Rodzaj angielskiego rzeczownika

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Rodzaj w języku angielskim – sposób przedstawiania płci w języku angielskim. Zasadniczo rodzaj biologiczny przypisuje się ludziom i zwierzętom, dla przedmiotów istnieje rodzaj nieosobowy.

Rodzaj gramatyczny rzeczowników[edytuj]

W języku angielskim osoby płci męskiej przyjmują zaimek he, żeńskiej she, obiekty z nieistniejącą bądź nierozpoznaną płcią przyjmują zaimek nieokreślony it[1].

Istnieje możliwość nadania rodzaju gramatycznego rzeczom bądź zwierzętom, zwłaszcza, jeśli przyjmuje się, że mają osobowość, inteligencję bądź uczucia. Najczęściej spotyka się to w odniesieniu do zwierząt domowych: psów, kotów, koni[1]: Find the cat and let her outZnajdź kota i go wypuść. Pociąga to również zmianę zaimka względnego: She's an old dog, who likes to sleep muchTo stara suka, która lubi dużo spać.

Płeć gramatyczną mogą otrzymywać również pojazdy, takie jak samochody czy motocykle. Marynarze często używają she w odniesieniu do łodzi i okrętów[1]:. She was an ols shipTo był stary statek. Podobnie nazwy krajów mogą otrzymywać zaimek she, choć we współczesnej angielszczyźnie o wiele częstsze jest it: Poland has decided to increase her/its trade with GermanyPolska zdecydowała się zwiększyć swój handel z Niemcami.

Określanie płci[edytuj]

Tradycyjnie w angielszczyźnie zaimek męski he/his/him etc. używany jest, jeśli płeć osoby nie jest określona, albo, jeśli może odnosić się zarówno do mężczyzn jak i kobiet, jest to używane zwłaszcza w stylu formalnym. Struktura ta bywa uważana za seksistowską i bywa unikana, inni uważają, że daje przewagę jednej płci[2][3]: If a student is ill, he must send his certificate.

Zaimek they często odnosi się do pojedynczych osób, jeśli są one nieokreślone. Dzieje się tak po wyrażeniach: someone, a person, nobody, whoever i podobnych[3]: If anybody calls me this evening, tell them I am busyJeśli ktoś zadzwoni do mnie po południu, powiedz mu, że jestem zajęty. Nobody was late, were they?

Jeśli płeć osoby nie jest znana, używa się zaimka they[4], choć struktura ta jest kontrowersyjna i przez wielu użytkowników języka uważana za niepoprawną[5]: Somebody wants to speak to you. - Tell them to leave me aloneKtoś chce z tobą rozmawiać. → Powiedz mu, by mi dał spokój. Struktura ta wcale nie jest nowa, pojawia się już w dziełach Geoffreya Chaucera[2]. Kręgi liberalne są zdania, że użycie zaimka they w znaczeniu liczby pojedynczej pomogłoby rozwiązać problem seksizmu językowego w angielszczyźnie[2].

Rzeczowniki z odrębnym rodzajem żeńskim[edytuj]

Niektóre rzeczowniki, zwłaszcza oznaczające zawody, mają odmienną liczbę mnogą[1]: Przegląd form rzeczowników:

rodz. męski rodz. żeński rodz. męski rodz. żeński
actor actress groom bride
duke duchess hero heroine
host hostess manager manageres
monk nun policeman policewoman
prince princess steward stewardess
waiter waitress widower widow

Rzeczowniki zakończone na -man nie mają swojego żeńskiego odpowiednika: fireman. spokesman; w takich przypadkach końcówkę -man zastępuje się czasami końcówką -person: spokesperson, chairperson. Choć słowa z końcówką -woman powoli wchodzą do użycia, nie są jednak częste. W niektórych sytuacjach jest możliwość zastąpienia rzeczownika innym, np. firemanfirefighter[1].

Przypisy

  1. a b c d e Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 197-198. ISBN 978-0-19-442098-3.
  2. a b c Lorraine Berry: ‘They’: the singular pronoun that could solve sexism in English. W: The Guardian [on-line]. 2016-05-05. [dostęp 2017-05-28].
  3. a b Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 515-525. ISBN 978-0-19-442098-3.
  4. Michael Rundell: Macmillan English Dictionary for Advanced Learners. Oksford: Macmillan, 2002, s. 1552. ISBN 978-1-4050-2526-3.
  5. Michael Swan: Practical English Usage. Oxford: Oxford University Press, 2015, s. 197. ISBN 978-0-19-442098-3.