Plac Kościeleckich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Plac Kościeleckich
Stare Miasto w Bydgoszczy
Ilustracja
Widok z ul. Bernardyńskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Plac Kościeleckich
Plac Kościeleckich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Plac Kościeleckich
Plac Kościeleckich
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Plac Kościeleckich
Plac Kościeleckich
Ziemia53°07′14,8″N 18°00′16,8″E/53,120790 18,004670

Plac Kościeleckichplac miejski w Bydgoszczy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Plac Kościeleckich znajduje się na wschodnich obrzeżach Starego Miasta w Bydgoszczy między ulicą Bernardyńską, a ulicą Przy Zamczysku.

Od północy Plac sąsiaduje z kościołem pw. Andrzeja Boboli. Po stronie południowej znajduje się pierzeja zabudowy, w której wyróżniają się m.in. obiekty byłej szkoły ludowej oraz przytułku dla niemowląt z początku XX w.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pozostałości dawnego dworca autobusowego na tle kościoła Jezuitów

Do końca XIX wieku w rejonie dzisiejszego placu znajdował się bagnisty obszar przylegający do starorzecza Brdy. W XI-XIV wieku na północ od placu znajdował się zespół grodu bydgoskiego, a po jego zniszczeniu w 1330 r. - murowany zamek, otoczony fosą, wybudowany z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Odgrywał on istotną rolę obronną podczas wojen polsko-krzyżackich w XV wieku, lecz podczas potopu szwedzkiego został rozerwany minami. Od tego czasu aż do 1895 r. w rejonie tym znajdowały się nieużytki, częściowo wykorzystywane przez mieszczan na ogrody. Fosa zamkowa niepotrzebna już ze względów militarnych została w XVIII wieku osuszona. W 1860 r. Towarzystwo Upiększania Miasta zasadziło w tym rejonie kasztanowce, dęby i lipy[1].

W 1899 r. władze pruskie przystąpiły do prac związanych z uporządkowaniem i zagospodarowaniem dawnego wzgórza zamkowego[2]. Teren ten leżący na wschodnim obrzeżu Starego Miasta pozostawał dotychczas na uboczu ówczesnej działalności urbanistycznej miasta. Na południe od skrzętnie rozebranych ruin zamku bydgoskiego, na miejscu zniwelowanego wzgórza i fosy wytyczono dzisiejszy Plac Kościeleckich oraz przeprowadzono szereg innych prac:

Obecnie proporcje Plac otrzymał wraz z ukończeniem budowy fary ewangelickiej w 1905 r. W 1908 r. na środku placu, w czterech rzędach zasadzono kasztanowce (Aesculus hippocastanum). Po obu stronach alei wykonano jezdnie. W 1937 r. na placu rosło 67 drzew kasztanowca o strzyżonych koronach, zaś na środku skweru założono trawniki i kwietniki, podzielone alejkami[1].

Od 1935 r. do połowy lat 70. XX w. Plac Kościeleckich stanowił miejski dworzec autobusowy. Po przeniesieniu autobusów do nowo zbudowanego terminalu przy ul. Jagiellońskiej, plac przebudowano w formie prostokątnych pól geometrycznych z kwietnikami na tarasach (1978-1980). Od stycznia 1976 roku na plac przeniesiono pętle linii 51, 56, 58, 66 i 101, czym stał się on najważniejszym węzłem przesiadkowym w mieście.

W końcu sierpnia 2015 dawny pawilon dworca został rozebrany, a w jego miejscu kosztem ponad 35 mln zł powstał 5-kondygnacyjny budynek biurowy klasy A Immobile K3 z dwukondygnacyjnym parkingiem na 80 samochodów w podziemiu, o powierzchni 8,8 tys. m kw.[3]. Prace nad realizacją inwestycji zapoczątkowano w kwietniu 2016[4], a kamień węgielny wmurowano 7 czerwca 2016[5]. 8 lutego 2017 na budynku zawisła wiecha, a jego otwarcie zaplanowano na 8 lipca 2018. Do realizacji zużyto ok. 10 tys. m sześć. betonu i 1300 ton stali. Powierzchnia zabudowy gmachu to 2212 m kw. przy działce 2242 m kw.[6]. Elewację wykonano ze szkła i płyt granitowych, z wyraźnie zaznaczonymi gzymsami. Pierwszymi najemcami obiektu stali się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Aviva[7].

24 stycznia 2017 - oficjalnie z powodu złego stanu drzew - usunięto z placu 6 kasztanowców[8]. Nawałnica z 11 na 12 sierpnia 2017 powaliła dwa kolejne drzewa, pozostawiając na placu tylko 9 drzew, które zostaną poddane testom wytrzymałościowym[9]. Drzewa te, wbrew stanowisku władz miejskich, zostały uratowane przed wycinką na mocy decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków[10]. W listopadzie 2018 drzewa przebadano za pomocą tomografu sonicznego, ponadto przeprowadzone zostały próby obciążeniowe i stabilność drzew w gruncie[11].

W trakcie opracowywania jest projekt rewitalizacji skweru, przewidujący dwa szpalery kilkunastu kasztanowców po każdej stronie placu[12].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości Plac Kościeleckich posiadał różne nazwy:[13]

Obecna nazwa Placu upamiętnia działalność starostów bydgoskich z rodu Kościeleckich, szczególnie zasłużonych dla rozwoju gospodarczego i kulturalnego Bydgoszczy w „złotym wieku” - 1457-1600.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Plac Kościeleckich jest obecnie wykorzystywany jako pętla autobusowa. Przystanki (końcowe lub przelotowe) mają tu wszystkie linie nocne.

Linie dzienne odjeżdżające z placu: 51 - Czyżkówko 58 - Smukała

Linie nocne odjeżdżające z placu 34N - Smukała 35N - Rekinowa

Linie dzienne międzygminne odjeżdżające z placu 99 - Nowa Wieś Wielka oraz linii miejskich: 66 (wcześniej kończącej bieg na placu) oraz 86.

Niektóre obiekty w sąsiedztwie Placu Kościeleckich[edytuj | edytuj kod]

Nr Adres Lata budowy Styl arch. Wpisany do rej. zabytków Uwagi Zdjęcie
1. pl. Kościeleckich 7 1900-1903 neogotyk T Do 1945 r. miejska fara ewangelicka, od 1946 r. kościół jezuitów pw. św. Andrzeja Boboli, od 1967 r. także świątynia parafialna. Autorem projektu jest Heinrich Seeling z Berlina.
Bdg kscJezuitow 23 07-2013.jpg
2. pl. Kościeleckich 6 1908-1909 neogotyk T Początkowo zakład leczniczy dla niemowląt (niem. Auguste-Victoria-Heim), po 1945 r. Specjalistyczna Poradnia Dziecięca, od 2000 r. siedziba Wojewódzkiego Ośrodka Kultury i Sztuki "Stara Ochronka". Autorem projektu budynku jest miejski radca budowlany Carl Meyer. W 2014 przystąpiono do budowy nowego skrzydła budynku, mieszczącego m. in. salę widowiskową.
Bdg WOKStaraOchronka 4 07-2013.jpg
3. pl. Kościeleckich 8 1890-1892 neogotyk T Do 1920 r. żeńska szkoła ludowa (niem. Erste Mädchen von Volkschule), od 1921 r. Polska Szkoła Powszechna im. Księdza Piramowicza, po 1945 r. Szkoła Podstawowa nr 8 im. Tadeusza Kościuszki. Od 2007 r. mieści się w nim Muzeum Wolności i Solidarności w Bydgoszczy. Budynek w 2010 r. przekazano Uniwersytetowi Kazimierza Wielkiego. Autorem projektu budynku jest miejski radca budowlany Carl Meyer.
Bdg UKWplK 5 07-2013.jpg

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kuczma Rajmund: Zieleń w dawnej Bydgoszczy. Instytut Wydawniczy „Świadectwo”. Bydgoszcz 1995
  2. Czachorowski Antoni red.: Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń 1997
  3. Pierwszy bydgoski biurowiec klasy A. Pnie się ostro w górę
  4. Biurowiec przy pl. Kościeleckich odmieni centrum Bydgoszczy
  5. Ten biurowiec odmieni Bydgoszcz. Budowa już trwa. W: Gazeta wyborcza. Bydgoszcz [on-line]. [dostęp 2016-06-12].
  6. Wiecha nad okazałym biurowcem w centrum miasta
  7. Pierwsi najemcy w biurowcu przy Placu Kościeleckich. Byliśmy w środku
  8. Ratusz wycina kasztanowce. Są bardzo chore
  9. Kasztanowce na pl. Kościeleckich przejdą testy obciążeniowe
  10. Remigiusz Jaskot Nie wytną kasztanowców przy pl. Kościeleckich. Co z rewaloryzacją?
  11. Tomografia kasztanowców. Drzewa na pl. Kościeleckich przebadane po raz ostatni. Usuną je?
  12. Małgorzata Czajkowska Runęły kasztanowce na Placu Kościeleckich. Co z rewitalizacją?
  13. Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt 1. Bydgoszcz: red. Antoni Czachorowski: Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1997

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Antoni Czachorowski (red.): Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt 1. Bydgoszcz: Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1997
  • Jerzy Derenda Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006
  • Janusz Umiński Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy”, 1996
Widok w kierunku wschodnim. Plac Kościeleckich pośrodku porośnięty aleją kasztanowców
Widok w kierunku wschodnim. Plac Kościeleckich pośrodku porośnięty aleją kasztanowców