Kiwi plamisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kiwi plamisty
Apteryx haastii[1]
Potts, 1872
Kiwi plamisty
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd paleognatyczne
Rząd kiwi
Rodzina kiwi
Rodzaj Apteryx
Gatunek kiwi plamisty
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kiwi plamisty (Apteryx haastii) – gatunek nielotnego ptaka z rodziny kiwi (Apterygidae). Zasiedla północną część Wyspy Południowej w Nowej Zelandii; gatunek endemiczny. Samce są nieco mniejsze niż samice.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Całe upierzenie szare, z czarnymi, dużymi plamami (nazwa). Dziób jest żółtoszary, nogi czarne. Ma nozdrza na końcu dzioba (tak jak inne kiwi). Ma 3 palce.

Występowanie i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Tu może zamieszkać kiwi plamisty

Dawniej był spotykany na całej Wyspie Północnej, teraz ograniczył się do trzech miejscowości. Zasiedla wyżej położone tereny. Populacje są od północno-zachodniej Nelson do Buller River, na północno-zachodnim wybrzeżu oraz Paparoa Range, jak również na Lake Rotoiti Mainland Island i Little Barrier Island. Często się przemieszczają, są w innym miejscu każdego dnia. Ich siedliska mieszczą się między poziomem morza a 1500 m n.p.m., ale większość koncentruje się w zakresie od 700-1100 m, w subalpejskich strefach. Żyją w murawach, zaroślach, na pastwiskach i w lasach.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Liczebność kiwi plamistego spadła, gdy pierwsi europejscy osadnicy przybyli na Nową Zelandię. Przed ich przybyciem mogło żyć aż 12.000.000 tych ptaków. Osadnicy przywieźli ze sobą fretki, świnie, koty i łasice, co doprowadziło do obniżenia przeżywalności piskląt do 5%. W ciągu ostatnich 45 lat populacja spadła o 43%, a o 90% zmniejszyła się od 1900 roku. Zasięg jego występowania to około 8500 km², a liczbę przedstawicieli tego gatunku ocenia się na 22000 dorosłych. Ta liczba zmniejsza się o 5,5% rocznie.

Wymiary[edytuj | edytuj kod]

  • długość ciała: (długość dzioba 9-12 cm)
    • samiec: 45 cm
    • samica: 50 cm
  • masa ciała:
    • samiec: 2,4 kg
    • samica: 3,3 kg

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Samice kiwi plamistego posiadają 2 jajniki, w odróżnieniu od innych ptaków. Jest monogamiczny, "związek" trwa 20 lat. Samce osiągają dojrzałość płciową w wieku 8 miesięcy, samice po trzech latach. Samica nosi w sobie jajo (biologia) przez blisko miesiąc. Jajo stanowi 15% masy ciała samicy, a żółtko to około 65% jaja kiwi plamistego. Gdy samiec wysiaduje, jego partnerka pilnuje gniazda. Kiedy samiec wychodzi na polowanie, samica przejmuje wysiadywanie. Samice nic nie jedzą, przez pięć miesięcy przed złożeniem dużo jedzą, przez okres 75-85 dni inkubowania. Ze względu na duży rozmiar jaj, składanie ich jest bolesne dla samicy i moczy kuper w kałuży[potrzebne źródło]. Rodzice porzucają pisklęta po wykluciu. Osiągają pełną wielkość w wieku 6 lat. Jednak większość piskląt ginie przez pierwsze 6 miesięcy.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Wyruszają na poszukiwanie pokarmu min. pół godziny po zachodzie słońca. Jedzą owady, ślimaki, pająki, dżdżownice, raki, opadłe owoce i jagody. Swoim czułym węchem szukają też stworzeń podziemnych, a następnie wsadzają dziób do ziemi szukając ich. Połykają małe kamienie, które pomagają im w trawieniu (gastrolity).

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Żeruje w nocy. Jest silnym ptakiem, więc w razie zagrożenia może odeprzeć atak kota, fretki (zbiegłej z domu), łasicy. Jednak pies jest w stanie zabić kiwi plamistego.

Przypisy

  1. Apteryx haastii w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Apteryx haastii. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]