Wyśmierzyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Wyśmierzyce
Kościół św. Teresy z Ávili w Wyśmierzycach
Kościół św. Teresy z Ávili w Wyśmierzycach
Herb
Herb Wyśmierzyc
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat białobrzeski
Gmina Wyśmierzyce
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1338
Burmistrz Marek Bielewski
Powierzchnia 16,84 km²
Populacja (31.12.2014)
• liczba ludności
• gęstość

921[1]
54 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 48
Kod pocztowy 26-811
Położenie na mapie powiatu białobrzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białobrzeskiego
Wyśmierzyce
Wyśmierzyce
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Wyśmierzyce
Wyśmierzyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wyśmierzyce
Wyśmierzyce
Ziemia 51°37′30″N 20°48′48″E/51,625000 20,813333
TERC
(TERYT)
1142101064
Urząd miejski
ul. Mickiewicza 75
26-811 Wyśmierzyce
Strona internetowa

Wyśmierzycemiasto w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, położone w Dolinie Białobrzeskiej, na prawym brzegu Pilicy; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wyśmierzyce. Były miastem duchownym[2].

Wyśmierzyce są najmniejszym pod względem ludności miastem Polski; 31 grudnia 2014 liczyły 921 mieszkańców[1]. Dla porównania Kozy, największa pod względem ludności wieś Polski, liczy 12 529 mieszkańców (31 grudnia 2013)[3].

Lokalny ośrodek rolniczo-usługowy. Przez miasto przebiega droga krajowa nr 48 (Tomaszów MazowieckiKock).

Położenie[edytuj]

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia miasta wynosi 16,84 km²[4].

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1976 r. do woj. kieleckiego.

Demografia[edytuj]


    Populacja miasta Wyśmierzyce na przestrzeni lat 1995-2014
    Źródło: Bank Danych Lokalnych[5]

  • Piramida wieku mieszkańców Wyśmierzyc w 2014 roku [6].


Piramida wieku Wysmierzyce.png

Toponimia[edytuj]

Do końca XVII wieku nazwa brzmiała Wyszemierzyce, o czym świadczą zapiski z 1398 (Vyszemierzice) i 1576 (Wyssemierzyce). Nazwa ta pochodziła od imienia Wyszemir, nosiła ją osoba poświadczona przez źródła historyczne. Zmiana nazwy na obecną nastąpiła poprzez zanik nieakcentowanego -e-, i przejście grupy spółgłoskowej -szm'- w -śm'-[7].

Historia[edytuj]

Osada otrzymała prawa miejskie 12 grudnia 1338, które utraciła po upadku powstania styczniowego w 1869.

W 1378 powstała parafia wyśmierzycka. W 1657 wojska siedmiogrodzkie księcia Jerzego II Rakoczego zniszczyły doszczętnie Wyśmierzyce. W 1808 ówczesny zaborca austriacki sprzedał Wyśmierzyce Józefowi Teodorowi Makomaskiemu. W 1809 zostają włączone do departamentu radomskiego Księstwa Warszawskiego. 19 grudnia 1889 urodził się tam błogosławiony ks. prof. dr hab. Franciszek Rosłaniec (obecny patron miasta). Wyśmierzyce odzyskały prawa miejskie 1 lipca 1922[8].

Zabytki[edytuj]

Edukacja[edytuj]

Urodzeni w Wyśmierzycach[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2014 r. (strona 77)
  2. Polska XVI wieku, t. V Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.
  3. Urząd Statystyczny w Katowicach: Gmina wiejska Kozy. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2014 [on-line]. [dostęp 2015-02-16]. s. 1.
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009-08-20. ISSN 1505-5507.
  5. Bank Danych Lokalnych Ostatnia aktualizacja: 2015-05-25
  6. http://www.polskawliczbach.pl/Wysmierzyce, w oparciu o dane GUS.
  7. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 273. ISBN 83-04-02436-5.
  8. Dz. U. z 1922 r. Nr 47, poz. 412

Linki zewnętrzne[edytuj]