Pingwin żółtooki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pingwin żółtooki
Megadyptes antipodes[1]
(Hombron & Jacquinot, 1841)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd pingwiny
Rodzina pingwiny
Rodzaj Megadyptes[2]
Milne-Edwards, 1880
Gatunek pingwin żółtooki
Synonimy
  • Catarrhactes antipodes Hombron & Jacquinot, 1841[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Pingwin żółtooki[5] (Megadyptes antipodes) – gatunek dużego ptaka z rodziny pingwinów (Spheniscidae), występującego w Nowej Zelandii. Dawniej mylony z pingwinem małym. Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Megadyptes[5][6]. Nie wyróżnia się podgatunków[3][6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny
Pingwin żółtooki zyskał swą nazwę ze względu na żółte oczy; ponadto posiada bladożółtą otoczkę wokół oczu przechodzącą w tego samego koloru pasek, który ciągnie się po tył głowy. Tak jak u większości pingwinów jego upierzenie ciała jest na wierzchu czarne, natomiast pod spodem przechodzi w biel.
Rozmiary
długość ciała: 56–78 cm[7]
masa ciała: 5–8 kg[7]
Samce są większe niż samice[8].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko
Wody otaczające wybrzeża Nowej Zelandii.
Zasięg występowania
Wschodnie i południowo-wschodnie wybrzeża Wyspy Południowej, Wyspa Stewart, Wyspy Auckland i Wyspy Campbella. Dorosłe osobniki są na ogół osiadłe i polują w odległości do 50 km od kolonii lęgowych. Osobniki młodociane mogą rozproszyć się aż po Cieśninę Cooka na północy[9].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Rodzina pingwinów żółtookich w zagrodzie dla pingwinów w Dunedin (Wyspa Południowa)

Gatunek odbywa toki na południowych wyspach Nowej Zelandii. Samica składa w odstępie 3–5 dni[8] dwa równej wielkości jaja, zwykle we wrześniu lub październiku[7]. Wysiadywanie rozpoczyna się w momencie złożenia drugiego jaja i zajmują się nim na przemian oboje rodzice przez 39–51 dni[8] (średnio 43 dni[7]). Pisklęta są opierzone w lutym lub marcu, niekiedy dopiero w kwietniu[8]. Młode samice uzyskują dojrzałość płciową w wieku 2–3, a samce 3–4 lat[7].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Głównie ryby, ale także skorupiaki i stawonogi.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje pingwina żółtookiego za gatunek zagrożony wyginięciem (EN – Endangered) nieprzerwanie od 2000 roku; wcześniej, od 1994 roku miał on status gatunku narażonego na wyginięcie (VU – Vulnerable)[4]. Jego populację szacuje się na 2528–3480 dorosłych osobników[4]. Do największych zagrożeń dla gatunku należą zaplątywanie się w sieci rybackie oraz drapieżnictwo ze strony introdukowanych ssaków takich jak fretki, gronostaje, psy, koty czy świnie[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Megadyptes antipodes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Megadyptes, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2010-10-05]
  3. a b Yellow-eyed Penguin (Megadyptes antipodes) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)].
  4. a b c BirdLife International 2012, Megadyptes antipodes, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2016-1 [dostęp 2016-10-22] (ang.).
  5. a b Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Spheniscidae Bonaparte, 1831 - pingwiny - Penguins (wersja: 2019-10-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-20].
  6. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Kagu, sunbittern, tropicbirds, loons, penguins, petrels (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-07-21].
  7. a b c d e Wardell, W.: Megadyptes antipodes yellow-eyed penguin (ang.). W: Animal Diversity Web [on-line]. 2013. [dostęp 2020-07-21].
  8. a b c d Seddon, P.J.: Yellow-eyed penguin (ang.). W: New Zealand Birds Online [on-line]. 2013 (aktualizacja 2019). [dostęp 2020-07-21].
  9. a b Species factsheet: Megadyptes antipodes (ang.). BirdLife International. [dostęp 2020-07-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]