Susiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Susiec
Herb
Herb
Kościół św. Jana Nepomucena (lipiec 2014)
Kościół św. Jana Nepomucena (lipiec 2014)
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat tomaszowski
Gmina Susiec
Liczba ludności (2006) 1300
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-672
Tablice rejestracyjne LTM
SIMC 0900494
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Susiec
Susiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Susiec
Susiec
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Susiec
Susiec
Ziemia 50°24′49″N 23°12′28″E/50,413611 23,207778
Strona internetowa miejscowości
Stacja kolejowa od frontu

Susiecwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec. Miejscowość leży na pograniczu Roztocza Środkowego, Roztocza Wschodniego, Równiny Biłgorajskiej i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Susiec oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jana Nepomucena[1].

Historia[edytuj]

Pierwsze informacje pochodzą z 1582 roku[2] i traktują o młynach Sikliwców i Świdów na Potoku Łosinieckim. W 1643 roku ordynat Jan „Sobiepan” Zamoyski przeniósł na „uroczysko Susiec” hutę ze wsi Szarowola pod Tomaszowem. W 1748 roku notowano wieś Skwarki (wówczas Skwarniki), 1 stycznia 1989 roku połączonej z Suścem[3].

W 1800 roku wzniesiono w Suścu kościół, początkowo drewniany, pół wieku później zastąpiony murowanym. Część jego wyposażenia pochodzi z owianego legendami wzgórza Kościółek, położonego w widłach potoku Jeleń i rzeki Tanwi (6 km od Suśca), gdzie niegdyś znajdował się klasztor bazylianów.

28 grudnia 1936 roku pod Suścem miała miejsce pierwsza na ziemiach polskich katastrofa lotnicza. Podczas awaryjnego lądowania rozbił się pasażerski dziesięciomiejscowy samolot Lockheed Electra należący do PLL LOT. Zginęły trzy osoby[4].

W Suścu urodził się Sylwester Chęciński – reżyser m.in. takich filmów jak: Sami swoi, Nie ma mocnych i Kochaj albo rzuć. 5 lipca 2009 roku przy wjeździe do Suśca został odsłonięty pomnik Kargula i Pawlaka – bohaterów filmowej trylogii Sylwestra Chęcińskiego.

Przyroda[edytuj]

Miejscowość atrakcyjna turystycznie, położona na skraju Parku Krajobrazowego Puszczy Solskiej. W pobliżu wiele innych ciekawych miejsc, m.in. rezerwaty przyrody:

  • Nad Tanwią” – rezerwat leśny w pobliżu wsi Rebizanty. Atrakcją są 24 progi skalne na rzece Tanwi, zwane potocznie szumami lub szypotami. Powstały one na skutek ścierania się ze sobą płyt tektonicznych wschodnio- i zachodnioeuropejskiej. W tym miejscu znajduje się fragment granicy pomiędzy tymi płytami. W rezerwacie można zobaczyć wiele rzadkich, chronionych roślin (np. porzeczkę alpejską, widłaka wrońca, rosiczki, storczyki) i zwierząt (np. głuszce). W Tanwi występuje pstrąg potokowy, można spotkać lipienie. Dolinę rezerwatu porastają łęgi, zagłębienia terenu – olsy, zaś brzegi dolin i wierzchowiny – bory sosnowe. Przez rezerwat poprowadzono ścieżkę przyrodniczo-edukacyjną.
  • Nowiny” – rezerwat torfowiskowy, w pobliżu wsi Nowiny, ochronie poddano tu cenne obszary bagienne i torfowiskowe, liczne jeziorka śródleśne. Wiele cennych roślin bagiennych. Obszar trudno dostępny dla zwiedzających.
  • Czartowe Pole” – rezerwat leśny, graniczy ze wsią Hamernia (gmina Józefów), liczne progi skalne na rzece Sopot, podobnie jak w przypadku szumów na Tanwi, jednak w odróżnieniu od niej mniej regularne i z uwagi na wysokie, strome zbocza doliny trudniej dostępne, przez co sprawiają wrażenie dzikości i naturalności przyrody w tym miejscu. Dno doliny porastają piękne łęgi olszowo-jesionowe, zaś wierzchowiny – bory sosnowe. W rezerwacie znajdują się ruiny papierni Zamojskich. Przez ten teren poprowadzono ścieżkę przyrodniczo-edukacyjną.

Wszystkie powyższe obiekty znajdują się na terenie administrowanym przez Nadleśnictwo Józefów.

Inne ciekawe obiekty to m.in.:

  • wodospad na rzece Jeleń – wysokość ok. 1,5 m, w niewielkiej odległości trzy inne, nieco mniejsze, mało znane wodospady. Dojście pieszymi szlakami turystycznymi – niebieskim i żółtym;
  • wzgórze Wapielnia – 385 m n.p.m., najwyższe wzgórze Roztocza Środkowego, zbudowane ze skałek ostańcowych. Dojście zielonym pieszym szlakiem turystycznym;
  • Kościółek – wzgórze w widłach rzek Tanwi i Jelenia, otoczone trudno dostępnymi olsami i terenami podmokłymi. Na szczycie znajduje się obelisk upamiętniający walki partyzantów stacjonujących tu podczas II wojny światowej. Widoczne są także ślady osadnictwa (grodziska), z XIII–XVIII wieku. Dojście niebieskim pieszym szlakiem turystycznym;
  • kamieniołomy w Nowinach i Józefowie – miejsca wydobywania piaskowców, można poznać budowę geologiczną Roztocza oraz przeszłość tej krainy. Liczne skamieniałości, łatwe do odnalezienia.

Gospodarka i komunikacja[edytuj]

Współcześnie największe znaczenie gospodarcze ma obsługa ruchu turystycznego (znajduje się tu wiele obiektów noclegowych, pól namiotowych, biwaków i pensjonatów, liczne kwatery agroturystyczne, w sezonie letnim dodatkowo schronisko młodzieżowe PTSM), rolnictwo oraz gospodarka leśna. Na terenie gminy znajduje się wiele tartaków i zakładów obróbki drewna.

Przez miejscowość przebiega droga powiatowa między Józefowem a Tomaszowem Lubelskim. Odbiega stąd również droga na południe w kierunku Narola i Cieszanowa (woj. podkarpackie). Znajduje się tu ponadto stacja kolejowa. Do 31 sierpnia 2009 roku zatrzymywała się na niej codziennie jedna para pociągów – było to dzienne połączenie „Roztocze” relacji ZamośćRzeszówWrocław oraz sezonowy pociąg „Solina” relacji WarszawaLublinBełżec, kursujący w wakacje codziennie, ponadto w weekendy w maju i czerwcu. Od 1 września 2009 roku PKP Intercity zawiesiły oba pociągi (na krótko wprowadzono w ich miejsce autobusy komunikacji zastępczej, ostatecznie zawieszonej od 13 grudnia 2009 roku). Obecnie w okresie długiego weekendu majowego oraz wakacji szkolnych kursują 3–4 pary pociągów Regio, organizowanych przez Przewozy Regionalne na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego w Lublinie, na trasie Lublin – Zamość – Bełżec – Jarosław i z powrotem. Pociągi te umożliwiają wygodny i szybki dojazd rano i wieczorem, zwiększając dostępność komunikacyjną Suśca i Roztocza. Pociągi Regio są skomunikowane w Lublinie z pociągami TLK w relacji Warszawa – Lublin, umożliwiając dojazd z pozostałych części kraju.

Turystyka[edytuj]

W najbliższej okolicy znajdują się m.in.: Zwierzyniec, wiele szlaków turystycznych o bardzo dużych walorach edukacyjnych i krajoznawczych, prowadzących m.in. przez rezerwat „Czartowe Pole”, progi rzeczne na Tanwi i Jeleniu, Hamernię, a także muzeum-obóz zagłady i cmentarz wojenny w Błudku (miejsce pamięci narodowej, były obóz NKWD, w którym osadzano volksdeutschów i reichsdeutschów oraz nielicznych członków AK[5]). Przez Susiec przebiega kilka roztoczańskich pieszych szlaków turystycznych:

  • Szlak Szumów szlak turystyczny niebieski : Susiec – Rebizanty (rez. „Nad Tanwią”) – Susiec; długość 17 km[6].
  • Szlak Walk Partyzanckich szlak turystyczny czarny : Tomaszów Lubelski – Susiec – OsuchyBidaczów; długość ok. 102 km[7].
  • Szlak Południowy szlak turystyczny żółty : Susiec – Narol; długość ok. 17 km[8].
  • Szlak im. Władysławy Podobińskiej szlak turystyczny zielony : Susiec – Krasnobród – Zamość; długość ok. 56 km[9].
  • Szlak Krawędziowy szlak turystyczny czerwony : Susiec – Józefów – Zwierzyniec; długość ok. 53 km[10].

Ponadto przez Susiec przebiega Centralny Szlak Rowerowy Roztocza (czerwony) KraśnikHrebenneLwów (długość podstawowa 180 km)[11] oraz rowerowa Trasa do Borowych Młynów (niebieska), mająca formę pętli Susiec – Błudek – Borowe Młyny – Susiec (długość ok. 30 km)[12]. W pobliżu znajduje się też odcinek trasy kajakowej na Tanwi: Narol – Rebizanty.

W czerwcu każdego roku w Suścu organizowany jest plener malarski uczniów XXXIV Liceum Ogólnokształcącego z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Miguela de Cervantesa oraz Gimnazjum nr 123 z Oddziałami Dwujęzycznymi i Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II w Warszawie.

Sport[edytuj]

LKS „Szumy” Susiec[edytuj]

W Suścu funkcjonuje Ludowy Klub Sportowy „Szumy” Susiec – amatorski klub piłkarski, założony jako LKS „Drewmet” Susiec. Obecnie drużyna seniorów gra w grupie II zamojskiej klasy A. „Szumy” rozgrywają mecze na stadionie znajdującym się w Suścu.

Przypisy

  1. [bez autora]: Susiec – parafia pw. Świętego Jana Nepomucena. W: Strona diecezji zamojsko-lubaczowskiej. diecezja.zamojskolubaczowska.pl > Informacje > Parafie > Susiec – par. Świętego Jana Nepomucena [on-line]. Kuria Diecezjalna w Zamościu, 2007–2016. [dostęp 2016-06-16].
  2. Artur Pawłowski: Roztocze polskie i ukraińskie – przewodnik. Wyd. II popr.. PruszkówPiastów: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2011, s. 160. ISBN 978-83-62460-16-8.
  3. M.P. z 1988 r. Nr 35, poz. 323.
  4. Robert Horbaczewski. Katastrofa pod Suścem. „Lajf – magazyn lubelski”, 2012-05-01. Grażyna Stankiewicz (red. nacz.). Lublin: KONO media Sp. z o.o.. ISSN 2299–1689. [dostęp 2016-06-16]. 
  5. Anna Grażyna Kister: Pretorianie. Polski Samodzielny Batalion Specjalny i Wojska Wewnętrzne 18 X 1943 – 26 III 1945. T. 63. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2010, s. 138, seria: Monografie – Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. ISBN 978-83-7629-127-7.
  6. K. Łagowski: Szlak Szumów. W: Strona Roztoczańskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego w Suścu. susiec.com.pl > Szlaki turystyczne – piesze > Szlak Szumów [on-line]. Roztoczańskie Stowarzyszenie Agroturystyczne w Suścu, 2016. [dostęp 2016-06-16].
  7. [bez autora]: Szlak Walk Partyzanckich. W: Strona Roztoczańskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego w Suścu. susiec.com.pl > Szlaki turystyczne – piesze > Szlak Walk Partyzanckich [on-line]. Roztoczańskie Stowarzyszenie Agroturystyczne w Suścu, 2016. [dostęp 2016-06-16].
  8. [bez autora]: Szlak Południowy. W: Strona Roztoczańskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego w Suścu. susiec.com.pl > Szlaki turystyczne – piesze > Szlak Południowy [on-line]. Roztoczańskie Stowarzyszenie Agroturystyczne w Suścu, 2016. [dostęp 2016-06-16].
  9. [bez autora]: Szlak im. Władysławy Podobińskiej. W: Strona Roztoczańskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego w Suścu. susiec.com.pl > Szlaki turystyczne – piesze > Szlak im. Władysławy Podobińskiej [on-line]. Roztoczańskie Stowarzyszenie Agroturystyczne w Suścu, 2016. [dostęp 2016-06-16].
  10. [bez autora]: Szlak Krawędziowy. W: Strona Roztoczańskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego w Suścu. susiec.com.pl > Szlaki turystyczne – piesze > Szlak Krawędziowy [on-line]. Roztoczańskie Stowarzyszenie Agroturystyczne w Suścu, 2016. [dostęp 2016-06-16].
  11. [bez autora]: Centralny Szlak Rowerowy Roztocza. W: Strona Roztoczańskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego w Suścu. susiec.com.pl > Szlaki i trasy rowerowe > Centralny Szlak Rowerowy Roztocza [on-line]. Roztoczańskie Stowarzyszenie Agroturystyczne w Suścu, 2016. [dostęp 2016-06-16].
  12. [bez autora]: Trasa do Borowych Młynów. W: Strona Roztoczańskiego Stowarzyszenia Agroturystycznego w Suścu. susiec.com.pl > Szlaki i trasy rowerowe > Trasa do Borowych Młynów [on-line]. Roztoczańskie Stowarzyszenie Agroturystyczne w Suścu, 2016. [dostęp 2016-06-16].

Linki zewnętrzne[edytuj]