Wikipedia:Nazewnictwo artykułów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ta strona opisuje zalecenie edycyjne polskojęzycznej Wikipedii. Podaje rozwiązania problemów i niejasności pojawiających się przy pracy nad artykułami, a jej celem jest zapewnienie poprawności i jednolitości tekstu artykułów.

Ogólne zasady nazewnictwa[edytuj]

  • Używamy liczby pojedynczej. Liczba mnoga pojawia się rzadko, tylko w uzasadnionych przypadkach, np. metale ciężkie; z kolei dobra i dobro znaczą zupełnie coś innego.
  • Nazwy stron powinny być jak najprostsze, a przy tym możliwie precyzyjnie określające temat artykułu.
    Zazwyczaj będą one podobne do haseł, jakie można spotkać w papierowej lub każdej innej formie encyklopedii.
    W odróżnieniu od „normalnej encyklopedii” mogą pojawiać się szersze hasła, np. Film polski lub Historia medycyny. Tego typu hasła w „normalnej encyklopedii” zwykle wchodzą w skład bardziej ogólnych pojęć zdefiniowanych w ramach encyklopedii, tj. Polska i Medycyna.
  • Nie należy bez potrzeby (wbrew regułom ortografii języka polskiego) kapitalizować nazw stron, por. [[Polska Akademia Nauk]], ale [[film kultowy]].
  • W przypadku gdy istnieje kilka stron dotyczących tematów o tej samej nazwie (np. miasto Piła i narzędzie piła), właściwą nazwę strony uzupełniamy dopiskiem w nawiasie – Piła (miasto), piła (narzędzie). Więcej o zasadach tworzenia takiego dopisku tutaj.

Nazewnictwo artykułów biograficznych[edytuj]

  • Artykuły biograficzne nazywamy w formacie „Imię Nazwisko”. Nie stosujemy w nazwie strony drugiego imienia, chyba że jest ono powszechnie używane – np. George W. Bush, Jan Chryzostom Pasek.
  • Formę podstawową „Pseudonim” stosuje się, jeżeli jest on częściej używany niż właściwe imię i nazwisko (patrz decyzja w tej sprawie).

Imiona świętych katolickich i prawosławnych[edytuj]

Zalecenia stosują się do tytułów artykułów oraz początkowego określenia w artykułach o osobach uznanych za święte przez Kościoły: katolicki i prawosławny.

  1. Dla osób nowożytnych stosuje się imię i nazwisko (ewentualnie pseudonim) bez określenia „święty”.
  2. Dla osób żyjących w starożytności i średniowieczu stosuje się imię i przydomek, pod jakimi są znane, bez określenia „święty”. Można zastosować tytuł Święty X, jeśli osoba jest powszechnie identyfikowana w ten sposób, a w literaturze nie jest spotykane inne polskojęzyczne określenie tej postaci.
  3. Dla postaci wyłącznie legendarnych można stosować określenie „święty” w tytule (jeśli są znane właśnie pod nazwą zawierającą to określenie); np. Święty Jerzy.
  4. Dla postaci legendarnych o charakterze świeckim, mających pierwowzory w postaciach historycznych, można stosować określenie Święty X; np. Święty Mikołaj.
  5. Jeśli określenie „Święty” pełni rolę przydomka, stosuje się je w tytule; np. Ludwik IX Święty.
  6. Jeśli istnieje więcej niż jedna osoba uznana za świętą o danym imieniu, strona Święty X jest stroną ujednoznaczniającą.
  7. Jeśli osoba uznana za świętą o danym imieniu jest zdecydowanie bardziej znana od pozostałych osób uznanych za świętych o tym samym imieniu (określanych mianem „święty X”), strona Święty X stanowi artykuł lub przekierowanie na artykuł o tej osobie, a na górze tej strony umieszcza się informację o pozostałych osobach uznanych za świętych o tym imieniu. Jeśli jest tylko jedna taka osoba, informacja ma postać:
    Jako „święty X” jest określany również X z Y
    a jeśli jest więcej takich osób:
    Istnieją też inne osoby określane jako „święty X”; zobacz: Święty X (ujednoznacznienie)

Nomenklatura imion monarchów europejskich[edytuj]

W przypadku nazwisk władców stosujemy następujące reguły:

  1. Tworząc artykuł o władcy podajemy jego imię, numer oraz przydomek lub nazwisko rodowe (jeśli takie są), np. Bolesław I Chrobry. W przypadku przydomków bierzemy pod uwagę najczęściej używane lub najbardziej wyróżniające.
  2. Pisząc artykuł o danym władcy, staramy się podać wszystkie jego numery i przezwiska, [np. Henryk II Wspaniały znany też jako Henryk II Filozof (1380-1427) – król AAA (1415-1427), książę BBB (1422-1427 jako Henryk III Wielki), w latach 1425-1427 król CCC (jako Henryk V AAAwski).
  3. Robimy listy dynastyczne, podając najlepiej tę nazwę władcy, która jest tytułem dotyczącego go artykułu. W listach dynastycznych uwzględniamy wszystkich władców (nawet gdy prawa do władzy rościło sobie kilka osób jednocześnie), wyjaśniając pokrótce daną sytuację. Podajemy lata panowania danego władcy (wliczając lata regencji podczas jego małoletniości i okresy, gdy faktycznie nie rządził, np. został obalony, ale nie zrzekł się tytułu, dodając krótki komentarz). Przykład:
    1. Henryk VII Waleczny 1355–1370 – od 1365 panował tylko w północnej części kraju
    2. Maciej V Krnąbrny 1365–1377 – rządził tylko w południowej części kraju
    3. Henryk VIII Odnowiciel 1370–1390 – do 1377 rządził tylko w północnej części kraju
  4. W przypadku pojawienia się dwóch władców o tym samym przydomku piszemy np. [[Alfons III Mały (król Garamancho)]] i [[Alfons III Mały (książę Mechicano)]]. Następnie ręcznie robimy odpowiednie zmiany przy występujących wcześniej Alfonsach Małych, żeby zapewnić właściwe linkowanie.

Tytuły szlacheckie i honorowe[edytuj]

Ta strona opisuje zalecenie edycyjne polskojęzycznej Wikipedii. Podaje rozwiązania problemów i niejasności pojawiających się przy pracy nad artykułami, a jej celem jest zapewnienie poprawności i jednolitości tekstu artykułów.
  1. Tytuły szlacheckie, honorowe itd. mogą występować w tytule artykułu wyłącznie w nawiasie i wyłącznie wtedy, gdy jest to niezbędne dla celów ujednoznacznienia. Nie należy wpisywać ich po przecinku oraz w sytuacjach, gdy w Wikipedii opisana została tylko jedna osoba o danym imieniu i nazwisku.
  2. Wszystkie artykuły biograficzne powinny rozpoczynać się od imienia (imion) i nazwiska opisywanej osoby (z uwzględnieniem ewentualnych inwersji właściwych danemu językowi). Nie należy poprzedzać ich jakimikolwiek innymi słowami, w tym: tytułami szlacheckimi, honorowymi czy zawodowymi, stopniami wojskowymi czy stopniami i tytułami naukowymi.

Nazwiska indyjskie[edytuj]

Nazewnictwo artykułów geograficznych[edytuj]

Nazewnictwo podmiotów gospodarczych[edytuj]

W nazwach artykułów przedsiębiorców nie ujmujemy skrótów, skrótowców, ani też ich rozwinięć, lecz jedynie korpus firmy[1].

Nazwy organów państwowych[edytuj]

Poniższa strona to propozycja zalecenia edycyjnego. Może zostać ona w każdej chwili przez kogokolwiek zmieniona na podstawie wniosków zawartych w dyskusji, dopóki nie zostanie osiągnięty konsensus. Wszelkie odniesienia i linki do tej strony nie powinny jej opisywać jako zawierającej obowiązujące reguły lub zalecenia.

Jeśli istnieją wiarygodne źródła, w świetle których…

…istnieje albo istniało kilka organów o tej samej (polskiej albo tłumaczonej na język polski) nazwie, funkcjonujących w różnych państwach, tytuł artykułu opisujący organ władzy państwowej powinien zawierać polską nazwę organu, a w nawiasie – nazwę państwa, w którym omawiany organ funkcjonował. Natomiast jeśli nazwa organu (polska albo tłumaczona na język polski) jest unikatowa, nawias z podaną nazwą kraju jest zbędny.

Przykład: Sąd Kasacyjny (Francja) i Sąd Kasacyjny (Księstwo Warszawskie), ale kasztelan.

…nazwa organu nie jest tłumaczona na język polski, tytuł artykułu opisujący organ władzy państwowej powinien zawierać nawias w zależności od tego, czy istnieje albo istniało kilka organów o tej samej nazwie, funkcjonujących w różnych państwach.

Przykład: Rajya Sabha.

Stosuje się takie nazwy krajów, pod jakimi znajdują się artykuły opisujące dane państwo.

Nie stosuje się nawiasu, jeśli nazwa państwa jest częścią nazwy organu.

Przykład: Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych, ale Sąd Najwyższy (Polska).

Tę ogólną regułę nazewnictwa stosuje się w miarę możliwości do innych nazw urzędowych, np. Dziennik Praw (Księstwo Warszawskie).

Nazewnictwo artykułów o polskich uczelniach[edytuj]

Stosujemy pełne nazwy statutowe polskich uczelni, inne nazwy pozostają przekierowaniami[2].

Nazewnictwo portów morskich[edytuj]

Dla nazw artykułów portów morskich brana jest nazwa miejscowości w mianowniku, gdzie znajduje się port lub dla której został ustanowiony port morski i jest dodawana do terminu "port morski" wg schematu: port morski + miejscowość; np. [[port morski Gdynia]][3]. Artykuły odnoszą się do obiektów, a nie instytucji – zarządów portów, dlatego termin port morski piszemy małymi literami.

Nazewnictwo okrętów[edytuj]

Tytuły artykułów o typach okrętów piszemy w liczbie mnogiej: krążowniki ciężkie typu Pensacola, kutry torpedowe typu G-5. Jeśli istnieje taka możliwość, używamy podtypu: krążowniki ciężkie typu Pensacola, a nie krążowniki typu Pensacola.

Tytuły artykułów o pojedynczych okrętach powinny zawierać imiona jednostek oraz skrótowce stosowane przed nazwami okrętów, o ile skrótowce te są one faktycznie konsekwentnie używane w danej marynarce wojennej i piśmiennictwie. Najpopularniejsze skróty, zakorzenione w tradycji sił morskich, to HMS (Wielka Brytania), ORP (Polska) i USS (Stany Zjednoczone). Nie należy używać skrótów stworzonych wyłącznie dla potrzeb terminologii anglojęzycznej, takich jak DKM (Niemcy), IJN (Japonia) czy HNLMS (Holandia).

W przypadku, kiedy tę samą nazwę nosiło kilka różnych okrętów, zalecana jest forma odróżniania: nazwa (rok wejścia do służby).

  • ORP Grom (1937)
  • ORP Grom (1957)
  • ORP Grom (1995)

W przypadku marynarki wojennej USA przy nazwach okrętów, zamiast powyższych dookreśleń używa się niepowtarzalnych znaków taktycznych (hull numbers) z uwagi na ich jednoznaczną rolę identyfikacyjną. Znaki taktyczne stosuje się do wszystkich okrętów, również tych których nazwy nie powtarzały się na przestrzeni dziejów.

  • USS Bainbridge (1842)
  • USS Bainbridge (DD-1)
  • USS Bainbridge (DD-246)
  • USS Bainbridge (CGN-25)
  • USS Bainbridge (DDG-96)


Nazewnictwo jednostek wojskowych[edytuj]

Składa się wyłącznie z podstawowej nazwy jednostki wojskowej, bez imienia i wyróżnika, czyli.:

  • 3 Flotylla Okrętów, a nie 3 Flotylla Okrętów im. Komandora Bolesława Romanowskiego
  • 16 Dywizja Zmechanizowana, a nie 16 Pomorska Dywizja Zmechanizowana im. Króla Kazimierza Jagiellończyka.

W stosunku do współczesnych jednostek wojskowych używa się jako liczebniki cyfr arabskich. W przypadku jednostek historycznych dopuszcza się, o ile jest to zgodne ze stanem faktycznym, stosowanie cyfr rzymskich. W nazwie jednostki nie stosuje się kropki po liczebniku, a w samym artykule możliwe jest jej używanie, gdy istnieje możliwość pomylenia liczebnika głównego z porządkowym:

  • 8 Flotylla (ósma flotylla), ale 8. Flotylli (ósmej flotylli), a nie 8 flotylli (osiem flotylli), skrót - 8. FOW (8 Flotylla Obrony Wybrzeża)
  • 12 Dywizja (dwunasta dywizja), ale 12. Dywizji (dwunastej dywizji), a nie 12 dywizji (dwanaście dywizji), skrót - 12. DP (12 Dywizja Piechty).

Wszystkie człony nazwy powinny być pisane wielką literą. W szczególnych przypadkach dopuszcza się stosowanie różnych wielkości, tak jak w przypadku Wojska Polskiego, zależnie od rodzaju jednostki wojskowej - powyżej pułku włącznie z wielkiej, a poniżej z małej:

  • 2 Korpus Obrony Powietrznej
  • 8 batalion saperów
  • 28 eskadra lotnicza.

Możliwe jest także stosowanie jednocześnie wielkich i małych liter, jeśli taka jest oficjalna nazwa jednostki. Ten system występuje wyłącznie w polskich Siłach Powietrznych i Marynarce Wojennej, np.:

  • 2 dywizjon Kutrów Rakietowo-Torpedowych
  • 65 dywizjon rakietowy Obrony Powietrznej.

W przypadku nazw jednostek wojskowych, które powtarzają się również w innych armiach wpisujemy w nawiasie w formie przymiotnikowej dookreślenie przynależności państwowej, np.:

  • 2 Armia (niemiecka)
  • 1 Dywizja Piechoty (brytyjska)
  • 1 Dywizja Kawalerii (amerykańska).

Stosowanie w tytule przynależności państwowej nie dotyczy jednostek nie spotykanych w innych armiach lub gdy w oficjalnej nazwie jednostki występuje przymiotnik określający jej przynależność, np.:

  • 1 Armia Pancerna Gwardii – jedynie w ZSRR
  • 12 Dywizja Pancerna SS Hitlerjugend – jedynie w Niemczech
  • 1 Pułk Piechoty Legionów – jedynie w Polsce.
  • 1 Czechosłowacki Korpus Armijny

W przypadku występowania więcej niż jednej jednostki wojskowej o takiej samej lub zbliżonej nazwie (np. 1 Armia Pancerna i 1 Armia Pancerna Gwardii) zalecane jest utworzenie strony ujednoznaczniającej z tytułem bez przymiotnika (dla podanego przykładu 1 Armia Pancerna), w której umieszczamy wszystkie hasła związane z tą nazwą.

Nazwy w języku państwa, do którego należy dana jednostka powinno się wpisywać w nagłówku artykułu, a także można utworzyć od tak nazwanego artykułu przekierowanie, o ile jest to język stosujący alfabet łaciński.


Nazewnictwo artykułów biologicznych[edytuj]

Nazewnictwo artykułów dot. transportu kolejowego[edytuj]

Nazewnictwo związków chemicznych[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

 Zobacz więcej w artykule Wikipedia:Kategoryzacja, w sekcji Nazewnictwo kategorii.

Przypisy