The Football League

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
The Football League
Sports current event.svg 2013/2014
Państwo  Anglia
 Walia
Dyscyplina piłka nożna
Data założenia 1888
Sponsor tytularny Sky Bet
Rozgrywki
Liczba drużyn 72
(po 24 w trzech dywizjach Football League Championship
Football League One
Football League Two)
Wyższy poziom ligowy Premier League
Niższy poziom ligowy Football Conference
Puchary: Puchar Anglii
League Cup
Football League Trophy
Zwycięzcy
Obecny zwycięzca Cardiff City
Oficjalna strona internetowa

The Football League (nazywane również od sponsora tytularnego: Sky Bet Football League), to rozgrywki piłkarskie, w których uczestniczą profesjonalne kluby z Anglii i Walii. Założone w 1888 roku, są to najstarsze tego typu rozgrywki na świecie.

Liga była najwyższym szczeblem angielskich rozgrywek piłkarskich od momentu jej powstania aż do roku 1992, kiedy to 22 czołowe kluby utworzyły własne rozgrywki, FA Premier League. Do tego czasu zwycięzca The Football League zdobywał więc tym samym tytuł piłkarskiego mistrza Anglii. W 1995 roku ukształtowała się ostateczna postać The Football League, skupiającej 72 kluby piłkarskie podzielone na trzy 24-zespołowe dywizje, dzisiaj znane jako Football League Championship, Football League One oraz Football League Two. Na koniec sezonu piłkarskiego trzy drużyny z Football League Championship awansują do Premier League, zamieniając się miejscami z trzema drużynami tej ligi, natomiast dwa zespoły z Football League Two zamieniają się miejscami z dwoma klubami z Football Conference, co tym samym integruje The Football League z angielskim systemem ligowym piłki nożnej.

The Football League to także nazwa ciała zarządzającego rozgrywkami ligowymi, organizującego również rozgrywki pucharowe: Football League Cup oraz Football League Trophy.

Rozgrywki[edytuj | edytuj kod]

Liga[edytuj | edytuj kod]

W rozgrywkach ligowych uczestniczą 72 drużyny, podzielone na trzy 24-zespołowe dywizje: Football League Championship, Football League One oraz Football League Two (do 2004 roku znane jako Football League First Division, Football League Second Division oraz Football League Third Division). Wewnątrz każdej z dywizji, klub rozgrywa dwa spotkania (na swoim stadionie oraz stadionie przeciwnika) z każdym z pozostałych zespołów, co daje liczbę 46 spotkań rozgrywanych w każdym sezonie.

Na koniec każdych rozgrywek, trzy drużyny z najwyższej dywizji, The Football Championship, uzyskują promocję do Premier League, zaś ich miejsce w The Football League zajmują trzy zespoły, które ukończyły sezon w Premier League na ostatnich miejscach. Z The Football League relegowane do Football Conference są natomiast dwa ostatnie zespoły Football League Two. Ich miejsce zajmują dwa najlepsze zespoły najwyższej dywizji Football Conference, Conference National.

By uatrakcyjnić rywalizację między klubami, jedno z miejsc promujących awansem do wyższej dywizji przyznawane jest zwycięzcy wprowadzonej w 1987 roku fazy play-off, która ma miejsce po zakończeniu sezonu. Dzięki temu, nawet szósty zespół w tabeli końcowej (w League Two siódmy) może awansować o klasę rozgrywek wyżej, wyprzedzając tym samym kluby, które zajmowały wyższą pozycję na koniec sezonu.

Dywizja Awans Spadek
bezpośredni poprzez play-offy
The Championship dwa najlepsze kluby jeden z zespołów z miejsc 3-6 trzy najgorsze kluby
League One dwa najlepsze kluby jeden z zespołów z miejsc 3-6 cztery najgorsze kluby
League Two trzy najlepsze kluby jeden z zespołów z miejsc 4-7 dwa najgorsze kluby


W rozgrywkach The Football League uczestniczą dwa profesjonalne kluby piłkarskie z Walii: Cardiff City oraz Swansea City. Nie mogą one tym samym występować w walijskiej Premier League, ani startować w rozgrywkach o Puchar Walii. W razie zakwalifikowania się tych drużyn do europejskich rozgrywek pucharowych, będą one w nich reprezentować drużyny angielskie.

Puchary[edytuj | edytuj kod]

The Football League organizuje dwa rodzaje rozgrywek pucharowych: Puchar Ligi Angielskiej (obecnie znany również jako Carling Cup), a także Football League Trophy (obecnie znany również jako Johnstone's Paint Trophy). Puchar Ligi Angielskiej jest organizowany między wszystkimi drużynami występującymi w Premier League oraz The Football League, a jego zwycięzca uzyskuje prawo do występu w rozgrywkach o Puchar UEFA. Football League Trophy to rozgrywki, w których uczestniczą tylko zespoły z Football League One oraz Football League Two.

Kluby występujące w The Football League[edytuj | edytuj kod]

W sezonie 2009/2010, w rozgrywkach ligowych występują zespoły:

The Championship
Barnsley
Blackpool
Bristol City
Cardiff City
Coventry City
Crystal Palace
Derby County
Doncaster Rovers
Ipswich Town
Leicester City
Middlesbrough
Newcastle United
Nottingham Forest
Peterborough United
Plymouth Argyle
Preston North End
Queens Park Rangers
Reading
Scunthorpe United
Sheffield United
Sheffield Wednesday
Swansea City
Watford
West Bromwich Albion
League One
Brentford
Brighton & Hove Albion
Bristol Rovers
Carlisle United
Charlton Athletic
Colchester United
Exeter City
Gillingham
Hartlepool United
Huddersfield Town
Leeds United
Leyton Orient
Milton Keynes Dons
Millwall
Norwich City
Oldham Athletic
Southampton
Southend United
Stockport County
Swindon Town
Tranmere Rovers
Walsall
Wycombe Wanderers
Yeovil Town
League Two
Accrington Stanley
Aldershot Town
Barnet
Bournemouth
Bradford City
Burton Albion
Bury
Cheltenham Town
Chesterfield
Crewe Alexandra
Dagenham & Redbridge
Darlington
Grimsby Town
Hereford United
Lincoln City
Macclesfield Town
Morecambe
Northampton Town
Notts County
Port Vale
Rochdale
Rotherham United
Shrewsbury Town
Torquay United


Historia[edytuj | edytuj kod]

Decyzją, która zapoczątkowała organizację pierwszej ligi piłkarskiej na świecie, było zalegalizowanie przez Angielski Związek Piłki Nożnej w 1885 roku zakładania profesjonalnych klubów piłkarskich. Dotychczas zespoły mogły mieć jedynie status amatorski, jednak od dłuższego już czasu potajemnie opłacały one swoich zawodników za grę. Zielone światło dla profesjonalizacji klubów sprawiło, że zaczęły one szukać stałych źródeł dochodu. Sporadycznie rozgrywane pojedynki między poszczególnymi hrabstwami, mecze towarzyskie, a także rozgrywki Pucharu Anglii, odbywające się w bardzo zróżnicowanych terminach, nie stanowiły już dla klubów pewnego zabezpieczenia finansowego. 2 marca 1888 roku, szkocki dyrektor zespołu Aston Villa, William McGregor, wysłał do sekretarza swojego klubu, a także drużyn Blackburn Rovers, Bolton Wanderers, Preston North End oraz West Bromwich Albion, list z propozycją utworzenia ligi piłkarskiej, w której regularnie odbywałyby się spotkania.

Kluby założycielskie
Accrington
Aston Villa
Blackburn Rovers
Bolton Wanderers
Burnley
Derby County
Everton
Notts County
Preston North End
Stoke City
West Bromwich Albion
Wolverhampton Wanderers

Po dwóch spotkaniach przedstawicieli klubów w Londynie i Manchesterze, 17 kwietnia 1888 roku utworzono dla nowych rozgrywek nazwę The Football League. Pierwsze rozgrywki ligowe rozpoczęły się kilka miesięcy później, 8 września i uczestniczyło w nich 12 zespołów z północnej oraz środkowej Anglii. Klub rozgrywał z każdym z innych zespołów dwa spotkania, jedno na własnym boisku, drugie na boisku przeciwnika. Za zwycięstwo w meczu postanowiono przyznawać dwa punkty, zaś za remis jeden. Pierwszym zwycięzcą rozgrywek został zespół Preston North End.

W 1892 roku, The Football League wchłonęło konkurencyjne rozgrywki Football Alliance, powiększając się o 11 drużyn, co spowodowało podział ligi na pierwszą i drugą dywizję. W 1898 roku, wprowadzono system automatycznych awansów i spadków pomiędzy dwiema dywizjami. Dotychczas, najgorsze zespoły pierwszej dywizji rozgrywały z najlepszymi drużynami drugiej dywizji spotkania kontrolne i zwycięzcy tych spotkań uczestniczyli w następnym sezonie w pierwszej dywizji. Najgorszy zespół drugiej dywizji mógł się z kolei ubiegać o dopuszczenie do kolejnych rozgrywek.

W 1919 roku, po zawieszeniu ligi z powodu I wojny światowej, rozszerzono obie dywizje do 22 zespołów. Rok później, do rozgrywek zaproszono wszystkie drużyny z pierwszej dywizji Southern League, położone w południowej części Anglii, co spowodowało, że The Football League na dobre objęło swym zasięgiem cały kraj (dotychczas w rozgrywkach tych występowały jedynie pojedyncze drużyny położone na południe od miasta Birmingham). Nowe kluby utworzyły trzecią dywizję ligi. Taki stan rzeczy utrzymał się tylko przez jeden sezon, bowiem w roku 1921 wprowadzono dla geograficznej równowagi trzecią dywizję północną (Third Division North), a także południową (Third Division South), do której przesunięto zespoły występujące w trzeciej dywizji. Do trzeciej dywizji północnej zaproszono zaś nowe kluby, ze środkowej oraz północnej Anglii. W 1939 roku, wprowadzono numery na koszulkach zawodników.

Po II wojnie światowej, rozszerzono obie trzecie dywizje do 24 zespołów, co dało łączną liczbę 92 klubów występujących w rozgrywkach The Football League. W 1958 roku, postanowiono zakończyć regionalny podział na dwie trzecie dywizje i najlepsze zespoły obu dywizji ponownie utworzyły jedną, ogólnokrajową trzecią dywizję. Pozostałe kluby utworzyły natomiast czwartą dywizję (Fourth Division). W 1960 roku, zorganizowano nowe rozgrywki pucharowe pod nazwą League Cup, których pierwszą edycję wygrał zespół Aston Villa. W 1965 roku, wprowadzono możliwość dokonywania zmian podczas meczu.

Na początku lat osiemdziesiątych, zmieniono system przyznawania punktów za spotkania, od tej pory premiując zwycięstwo zespołu trzema punktami (FIFA wprowadziła ten system dopiero przy okazji Mistrzostw Świata w USA w 1994 roku). W 1983 roku, The Football League podpisało lukratywny kontrakt z firmą Canon i po raz pierwszy wprowadzono dla rozgrywek ligowych nową nazwę, pochodzącą od głównego sponsora (Canon League). Do ligi angielskiej zaczęły wpływać wielkie pieniądze, bowiem podpisano również umowę z nadawcą satelitarnym British Sky Broadcasting (Sky TV), który zaoferował dziesiątki milionów funtów za prawo do transmisji spotkań na wyłączność. Od 1987 roku, po zakończeniu sezonu zaczęto rozgrywać fazę play-off, dzięki której więcej klubów otrzymywało prawo do walki o awans do wyższej dywizji, co podniosło poziom atrakcyjności rozgrywek. Rozpoczęto również wymianę najgorszych zespołów czwartej dywizji z najlepszymi zespołami Football Conference, stabilizującym tym samym ogólnokrajowy system ligowy.

Ogromne kwoty, jakie wpływały do budżetu organu zarządzającego rozgrywkami spowodowały, że najlepsze kluby angielskie zaczęły się domagać większej puli pieniędzy dla siebie. Zagroziły, że jeśli to nie nastąpi, opuszczą The Football League i utworzą własne rozgrywki. Tak też się stało; latem 1992 roku, 22 czołowe kluby zorganizowały własne rozgrywki ligowe, FA Premier League. Zarząd nowej ekstraklasy angielskiej podpisał z telewizją Sky TV nowy, osobny kontrakt. The Football League znalazło się w nieporównywalnie gorszej sytuacji; nie tylko w rozgrywkach tych przestały uczestniczyć najlepsze angielskie zespoły, ale liga straciła również wielkie pieniądze z tytułu kontraktu zerwanego przez nadawcę telewizyjnego. FA Premier League zgodziło się natomiast na utrzymanie w porządku angielskiego systemu ligowego i od tej pory najlepsze zespoły The Football League uzyskiwały automatyczny awans do Premiership, zaś najgorsze drużyny Premier League rozpoczynały nowy sezon w najwyższej dywizji The Football League.

Jako, że nowa angielska ekstraklasa "zwolniła" nazwę pierwszej dywizji, w The Football League dokonano reorganizacji. Stara druga dywizja otrzymała nazwę dotychczasowej pierwszej (First Divison), trzecia dywizja - nazwę dotychczasowej drugiej (Second Division), zaś czwarta - nazwę dotychczasowej trzeciej (Third Division). W 1995 roku, zwiększono liczbę zespołów występujących w The Football League do 72, czym rozgrywki uzyskały ostateczny kształt, istniejący do dziś.

Priorytetem uznano poszukiwanie nowego, wielkiego sponsora, dzięki któremu do ligi wpłynęłoby więcej pieniędzy dla klubów w niej występujących. Przed sezonem 2004/2005, podpisano umowę z kompanią Coca-Cola. Spowodowało to kolejne przemianowanie trzech dywizji The Football League. Pierwsza dywizja przyjęła nazwę Football League Championship (The Championship), druga - nazwę Football League One (League One), zaś trzecia dywizja - nazwę Football League Two (League Two).

Sponsorzy tytularni rozgrywek[edytuj | edytuj kod]

Zwycięzcy rozgrywek ligowych[edytuj | edytuj kod]

1888-1892[edytuj | edytuj kod]

Zespoły uczestniczące w rozgrywkach grały w jednej dywizji.

Sezon The Football League
1888-89 Preston North End
1889-90 Preston North End
1890-91 Everton
1891-92 Sunderland


1892-1920[edytuj | edytuj kod]

Do rozgrywek przyjęto 11 nowych zespołów, wcześniej występujących w konkurencyjnej lidze Football Alliance. The Football League podzielono na dwie dywizje; dotychczas istniejącą przemianowano na First Division, zaś nowej nadano nazwę Second Division.

Sezon First Division Second Division
1892-93 Sunderland Small Heath Alliance
1893-94 Aston Villa Liverpool
1894-95 Sunderland Bury
1895-96 Aston Villa Liverpool
1896-97 Aston Villa Notts County
1897-98 Sheffield United Burnley
1898-99 Aston Villa Manchester City
1899-00 Aston Villa The Wednesday
1900-01 Liverpool Grimsby Town
1901-02 Sunderland West Bromwich Albion
1902-03 The Wednesday Manchester City
1903-04 The Wednesday Preston North End
1904-05 Newcastle United Liverpool
1905-06 Liverpool Bristol City
1906-07 Newcastle United Nottingham Forest
1907-08 Manchester United Bradford City
1908-09 Newcastle United Bolton Wanderers
1909-10 Aston Villa Manchester City
1910-11 Manchester United West Bromwich Albion
1911-12 Blackburn Rovers Derby County
1912-13 Sunderland Preston North End
1913-14 Blackburn Rovers Notts County
1914-15 Everton Derby County
1915-19 Rozgrywki ligowe zawieszone z powodu I wojny światowej
1919-20 West Bromwich Albion Tottenham Hotspur


1920-1921[edytuj | edytuj kod]

Do rozgrywek zaproszono wszystkie kluby występujące dotychczas w najwyższej dywizji Southern League, skupiającej drużyny położone na południu kraju. Nowi członkowie The Football League uformowali trzecią dywizję (Third Division). Wyjątkiem był klub Cardiff City, który został przyjęty bezpośrednio do drugiej dywizji, jako najsilniejszy zespół z Walii. W Second Division zastąpił on drużynę Grimsby Town, relegowaną z drugiej do trzeciej dywizji.

Sezon First Division Second Division Third Division
1920-21 Burnley Birmingham City Crystal Palace


1921-1958[edytuj | edytuj kod]

Dopiero co wprowadzony w życie format ligi przetrwał tylko rok. Do rozgrywek zaproszono nowe kluby z północnej oraz środkowej Anglii, jako że ostatnie rozszerzenie ligi objęło zespoły położone na południu kraju. Wprowadzono podział na dwie, równoległe sobie trzecie dywizje: północną (Third Division North), do której zaproszono nowe kluby członkowskie, a także południową (Third Division South), do której przesunięto zespoły występujące w Third Division. Grimsby Town, z racji położenia geograficznego, przesunięto do trzeciej dywizji północnej.

Sezon First Division Second Division Third Division North Third Division South
1921-22 Liverpool Nottingham Forest Stockport County Southampton
1922-23 Liverpool Notts County Nelson Bristol City
1923-24 Huddersfield Town Leeds United Wolverhampton Wanderers Portsmouth
1924-25 Huddersfield Town Leicester City Darlington Swansea City
1925-26 Huddersfield Town The Wednesday Grimsby Town Reading
1926-27 Newcastle United Middlesbrough Stoke City Bristol City
1927-28 Everton Manchester City Bradford Park Avenue Millwall
1928-29 The Wednesday Middlesbrough Bradford City Charlton Athletic
1929-30 Sheffield Wednesday Blackpool Port Vale Plymouth Argyle
1930-31 Arsenal Everton Chesterfield Notts County
1931-32 Everton Wolverhampton Wanderers Lincoln City Fulham
1932-33 Arsenal Stoke City Hull City Brentford
1933-34 Arsenal Grimsby Town Barnsley Norwich City
1934-35 Arsenal Brentford Doncaster Rovers Charlton Athletic
1935-36 Sunderland Manchester United Chesterfield Coventry City
1936-37 Manchester City Leicester City Stockport County Luton Town
1937-38 Arsenal Aston Villa Tranmere Rovers Millwall
1938-39 Everton Blackburn Rovers Barnsley Newport County
1939-40 Rozgrywki ligowe przerwane z powodu II wojny światowej
1940-46 Rozgrywki ligowe zawieszone z powodu II wojny światowej
1946-47 Liverpool Manchester City Doncaster Rovers Cardiff City
1947-48 Arsenal Birmingham City Lincoln City Queens Park Rangers
1948-49 Portsmouth Fulham Hull City Swansea City
1949-50 Portsmouth Tottenham Hotspur Doncaster Rovers Notts County
1950-51 Tottenham Hotspur Preston North End Rotherham United Nottingham Forest
1951-52 Manchester United Sheffield Wednesday Lincoln City Plymouth Argyle
1952-53 Arsenal Sheffield United Oldham Athletic Bristol Rovers
1953-54 Wolverhampton Wanderers Leicester City Port Vale Ipswich Town
1954-55 Chelsea Birmingham City Barnsley Bristol City
1955-56 Manchester United Sheffield Wednesday Grimsby Town Leyton Orient
1956-57 Manchester United Leicester City Derby County Ipswich Town
1957-58 Wolverhampton Wanderers West Ham United Scunthorpe United Brighton & Hove Albion


1958-1992[edytuj | edytuj kod]

Zrezygnowano z pomysłu regionalizacji trzeciej dywizji. Najlepsze drużyny z trzeciej dywizji północnej oraz południowej utworzyły ogólnokrajową Third Division, zaś pozostałe zespoły z trzecich dywizji utworzyły ogólnokrajową czwartą dywizję (Fourth Division).

Sezon First Division Second Division Third Division Fourth Division
1958-59 Wolverhampton Wanderers Sheffield Wednesday Plymouth Argyle Port Vale
1959-60 Burnley Aston Villa Southampton Walsall
1960-61 Tottenham Hotspur Ipswich Town Bury Peterborough United
1961-62 Ipswich Town Liverpool Portsmouth Millwall
1962-63 Everton Stoke City Northampton Town Brentford
1963-64 Liverpool Leeds United Coventry City Gillingham
1964-65 Manchester United Newcastle United Carlisle United Brighton & Hove Albion
1965-66 Liverpool Manchester City Hull City Doncaster Rovers
1966-67 Manchester United Coventry City Queens Park Rangers Stockport County
1967-68 Manchester City Ipswich Town Oxford United Luton Town
1968-69 Leeds United Derby County Watford Doncaster Rovers
1969-70 Everton Huddersfield Town Leyton Orient Chesterfield
1970-71 Arsenal Leicester City Preston North End Notts County
1971-72 Derby County Norwich City Aston Villa Grimsby Town
1972-73 Liverpool Burnley Bolton Wanderers Southport
1973-74 Leeds United Middlesbrough Oldham Athletic Peterborough United
1974-75 Derby County Manchester United Blackburn Rovers Mansfield Town
1975-76 Liverpool Sunderland Hereford United Lincoln City
1976-77 Liverpool Wolverhampton Wanderers Mansfield Town Cambridge United
1977-78 Nottingham Forest Bolton Wanderers Wrexham Watford
1978-79 Liverpool Crystal Palace Shrewsbury Town Reading
1979-80 Liverpool Leicester City Grimsby Town Huddersfield Town
1980-81 Aston Villa West Ham United Rotherham United Southend United
1981-82 Liverpool Luton Town Burnley Plymouth Argyle
1982-83 Liverpool Queens Park Rangers Portsmouth Wimbledon
1983-84 Liverpool Chelsea Oxford United York City
1984-85 Everton Oxford United Bradford City Chesterfield
1985-86 Liverpool Norwich City Reading Swindon Town
1986-87 Everton Leicester City Bournemouth Northampton Town
1987-88 Liverpool Millwall Sunderland Wolverhampton Wanderers
1988-89 Arsenal Chelsea Wolverhampton Wanderers Rotherham United
1989-90 Liverpool Leeds United Bristol Rovers Exeter City
1990-91 Arsenal Oldham Athletic Cambridge United Darlington
1991-92 Leeds United Ipswich Town Brentford Burnley


1992-2004[edytuj | edytuj kod]

22 kluby, które w sezonie 1992/1993 miały występować w First Division, zrezygnowały z gry w The Football League i utworzyły własne rozgrywki ligowe (FA Premier League), by osiągnąć większy zysk. W The Football League od tej pory nie uczestniczyły już najlepsze angielskie kluby, zaś zwycięzca tych rozgrywek nie zostawał już piłkarskim mistrzem Anglii. The Football League kontrolowała już tylko trzy dywizje piłkarskie. Second Division przemianowano na First Division, Third Division na Second Division, zaś Fourth Division na Third Division.

Sezon First Division Second Division Third Division
1992-93 Newcastle United Stoke City Cardiff City
1993-94 Crystal Palace Reading Shrewsbury Town
1994-95 Middlesbrough Birmingham City Carlisle United
1995-96 Sunderland Swindon Town Preston North End
1996-97 Bolton Wanderers Bury Wigan Athletic
1997-98 Nottingham Forest Watford Notts County
1998-99 Sunderland Fulham Brentford
1999-00 Charlton Athletic Preston North End Swansea City
2000-01 Fulham Millwall Brighton & Hove Albion
2001-02 Manchester City Brighton & Hove Albion Plymouth Argyle
2002-03 Portsmouth Wigan Athletic Rushden & Diamonds
2003-04 Norwich City Plymouth Argyle Doncaster Rovers


2004-[edytuj | edytuj kod]

The Football League ponownie przemianowało swoje dywizje: First Division na Football League Championship, Second Division na Football League One, zaś Third Division na Football League Two.

Sezon The Championship League One League Two
2004-05 Sunderland Luton Town Yeovil Town
2005-06 Reading Southend United Carlisle United
2006-07 Sunderland Scunthorpe United Walsall
2007-08 West Bromwich Albion Swansea City Milton Keynes Dons
2008-09 Wolverhampton Wanderers Leicester City Brentford
2009-10 Newcastle United Norwich City Notts County


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

System ligowy piłki nożnej w Anglii

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Strona oficjalna The Football League
Archiwum wszystkich sezonów The Football League