Coca-Cola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Coca-Cola
Coca-Cola
Inne nazwy Coke
Rodzaj napój bezalkoholowy
Zawartość alkoholu 0%
Wytwórca The Coca-Cola Company
Pochodzenie Atlanta, Stany Zjednoczone
Data wprowadzenia 1886
Kolor czarny
Smak słodki
Składniki woda, cukier, dwutlenek węgla, karmel amoniakalno-siarczynowy (E150d), kwas ortofosforowy (E338), aromaty, kofeina (puszka Coca-Cola o pojemności 330 ml zawiera 33 mg kofeiny)
Odmiany Caffeine-Free, Cherry, New Coke, with Lemon, Vanilla, Lime, Raspberry, Black Cherry Vanilla, Blāk, Citra, Orange, Zero, Light
Powiązania Burn, Cappy, Fanta, Kropla Beskidu, Kinley Tonic, Lift, MultiVita, Nestea, Powerade, Sprite
Strona internetowa
Coca-Cola

Coca-Cola (w USA, Kanadzie, Australii i Wielkiej Brytanii powszechnie znana jako Coke) – marka napoju gazowanego przedsiębiorstwa The Coca-Cola Company. Powstała pod koniec XIX wieku i jest obecnie jedną z najpopularniejszych marek na świecie. Od 1960 roku charakterystyczny kształt butelki jest także prawnie zastrzeżony. Coca-Cola jest jedną z ikon kultury masowej XX wieku.

Historia[edytuj]

Reklama Coca-Coli z 1900 roku

Receptura Coca-Coli została opracowana w 1886 roku przez J.S. Pembertona, farmaceutę z Atlanty. Był to jego drugi napój na bazie liści koki i orzechów koli (pierwszy nosił nazwę Pemberton’s French Wine Coca). Początkowo sprzedaż Coca-Coli nie była rentowna, jednak po przejęciu jej przez Asę Candlera (który w 1893 roku zarejestrował oficjalnie markę) i jego sprawnym zabiegom marketingowym napój stał się hitem, a zyski ze sprzedaży osiągnęły 50 mln USD w 1912 roku. Po śmierci Candlera w 1919 przedsiębiorstwo przeszło w ręce bankiera, Ernesta Woodruffa, a później w ręce jego syna Roberta Woodruffa, który kierował spółką do śmierci w 1985 roku.

W 1906 roku rozpoczęła się ekspansja przedsiębiorstwa poza Stany Zjednoczone. Coca-Cola trafiła na Kubę i do Panamy.

Coca-Cola pojawiła się w butelkach w 1894 roku za sprawą dwóch przedsiębiorców, którzy otrzymali od Asy Candlera prawa do rozlewania napoju za cenę symbolicznego jednego dolara. W 1955 roku Coca-Cola pojawiła się także w puszkach.

Napój trafił nawet do Chińskiej Republiki Ludowej, gdzie w 1978 roku władze państwowe zezwoliły na jego sprzedaż.

W 1985 roku przedsiębiorstwo próbowało zmienić formułę napoju. Po wielu przygotowaniach wprowadzono ją na rynek, jednak na skutek protestów przywrócono poprzednią recepturę Coca-Coli i sprzedawano równocześnie pod nazwą „Coca-Cola Classic”. Ostatecznie nowa formuła napoju nie przyjęła się i została wycofana przez koncern.

W 2009 roku wprowadzono automat Coca-Cola Freestyle.

Wartość odżywcza[edytuj]

Wartość odżywcza
(w 100 ml produktu)
Wartość energetyczna 176 kJ (42 kcal)
Białka 0 g
RDA 19–30 31–50 51–70 70+
K 0,0% 0,0% 0,0% 0,0%
M 0,0% 0,0% 0,0% 0,0%
Węglowodany
Przyswajalne 10,6 g
RDA 19–30 31–50 51–70 70+
K 8,2% 8,2% 8,2% 8,2%
M 8,2% 8,2% 8,2% 8,2%
Tłuszcze 0 g
Etanol 0 g
Kofeina 12 mg

Warianty[edytuj]

Coca-Cola w wersji zwykłej i Light w Izraelu

W Polsce[edytuj]

Na polskim rynku Coca-Cola występuje w 6 wariantach[1]:

Na świecie[edytuj]

Na świecie oferowane są także[2]:

Wycofane[edytuj]

Coca-Cola w Polsce[edytuj]

Zakład Coca-Cola w Warszawie
Butelkowanie Coca-Coli w kanadyjskiej fabryce w styczniu 1941 r.

Do Polski napój trafił w 1957 roku. Został wstępnie zaprezentowany na Targach Poznańskich. W tym czasie Coca-Cola była otwarta na uruchomienie produkcji w Polsce na wybrzeżu. Mimo poparcia władz wojewódzkich i komitetu przeciwalkoholowego, polskie władze centralne zablokowały projekt[4]. Dostępność Coca-Coli była więc ograniczona w następnych latach wyłącznie do sklepów sprzedających za waluty. W 1972 roku dzięki umowie między władzami PRL a koncernem rozpoczęto produkcję w kraju i zwiększono dystrybucję. Coca-Cola produkowana była na amerykańskiej licencji przez warszawskie zakłady piwowarskie oraz Górnośląskie Zakłady Piwowarskie w Zabrzu i Tychach. Obecnie produkcja napoju odbywa się w trzech zakładach: w Staniątkach (koło Niepołomic, kilkanaście km od Krakowa), w Łodzi (zakład został zamknięty) i w Radzyminie (k. Warszawy). Do Coca-Cola HBC Polska należy również rozlewnia wód butelkowanych w Tyliczu. Łącznie zakłady zatrudniają ponad 2800 pracowników, a od 1991 roku inwestycje w Polsce przekroczyły 500 mln dolarów.

W kulturze – krytyka Coca-Coli[edytuj]

W połowie lat 50. polska prasa nazywała Coca-Colę stonką ziemniaczaną w płynie[5].

Polski poeta Adam Ważyk w socrealistycznym okresie swojej twórczości poświęcił Coca-Coli wiersz Piosenka o Coca-Cola[6]:

Dobrze wam było pić Coca-Cola (…)
Po Coca-Cola błogo, różowo (…)

Krytycznie odnosił się do Coca-Coli także Julian Tuwim:

Teraz Amerykanie wybierali się na Księżyc i obliczyli już nawet w dolarach, jaki będzie koszt przelotu jednej osoby. Macy’s założy tam filię swego babilońskiego przedsiębiorstwa, a firma Coca-Cola (która rocznie wydaje na reklamę więcej niż przedwojenna Polska na nowe szkoły i szpitale) będzie księżyczanom sprzedawała swoją mdłą lurę[7].

— Tuwim (list do Słonimskiego)

Przypisy

  1. Coca-Cola Poland – produkty. [dostęp 2010-09-04].
  2. Coca-Cola Products – Brands Beginning with C. [dostęp 2010-09-04].
  3. Coca-cola light sango (fr.). coca-cola.fr.
  4. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2016-04-18].
  5. Stonka w płynie. Newsweek, 29 lipca 2007 r. [dostęp 23 października 2009].
  6. Tekst wiersza „Coca-Cola” Adama Ważyka.
  7. Marci Shore, Kawior i popiół. Życie i śmierć pokolenia oczarowanych i rozczarowanych marksizmem, Warszawa, 2008.

Linki zewnętrzne[edytuj]