Plac Kościeleckich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
POL Bydgoszcz flag.svg Bydgoszcz
Plac Kościeleckich
Stare Miasto w Bydgoszczy
Widok z ul. Bernardyńskiej
Widok z ul. Bernardyńskiej
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Plac Kościeleckich
Plac Kościeleckich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Plac Kościeleckich
Plac Kościeleckich
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Plac Kościeleckich
Plac Kościeleckich
Ziemia53°07′14,8″N 18°00′16,8″E/53,120790 18,004670

Plac Kościeleckichplac miejski w Bydgoszczy.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Plac Kościeleckich znajduje się na wschodnich obrzeżach Starego Miasta w Bydgoszczy między ulicą Bernardyńską, a ulicą Przy Zamczysku.

Od północy Plac sąsiaduje z kościołem pw. Andrzeja Boboli. Po stronie południowej znajduje się pierzeja zabudowy, w której wyróżniają się m.in. obiekty byłej szkoły ludowej oraz przytułku dla niemowląt z początku XX w.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pozostałości dawnego dworca autobusowego na tle kościoła Jezuitów

Do końca XIX wieku w rejonie dzisiejszego placu znajdował się bagnisty obszar przylegający do starorzecza Brdy. W XI-XIV wieku na północ od placu znajdował się zespół grodu bydgoskiego, a po jego zniszczeniu w 1330 r. - murowany zamek, otoczony fosą, wybudowany z inicjatywy Kazimierza Wielkiego. Odgrywał on istotną rolę obronną podczas wojen polsko-krzyżackich w XV wieku, lecz podczas potopu szwedzkiego został rozerwany minami. Od tego czasu aż do 1895 r. w rejonie tym znajdowały się nieużytki, częściowo wykorzystywane przez mieszczan na ogrody. Fosa zamkowa niepotrzebna już ze względów militarnych została w XVIII wieku osuszona. W 1860 r. Towarzystwo Upiększania Miasta zasadziło w tym rejonie kasztanowce, dęby i lipy[1].

W 1899 r. władze pruskie przystąpiły do prac związanych z uporządkowaniem i zagospodarowaniem dawnego wzgórza zamkowego[2]. Teren ten leżący na wschodnim obrzeżu Starego Miasta pozostawał dotychczas na uboczu ówczesnej działalności urbanistycznej miasta. Na południe od skrzętnie rozebranych ruin zamku bydgoskiego, na miejscu zniwelowanego wzgórza i fosy wytyczono dzisiejszy Plac Kościeleckich oraz przeprowadzono szereg innych prac:

Obecnie proporcje Plac otrzymał wraz z ukończeniem budowy fary ewangelickiej w 1905 r. W 1908 r. na środku placu, w czterech rzędach zasadzono kasztanowce (Aesculus hippocastanum). Po obu stronach alei wykonano jezdnie. W 1937 r. na placu rosło 67 drzew kasztanowca o strzyżonych koronach, zaś na środku skweru założono trawniki i kwietniki, podzielone alejkami[1].

Od 1935 r. do połowy lat 70. XX w. Plac Kościeleckich stanowił miejski dworzec autobusowy. Po przeniesieniu autobusów do nowo zbudowanego terminalu przy ul. Jagiellońskiej, plac przebudowano w formie prostokątnych pól geometrycznych z kwietnikami na tarasach (1978-1980). Od stycznia 1976 roku na plac przeniesiono pętle linii 51, 56, 58, 66 i 101, czym stał się on najważniejszym węzłem przesiadkowym w mieście.

W końcu sierpnia 2015 dawny pawilon dworca został rozebrany, a w jego miejscu kosztem ponad 35 mln zł powstał 5-kondygnacyjny budynek biurowy klasy A Immobile K3 z dwukondygnacyjnym parkingiem na 80 samochodów w podziemiu, o powierzchni 8,8 tys. m kw.[3]. Prace nad realizacją inwestycji zapoczątkowano w kwietniu 2016[4], a kamień węgielny wmurowano 7 czerwca 2016[5]. 8 lutego 2017 na budynku zawisła wiecha, a jego otwarcie zaplanowano na 8 lipca 2018. Do realizacji zużyto ok. 10 tys. m sześć. betonu i 1300 ton stali. Powierzchnia zabudowy gmachu to 2212 m kw. przy działce 2242 m kw.[6]. Elewację wykonano ze szkła i płyt granitowych, z wyraźnie zaznaczonymi gzymsami. Pierwszymi najemcami obiektu stali się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Aviva[7].

24 stycznia 2017 - oficjalnie z powodu złego stanu drzew - usunięto z placu 6 kasztanowców[8]. Nawałnica z 11 na 12 sierpnia 2017 powaliła dwa kolejne drzewa, pozostawiając na placu tylko 9 drzew, które zostaną poddane testom wytrzymałościowym[9]. Drzewa te, wbrew stanowisku władz miejskich, zostały uratowane przed wycinką na mocy decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków[10]. W listopadzie 2018 drzewa przebadano za pomocą tomografu sonicznego, ponadto przeprowadzone zostały próby obciążeniowe i stabilność drzew w gruncie[11].

W trakcie opracowywania jest projekt rewitalizacji skweru, przewidujący dwa szpalery kilkunastu kasztanowców po każdej stronie placu[12].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości Plac Kościeleckich posiadał różne nazwy:[13]

Obecna nazwa Placu upamiętnia działalność starostów bydgoskich z rodu Kościeleckich, szczególnie zasłużonych dla rozwoju gospodarczego i kulturalnego Bydgoszczy w „złotym wieku” - 1457-1600.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Plac Kościeleckich jest obecnie wykorzystywany jako pętla autobusowa. Przystanki (końcowe lub przelotowe) mają tu wszystkie linie nocne.

Linie dzienne odjeżdżające z placu: 51 - Czyżkówko 58 - Smukała

Linie nocne odjeżdżające z placu 34N - Smukała 35N - Rekinowa

Linie dzienne międzygminne odjeżdżające z placu 99 - Nowa Wieś Wielka oraz linii miejskich: 66 (wcześniej kończącej bieg na placu) oraz 86.

Niektóre obiekty w sąsiedztwie Placu Kościeleckich[edytuj | edytuj kod]

Nr Adres Lata budowy Styl arch. Wpisany do rej. zabytków Uwagi Zdjęcie
1. pl. Kościeleckich 7 1900-1903 neogotyk T Do 1945 r. miejska fara ewangelicka, od 1946 r. kościół jezuitów pw. św. Andrzeja Boboli, od 1967 r. także świątynia parafialna. Autorem projektu jest Heinrich Seeling z Berlina.
Bdg kscJezuitow 23 07-2013.jpg
2. pl. Kościeleckich 6 1908-1909 neogotyk T Początkowo zakład leczniczy dla niemowląt (niem. Auguste-Victoria-Heim), po 1945 r. Specjalistyczna Poradnia Dziecięca, od 2000 r. siedziba Wojewódzkiego Ośrodka Kultury i Sztuki "Stara Ochronka". Autorem projektu budynku jest miejski radca budowlany Carl Meyer. W 2014 przystąpiono do budowy nowego skrzydła budynku, mieszczącego m. in. salę widowiskową.
Bdg WOKStaraOchronka 4 07-2013.jpg
3. pl. Kościeleckich 8 1890-1892 neogotyk T Do 1920 r. żeńska szkoła ludowa (niem. Erste Mädchen von Volkschule), od 1921 r. Polska Szkoła Powszechna im. Księdza Piramowicza, po 1945 r. Szkoła Podstawowa nr 8 im. Tadeusza Kościuszki. Od 2007 r. mieści się w nim Muzeum Wolności i Solidarności w Bydgoszczy. Budynek w 2010 r. przekazano Uniwersytetowi Kazimierza Wielkiego. Autorem projektu budynku jest miejski radca budowlany Carl Meyer.
Bdg UKWplK 5 07-2013.jpg

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Kuczma Rajmund: Zieleń w dawnej Bydgoszczy. Instytut Wydawniczy „Świadectwo”. Bydgoszcz 1995
  2. Czachorowski Antoni red.: Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń 1997
  3. Pierwszy bydgoski biurowiec klasy A. Pnie się ostro w górę
  4. Biurowiec przy pl. Kościeleckich odmieni centrum Bydgoszczy
  5. Ten biurowiec odmieni Bydgoszcz. Budowa już trwa. W: Gazeta wyborcza. Bydgoszcz [on-line]. [dostęp 2016-06-12].
  6. Wiecha nad okazałym biurowcem w centrum miasta
  7. Pierwsi najemcy w biurowcu przy Placu Kościeleckich. Byliśmy w środku
  8. Ratusz wycina kasztanowce. Są bardzo chore
  9. Kasztanowce na pl. Kościeleckich przejdą testy obciążeniowe
  10. Remigiusz Jaskot Nie wytną kasztanowców przy pl. Kościeleckich. Co z rewaloryzacją?
  11. Tomografia kasztanowców. Drzewa na pl. Kościeleckich przebadane po raz ostatni. Usuną je?
  12. Małgorzata Czajkowska Runęły kasztanowce na Placu Kościeleckich. Co z rewitalizacją?
  13. Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt 1. Bydgoszcz: red. Antoni Czachorowski: Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1997

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Antoni Czachorowski (red.): Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt 1. Bydgoszcz: Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1997
  • Jerzy Derenda Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006
  • Janusz Umiński Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy”, 1996
Widok w kierunku wschodnim. Plac Kościeleckich pośrodku porośnięty aleją kasztanowców
Widok w kierunku wschodnim. Plac Kościeleckich pośrodku porośnięty aleją kasztanowców