Szczekociny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szczekociny
Rynek w Szczekocinach
Rynek w Szczekocinach
Herb
Herb Szczekocin
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat zawierciański
Gmina Szczekociny
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1398-1870, od 01.01.1923
Burmistrz Krzysztof Dobrzyniewicz
Powierzchnia 17,98 km²
Wysokość 264 m n.p.m.
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności
• gęstość

3 713[1]
205,9 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 34
Kod pocztowy 42-445
Tablice rejestracyjne SZA
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Szczekociny
Szczekociny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szczekociny
Szczekociny
Ziemia50°37′39″N 19°49′31″E/50,627500 19,825278
TERC
(TERYT)
2243316084
Urząd miejski
ul. Senatorska 2
42-445 Szczekociny
Strona internetowa

Szczekocinymiasto w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczekociny. Miejscowo położona jest nad rzeką Pilicą na obszarze Niecki Włoszczowskiej, będącej częścią Niecki Nidziańskiej.

Według danych z 31 grudnia 2012 r. miasto miało 3772 mieszkańców.

Demografia[edytuj]

Piramida wieku mieszkańców Szczekocin w 2014 r.[1]:
Piramida wieku Szczekociny.png

Nazwa[edytuj]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Sczekoczyny wymienia w latach 1470-1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[2].

Historia[edytuj]

Prawa miejskie nadano Szczekocinom w 1398 roku. W latach 1470-1480 - Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis wymienia miejscowość jako własność Szczekockiego herbu Odrowąż.

W XVI w. istniał tu zbór ariański braci polskich[3] W 1595 roku miasto położone w powiecie lelowskim województwa krakowskiego było własnością Macieja Szczepanowskiego[4].

6 czerwca 1794 r. pod Szczekocinami (na polach wsi Wywła) rozegrała się jedna z największych bitew insurekcji kościuszkowskiej. Dowodzone przez Tadeusza Kościuszkę wojska polskie zostały pokonane przez połączone siły rosyjsko-pruskie. W bitwie pod Szczekocinami zginęli generałowie Wodzicki i Grochowski, a śmiertelnie ranny został bohaterski chłop, bohater spod Racławic, Bartosz Głowacki.

W dniu 1 stycznia 1923 Szczekociny odzyskały prawa miejskie[5], które straciły w 1871 roku.

Dwa dni po rozpoczęciu II wojny światowej, 3 września 1939 pod Szczekocinami zwycięską walkę z wojskami niemieckimi stoczył 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego.

W 1942 roku około 1500 Żydów ze Szczekocin zostało wywiezionych do Treblinki i tam zamordowanych.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa częstochowskiego, a przed 1975 do województwa kieleckiego.

Zabytki[edytuj]

  • Barokowo-klasycystyczny zespół z pałacem zbudowany w latach 70. XVIII w. przez Jana Ferdynanda Naxa, otoczony parkiem z końca XVIII w. (po II wojnie światowej w pałacu mieściło się liceum z internatem);
  • Kościół parafialny pw. św. Bartłomieja, powstały ok. 1680 r., przebudowany w stylu wczesnoklasycystycznym w 1780 r. przez Urszulę Dembińską (ks. Jan Wiśniewski „W historycznym opisie kościołów” podaje, że kościół zbudowany był w 1450 r. przez Odrowąża ze Szczekocin, podkanclerza koronnego);
  • Synagoga z początku XX w.

Edukacja[edytuj]

Przedszkola

  • Przedszkole Publiczne, al. Jana Pawła II 5

Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Tadeusza Kościuszki, ul. Senatorska 22
  • Społeczna Szkoła Podstawowa, ul. Śląska 86

Gimnazja

  • Gimnazjum im. ks. Tadeusza Jarmundowicza, ul. Senatorska 22

Szkoły ponadgimnazjalne

  • Liceum Ogólnokształcące, ul. Spacerowa 12
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Zespole Szkół, ul. Spacerowa 12
  • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w formie zaocznej w Zespole Szkół, ul. Spacerowa 12

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

W mieście działa rzymskokatolicka parafia św. Bartłomieja Apostoła.

Sport i Turystyka[edytuj]

  • Miejsko Gminny Ludowy Klub Sportowy Olimpijczyk
  • Uczniowski Klub Sportowy LIDER
  • Sparta Szczekociny
  • Uczniowski Klub Sportowy TALENT

Szczekociny są punktem początkowym szlak turystyczny żółty żółtego szlaku turystycznego prowadzącego do Moskorzewa.

Organizowane są również turystyczno-rekreacyjne spływy kajakowe po Pilicy, które są wielką atrakcją turystyczną dla mieszkańców Szczekocin i pobliskich miejscowości.

Związani ze Szczekocinami[edytuj]

Fotografie ze Szczekocin
Jeden z budynków w zespole przypałacowym
Kościół św. Bartłomieja
Rynek w Szczekocinach

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/Szczekociny, w oparciu o dane GUS.
  2. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, "Liber Beneficiorum", Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, str.212.
  3. Czesław Tadeusz Zwolski, Ponidzie. Busko Zdrój Jędrzejów Kazimierza Wielka Pińczów Staszów. Przewodnik turystyczny, Warszawa 1971, s. 29
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 111.
  5. Dz. U. z 1922 r. Nr 95, poz. 876
  6. Karnicka Z., „Kalendarium życia i twórczości”, [w:] „Władysław Strzemiński 1893-1952. W setną rocznicę urodzin.”, Łódź 1994, s 65-66.
  7. Sebastian Reńca, [w:] http://czestochowa.naszemiasto.pl/archiwum/1492040,rodzina-z-innej-bajki,id,t.html.

Linki zewnętrzne[edytuj]