ziemi norach o długości do 5 m. Okres lęgowy trwa od września do maja. Samce zajmują nory 1-3 lata nim przystąpią do lęgu, natomiast nielęgowe samice rzadko odwiedzają kolonie. Petrel reliktowy tworzy długotrwałe związki monogamiczne. Zniesienie liczy jedno jajo[5]. W inkubacji biorą udział oba ptaki z pary, prawdopodobnie trwa ona około 53 dni. Dojrzałość płciową uzyskują po około 5 latach, zaś mogą przeżyć ponad 34[7].

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Przez IUCN gatunek klasyfikowany jest jako krytycznie zagrożony wyginięciem (CR, Critically Endangered). Wedle szacunku BirdLife International na rok 2012 populacja wynosiła 80-100 zdolnych do rozrodu osobników, ogółem 15-200. 11 lat po odkryciu, w roku 1978, gatunek został ponownie odkryty. Przydzielona klasyfikacja nie zmieniła się od roku 1994, wcześniej petrel reliktowy posiadał status zagrożonego. W roku 1994 wiadomo było tylko o 4 parach lęgowych; przypuszczano jednak, że część pozostaje nieodkryta. W roku 2006 znanych było 35 nor użytkowanych przez te ptaki. Między rokiem 2007 a 2011 łącznie 59 piskląt przetransportowano z Rezerwatu przyrody Tuku do Sweetwater Conservation Covenant, gdzie przebywały do opierzenia się[5].

Zagrożenie stanowią introdukowane gatunki - 3 gatunki szczurów, weka (Gallirallus australis), niektóre torbacze i zdziczałe psy. Dawniej prawdopodobnie i dostosowywanie terenu pod pastwiska wpłynęło negatywnie na ilość miejsca odpowiedniego do gniazdowania; jako że spokrewnione rurkonose łapią się na haczyki w trakcie połowu na takle, możliwe, że stanowi to zagrożenie także dla petreli reliktowych. Mimo ponownego odkrycia w roku 1978, dopiero w 1987 udało się zlokalizować nory za pomocą radionadajników przyczepionych do sterówek. Tereny lęgowe objęte są Rezerwatem przyrody Tuku[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pterodroma magentae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Pterodroma magentae. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. J. del Hoyo, A. Elliot, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. T. 1. Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions, 1992, s. 242. ISBN 84-87334-09-1.
  4. F. Gill & D. Donsker: Loons, penguins, & petrels. IOC World Bird Lost (v4.1). [dostęp 3 lutego 2014].
  5. a b c d e f g Magenta Petrel Pterodroma magentae. BirdLife International. [dostęp 1 lutego 2014].
  6. Morphology data of Pterodroma magentae. SeaLifeDatabase. [dostęp 3 lutego 2014].
  7. a b Chatham Island Taiko. NZ Birds Online. [dostęp 3 lutego 2014].