Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podkładka pod piwo z napisem: Huknął browara: Jeśli pijesz i prowadzisz, cokolwiek się stanie, nie będzie to przypadek.

Prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości – prowadzenie pojazdów mechanicznych albo innych niż mechaniczne w okresie spożywania lub po spożyciu alkoholu.

Alkohol zaburza procesy akcji i reakcji, co wywołuje opóźnione reagowanie na przeszkody. Wystarczy już w tym przypadku jedno uchybienie, żeby doprowadzić do wypadku. Prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości jest prawnie zakazane w większości krajów świata.

Sytuacja prawna w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości
KK z 1997
Ciężar gatunkowy występek
Przepis art. 178a § 1 k.k. (typ podstawowy występku)
art. 178a § 4 k.k. (typ kwalifikowany)
Kara grzywna, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności (typ podstawowy występku: do lat 2), pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat (typ kwalifikowany)
Strona podmiotowa umyślna
Odpowiedzialność od 15. roku życia nie
Typ kwalifikowany

tak

Typ uprzywilejowany
  • możliwe orzeczenie świadczenia pieniężnego oraz zakazu prowadzenia pojazdów określonego typu
  • obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkich lub określonego rodzaju
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych

Według polskiego prawa wyłącznie prowadzenie pojazdów mechanicznych w stanie nietrzeźwości stanowi występek. W przypadku pojazdów innych niż mechaniczne dokonano kontrawencjonalizacji.

Należy pamiętać, że ze stanem nietrzeźwości mamy do czynienia w przypadku gdy w organiźmie kierującego mamy stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu na poziomie powyżej 0,25 mg. To nie oznacza jednak, że można prowadzić pojazd mechaniczny z niższym stężeniem. Pamiętajmy, że już powyżej 0,10 mg do 0,25 mg mamy do czynienia z tzw. prowadzeniem pojazdu po użyciu alkoholu. Taki czyn też jest prawnie zakazany i stanowi wykroczenie.

Pojazd mechaniczny[edytuj | edytuj kod]

Przestępstwa dopuszcza się ten, kto znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym.

Prowadzenie pojazdu mechanicznego oznacza wprawianie go w ruch i nadawanie mu kierunku jazdy. Wprawieniem w ruch będzie zazwyczaj uruchomienie silnika i przemieszczenie pojazdu z miejsca jego postoju. Zdaniem Sądu Najwyższego[1] odpowiedzialność karną za rzeczone przestępstwo ponosi także osoba nietrzeźwa, która kieruje pojazdem holowanym.

Czyn zabroniony może być popełniony tylko w miejscu, gdzie odbywa się ruch drogowy, wodny lub powietrzny. Z tego względu nie jest sprawcą przestępstwa ten, kto będąc w stanie nietrzeźwości porusza się pojazdem na własnym podwórku, działce itp.

Jeżeli sprawca tego czynu był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 Kodeksu karnego popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo, odpowiedzialność karna ulega zaostrzeniu.

Kary za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości[edytuj | edytuj kod]

W świetle aktualnych uregulowań prawnych - prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości - zagrożone jest:

  1. karą pozbawienia wolności do lat dwóch
  2. karą ograniczenia wolności
  3. karą grzywny

Dodatkowo Sąd w przypadku skazania orzeka:

  1. świadczenie z Funduszu Sprawiedliwości w kwocie od 5000 zł
  2. zakaz prowadzenia pojazdów od 3 do 15 lat

Warunkowe umorzenie postępowania[edytuj | edytuj kod]

Można jednak taką karę złagodzić - jest to możliwe w przypadku tzw. warunkowego umorzenia postępowania. W takiej sytuacji Sąd może znacznie obniżyć zasądzane kwoty pieniężne, może obniżyć zakaz prowadzenia pojazdów do roku, a w wyjątkowych sytuacjach nawet odstąpić od jego wymierzenia. Dodatkowo w przypadku warunkowego umorzenia postępowania - skazany pozostaje osobą niekaraną i nie jest wpisywany do Krajowego Rejestru Karnego. Warunkowe umorzenie postępowania może być zastosowane wyłącznie w stosunku do osób niekaranych albo do osób, które co prawda były karane, ale ich poprzednie ukarania uległy zatarciu.

Pojazdy inne niż mechaniczne[edytuj | edytuj kod]

Prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu albo pojazdu innego niż mechaniczny w stanie nietrzeźwości
KW z 1971
Ciężar gatunkowy wykroczenie
Przepis art. 87 § 1 (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu) i 1a k.w. (prowadzenie pojazdu innego niż mechaniczy w stanie nietrzeźwości)
art. 87 § 2 k.w. (prowadzenie pojazdu innego niż mechaniczny w stanie po użyciu alkoholu)
Kara aresztu albo grzywny nie niższej niż 50 złotych (wykroczenie określone w § 1 i 1a), aresztu do 14 dni albo karze grzywny (wykroczenie określone w § 2)
Strona podmiotowa umyślna
Odpowiedzialność od 15. roku życia nie
Typ kwalifikowany

nie

Typ uprzywilejowany
  • w razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów
  • w razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1a lub 2 fakultatywne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych

Odmiennie niż w przypadku pojazdu mechanicznego, prowadzenie w stanie nietrzeźwości innego pojazdu rodzi odpowiedzialność karną jedynie wtedy, gdy ma miejsce na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu i od 9 listopada 2013 r. stanowi wykroczenie z art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń. Nie popełnia wykroczenia więc nietrzeźwy rowerzysta, który porusza się po polnej drodze niezaliczonej do kategorii dróg publicznych. Wcześniej ten czyn stanowił występek i zagrożony był maksymalnie karą do roku pozbawienia wolności. Sąd mógł także wymierzyć łagodniejszą karę - grzywnę lub ograniczenie wolności.

W razie popełnienia wykroczenia można orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne.

Niezależnie od rodzaju pojazdu, jego prowadzenie po użyciu alkoholu pozostaje wykroczeniem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyrok SN z dnia 18 marca 2003 r., III KKN 390/01, OSNKW 2003, nr 5-6, poz. 56.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]