Szulammit Alloni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Szulammit Alloni
שולמית אלוני
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 29 listopada 1928
Tel Awiw, Palestyna
lub Włocławek, II RP
Data i miejsce śmierci 24 stycznia 2014
Kefar Szemarjahu
Minister bez teki
Okres od 3 czerwca 1974
do 6 listopada 1974
Przynależność polityczna Ratz
Minister edukacji i kultury
Okres od 13 lipca 1992
do 11 maja 1993
Przynależność polityczna Merec
Poprzednik Zewulun Hammer
Następca Icchak Rabin
Minister bez teki
Okres od 11 maja 1993
do 7 czerwca 1993
Przynależność polityczna Merec
Minister komunikacji
Okres od 7 czerwca 1993
do 18 czerwca 1996
Przynależność polityczna Merec
Poprzednik Mosze Szachal
Następca Limor Liwnat
Minister nauki i technologii
od 22 listopada 1995
minister nauki i sztuki
Okres od 7 czerwca 1993
do 18 czerwca 1996
Przynależność polityczna Merec
Poprzednik Szimon Szitrit
Następca Ze’ew Binjamin Begin

Szulammit Alloni (ur. 29 listopada 1928 w Tel Awiwie[1] lub we Włocławku[2], zm. 24 stycznia 2014 w Kefar Szemarjahu)[3][1][4]izraelska polityk, działaczka na rzecz praw człowieka, dziennikarka i nauczycielka. Deputowana do Knesetu w latach 1965-1969 i 1973-1996. Minister w rządach Icchaka Rabina i Szimona Peresa[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w Tel Awiwie, wówczas w brytyjskim Mandacie Palestyny[1][5] lub w Polsce[6]. Jej rodzice byli imigrantami z Polski. Jej ojciec – Dawid Adler – był stolarzem, a matka – Judyta Adler – krawcową. Podczas II wojny światowej służyli w armii brytyjskiej[7]. Uczęszczała wraz z młodszym bratem Mordechajem do szkoły w Ra’anannie, a następnie do szkoły rolniczej w Ben Szemen (jej brat utonął w basenie w Ben Szemen)[7]. Następnie uczyła się w kolegium nauczycielskim[1]. Należała do żydowskiej organizacji młodzieżowej Ha-Szomer Ha-Cair[4]. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny i wojny o niepodległość służyła w Palmachu, a następnie w armii izraelskiej[1][7]. Brała udział w bitwie o Stare Miasto w Jerozolimie, gdzie została wzięta do niewoli przez wojska jordańskie[7][8].

W 1953 ukończyła studia na wydziale prawa Uniwersytetu Hebrajskiego[1][7].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Wstąpiła do Mapai w 1959[8]. W 1965 została wybrana po raz pierwszy do Knesetu z listy Koalicji Pracy (koalicji Mapai i Achdut ha-Awoda)[4]. Deputowana do Knesetu 6, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 kadencji, w latach 1965-1969 i 1973-1996[1].

W latach 1957-65 producentka programów radiowych zajmujących się kwestiami przepisów prawa i procedur prawnych. W wyniku jednego z nich powołano Biuro rzecznika praw obywatelskich[7][8]. W 1966 założyła Israel Consumer Council (organizację ochrony praw konsumentów) i przez 4 lata była jej przewodniczącą[8].

W 1973 założyła Ratz (רצ, Ruch dla Praw Obywatelskich i Pokoju), opowiadający się za reformą prawa wyborczego, rozdziałem religii i państwa oraz zmianami w Ustawie Zasadniczej Izraela gwarantującymi prawa człowieka. Jako przewodnicząca Ratzu była członkiem Knesetu w latach 1976-1996.

Od czerwca do listopada 1974 była ministrem bez teki w rządzie premiera Icchaka Rabina[8]. Ustąpiła ze stanowiska po przystąpieniu do koalicji Narodowej Partii Religijnej (hebr. מפד"ל, Miflaga Datit Leumit, w skrócie Mafdal)[4].

W wyniku połączenia w 1992 trzech partii: Ratz (רצ, Ruch dla Praw Obywatelskich i Pokoju), Mapam (מפ"ם, Partia Izraelskich Robotników) i Szinui (שינוי, „Zmiana”), powstało ugrupowanie parlamentarne Merec[9]. Tworzące je partie popierały porozumienie z Palestyńczykami na podstawie kompromisu terytorialnego, utworzenia państwa palestyńskiego, prawa człowieka i obywatela oraz rozdział religii i państwa[9].

W latach 1992-1996 pełniła funkcje ministra edukacji, ministra bez teki oraz ministra komunikacji, nauki i technologii w rządach Icchaka Rabina i Szimona Peresa[1].

Po wyborze Josiego Sarida na przewodniczącego Merecu w 1996 roku, wycofała się z życia partyjnego[4][7].

W trakcie swojej kariery politycznej wspierała pokojowe współistnienie Arabów i Żydów. Uważała, że problemy mogą być rozwiązane na drodze tolerancji i wzajemnego zrozumienia obu stron. Przez wiele lat działała na rzecz pokoju i praw człowieka w Izraelu. Była jedną z najostrzejszych krytyków polityki Izraela wobec Palestyńczyków[5].

Późniejsze życie[edytuj | edytuj kod]

Po wycofaniu się z życia parlamentarnego była wykładowcą z zakresu praw człowieka i wpływu polityki na stanowienie prawa na Uniwersytecie Telawiwskim i Uniwersytecie Ben Guriona[7].

Zmarła w wieku 85 lat w domu rodzinnym w Kefar Szemarjahu[4].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Od 1952 poślubiła Re’uwena Alloniego, późniejszego założyciela administracji ziemi państwowej w Izraelu oraz szefa administracji cywilnej. Byli małżeństwem przez 36 lat, aż do jego śmierci w 1988[4][5][7] i mieli trzech synów: Derorakomandor marynarki wojennej Izraela w stanie spoczynku, dyrektora gimnazjum Herclijja; Nimroda oraz Ehuda[4][7].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • „Ezrach u-medinato” (hebr. אזרח ומדינתו, tłum. obywatel i jego kraj) – podstawowy podręcznik w zakresie obywatelstwa (I wyd. 1958, X wyd. 1986)
  • „Zechujjot ha-jeled be-Jisra’el” (hebr. זכויות הילד בישראל, tłum. prawa dziecka w Izraelu) – 1964
  • „Ha-Hesder – mi-medinat chok li-medinat halacha” (hebr. ההסדר – ממדינת חוק למדינת הלכה, tłum. Układ – od państwa prawa do państwa religijnego) – 1970
  • „Naszim ki-wene adam”; (hebr. נשים כבני אדם, tłum. kobiety jako istoty ludzkie) – 1976
  • „Lo jechola acheret” (hebr. לא יכולה אחרת, tłum. na to nie poradzę) – autobiografia polityczna (1997)
  • „Demokratja ba-azikkim” (hebr. דמוקרטיה באזיקים, tłum. demokracja w kajdanach) – o stanie izraelskiej demokracji i ustępowaniu państwa świeckiego przed żądaniami grup religijnych (2008)[1][4][7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Szulammit Alloni (ang.) – profil na stronie Knesetu.
  2. Wywiad w Tygodniku Powszednim (nr 9 z 29 lutego 1999 roku)
  3. JPOST.COM STAFF: Former Meretz leader Shulamit Aloni dies at 85 (ang.). The Jerusalem Post. [dostęp 2014-01-25].
  4. a b c d e f g h i j Ha-Arec: Shulamit Aloni, former minister and staunch civil rights supporter, dies at 85 (ang.). Ha-Arec. [dostęp 2014-01-25].
  5. a b c d e f Award Winners 1984 Aloni, Shulamit (ang.). kreisky.org. [dostęp 2014-01-25].
  6. About Shulamit Aloni (ang.). shulamit-aloni-prize.org/. [dostęp 2021-05-06].
  7. a b c d e f g h i j k l פרס ישראל מקבלי פרס ישראל בשנת תש"ס קורות חיים (Nagroda Izraela. Laureaci nagrody w roku 5760 kalendarza żydowskiego. Życiorys) (hebr.). ms.education.gov.il. [dostęp 2014-01-25].
  8. a b c d e Szulammit Alloni (ang.). Israel Ministry of Foreign Affairs, 2001-04-17. [dostęp 2014-01-25].
  9. a b Parliamentary Groups. Meretz (ang.). knesset.gov.il. [dostęp 2014-01-25].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]