Szczekociny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szczekociny
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Rynek w Szczekocinach
Herb
Herb Szczekocin
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat zawierciański
Gmina Szczekociny
Prawa miejskie 1398-1870, od 01.01.1923
Burmistrz Krzysztof Dobrzyniewicz
Powierzchnia 17,98 km²
Wysokość 264 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3713[1]
205,9 os./km²
Strefa numeracyjna +48 34
Kod pocztowy 42-445
Tablice rejestracyjne SZA
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zawierciańskiego
Szczekociny
Szczekociny
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Szczekociny
Szczekociny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szczekociny
Szczekociny
Ziemia50°37′39″N 19°49′31″E/50,627500 19,825278
TERC (TERYT) 2416084
SIMC 0932413
Urząd miejski
ul. Senatorska 2
42-445 Szczekociny
Strona internetowa

Szczekocinymiasto w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczekociny. Miejscowość położona jest nad rzeką Pilicą na obszarze Niecki Włoszczowskiej, będącej częścią Niecki Nidziańskiej.

Według danych z 31 grudnia 2012 r. miasto miało 3772 mieszkańców.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Szczekocin w 2014 r.[1]:
Piramida wieku Szczekociny.png

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość była wzmiankowana w formach Schecocino (1307), Scecoczin (1350-51), Scecociny oraz Sczecoczicze (1366), Sczekoczino (1405), Sczekoczyny (1470-80), Szczekocin (1787), Szczekociny (1827). Jest to nazwa dzierżawcza od nazwy osobowej Szczekota[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prawa miejskie nadano Szczekocinom w 1398 roku. W latach 1470−1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis wymienia miejscowość jako własność Szczekockiego herbu Odrowąż.

W XVI w. istniał tu zbór ariański braci polskich[3]. W 1595 roku miasto położone w powiecie lelowskim województwa krakowskiego było własnością Macieja Szczepanowskiego[4].

6 czerwca 1794 pod Szczekocinami (na polach wsi Wywła) rozegrała się jedna z największych bitew insurekcji kościuszkowskiej. Dowodzone przez Tadeusza Kościuszkę wojska polskie zostały pokonane przez połączone siły rosyjsko-pruskie. W bitwie pod Szczekocinami zginęli generałowie Józef Wodzicki i Jan Grochowski, a śmiertelnie ranny został chłop, bohater spod Racławic, Bartosz Głowacki.

W dniu 1 stycznia 1923 Szczekociny odzyskały prawa miejskie[5], które straciły w 1871 roku.

Dwa dni po rozpoczęciu II wojny światowej, 3 września 1939 pod Szczekocinami zwycięską walkę z wojskami niemieckimi stoczył 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego.

W 1942 roku około 1500 Żydów ze Szczekocin zostało wywiezionych do Treblinki i tam zamordowanych.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa częstochowskiego, a przed 1975 do województwa kieleckiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Barokowo-klasycystyczny zespół z pałacem zbudowany w latach 70. XVIII w. przez Jana Ferdynanda Naxa, otoczony parkiem z końca XVIII w. (po II wojnie światowej w pałacu mieściło się liceum z internatem);
  • Kościół parafialny pw. św. Bartłomieja, powstały ok. 1680 r., przebudowany w stylu wczesnoklasycystycznym w 1780 r. przez Urszulę Dembińską (ks. Jan Wiśniewski „W historycznym opisie kościołów” podaje, że kościół zbudowany był w 1450 r. przez Odrowąża ze Szczekocin, podkanclerza koronnego);

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Przedszkola

  • Przedszkole Publiczne, al. Jana Pawła II 5

Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki, ul. Senatorska 22
  • Społeczna Szkoła Podstawowa, ul. Śląska 86

Gimnazja

  • Gimnazjum im. ks. Tadeusza Jarmundowicza, ul. Senatorska 22

Szkoły ponadgimnazjalne

  • Liceum Ogólnokształcące, ul. Spacerowa 12
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Zespole Szkół, ul. Spacerowa 12
  • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w formie zaocznej w Zespole Szkół, ul. Spacerowa 12

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

W mieście działa rzymskokatolicka parafia św. Bartłomieja Apostoła.

Sport i turystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Miejsko Gminny Ludowy Klub Sportowy Olimpijczyk
  • Uczniowski Klub Sportowy LIDER
  • Sparta Szczekociny
  • Uczniowski Klub Sportowy TALENT

Szczekociny są punktem początkowym szlak turystyczny żółty żółtego szlaku turystycznego prowadzącego do Moskorzewa.

Organizowane są również turystyczno-rekreacyjne spływy kajakowe po Pilicy, które są wielką atrakcją turystyczną dla mieszkańców Szczekocin i pobliskich miejscowości.

Związani ze Szczekocinami[edytuj | edytuj kod]

Fotografie ze Szczekocin
Jeden z budynków w zespole przypałacowym
Kościół św. Bartłomieja
Rynek w Szczekocinach

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Szczekociny, w oparciu o dane GUS.
  2. Kazimierz Rymut: Nazwy miejscowe północnej części dawnego województwa krakowskiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1967, s. 164.
  3. Czesław Tadeusz Zwolski, Ponidzie. Busko Zdrój Jędrzejów Kazimierza Wielka Pińczów Staszów. Przewodnik turystyczny, Warszawa 1971, s. 29
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 111.
  5. Dz.U. z 1922 r. Nr 95, poz. 876
  6. Karnicka Z., „Kalendarium życia i twórczości”, [w:] „Władysław Strzemiński 1893-1952. W setną rocznicę urodzin.”, Łódź 1994, s 65-66.
  7. Sebastian Reńca, [w:] http://czestochowa.naszemiasto.pl/archiwum/1492040,rodzina-z-innej-bajki,id,t.html.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]