Wspaniałe stulecie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wspaniałe stulecie
Muhteşem Yüzyıl
Gatunek serialu kostiumowy, historyczny
Kraj produkcji Turcja
Oryginalny język turecki
Twórcy Meral Okay
Yılmaz Şahin
Główne role Halit Ergenç
Meryem Uzerli
Vahide Perçin
Nur Fettahoğlu
Nebahat Çehre
Okan Yalabık
Selma Ergeç
Mehmet Günsür
Gürbey İleri
Ozan Güven
Merve Boluğur
Pelin Karahan
Engin Öztürk
Aras Bulut İynemli
Tolga Sarıtaş
Muzyka tytułowa Muhteşem Yüzyıl Jenerik
Liczba odcinków Turcja 139
Polska 312
Liczba serii 4
Produkcja
Produkcja Tims Productions
Reżyseria Yağmur Taylan
Durul Taylan
Scenariusz Meral Okay
Yılmaz Şahin
Muzyka Soner Akalın
Fahir Atakoğlu
Aytekin Ataş
Zdjęcia Aydın Sarıoğlu
Ercan Özkan
Burak Kanbir
Czas trwania odcinka 90–150 min (Turcja)
40-52 min (Polska)
Pierwsza emisja
Stacja telewizyjna Turcja Show TV, Star TV
Polska TVP1, TVP Seriale, TVP Historia
Kraj oryginalnej emisji Turcja
Lata emisji Turcja 2011–2014
Polska 2014–2016
Data premiery Turcja 5 stycznia 2011
Polska 6 października 2014
Status zakończony
Chronologia
Kontynuacja Wspaniałe stulecie: Sułtanka Kösem
Oficjalna strona serialu

Wspaniałe stulecie (tur. Muhteşem Yüzyıl) – turecki serial telewizyjny, produkowany w latach 2011–2014, początkowo przez kanał Show TV, a od 2012 do 2014 przez Star TV. Ostatni odcinek wyemitowano 11 czerwca 2014.

W Polsce serial premierowo emitowany w TVP1 od 6 października 2014 do 12 kwietnia 2016. Odcinki powtórkowe nadawane są na kanałach TVP Seriale i TVP Historia, na początku 2015 roku również w TVP HD.

Od 13 do 22 kwietnia 2016 TVP1 emitowała 8-odcinkowy serial dokumentalny, pokazujący kulisy powstania serialu, zatytułowany Wspaniałe stulecie – Tajemniczy świat[1].

12 listopada 2015 na antenie stacji Star TV, zadebiutowała kontynuacja serialu, zatytułowana Wspaniałe stulecie: Sułtanka Kösem, opowiadająca o dziejach sułtanki Kösem[2]. Stacja TVP1 potwierdziła, iż wyemituje kontynuację Wspaniałego stulecia, a jej emisja rozpoczęła się 25 kwietnia 2016[3].

Popularność Wspaniałego stulecia w Polsce sprawiła, że w ramówkach polskich stacji telewizyjnych pojawiło się więcej produkcji tureckich, m.in. Tysiąc i jedna noc, Imperium miłości, Sezon na miłość, Kontrakt na miłość czy Grzech Fatmagül[4].

Fabuła[edytuj]

Film przedstawia obrazy z życia dworu osmańskiego, w okresie panowania sułtana Sulejmana Wspaniałego (najdłużej panującego sułtana osmańskiego). Jednym z głównych wątków w filmie jest miłość sułtana do Roksolany (Hürrem).

Obsada[edytuj]

Aktor Rola Opis roli Serie Źródło
Halit Ergenç Sułtan Sulejman Wspaniały Dziesiąty sułtan Imperium Osmańskiego 1-4 [5][6]
Meryem Uzerli Sułtanka Hürrem Prawowita żona sułtana Sulejmana i matka jego pięciorga dzieci 1-3 [5][6]
Vahide Perçin 3-4[a] [5][6]
Nur Fettahoğlu Sułtanka Mahidevran Konkubina sułtana Sulejmana, matka księcia Mustafy 1-4 [5][6]
Nebahat Çehre Sułtanka Ayşe Hafsa Sułtanka valide, matka sułtana Sulejmana 1-2 [5][6]
Okan Yalabık Pargalı İbrahim Pasza Przyjaciel sułtana Sulejmana, wielki wezyr Imperium Osmańskiego 1-3

4 (głos)

[5][6]
Selma Ergeç Sułtanka Hatice Siostra sułtana Sulejmana, żona İbrahima 1-3 [5][6]
Yusuf Berkan Demirbağ Książę Mustafa Najstarszy syn sułtana Sulejmana, jedyny syn sułtanki Mahidevran 1-4 [5][6]
Tunç Oral [7]
Mehmet Günsür [5][6]
Arda Aranat Książę Mehmed Pierwsze dziecko sułtana Sulejmana i sułtanki Hürrem 1-3 [7]
Gürbey İleri [5]
Ayda Acar Sułtanka Mihrimah Jedyna córka sułtana Sulejmana i sułtanki Hürrem 1-4 [8]
Melis Mutluç [7][9]
Pelin Karahan [5][6]
Ozan Güven Rüstem Pasza Mąż sułtanki Mihrimah, wielki wezyr Imperium Osmańskiego po Lütfi Paszy 3-4 [5][6]
Yiğit Üst Książę Selim Trzecie dziecko sułtana Sulejmana i sułtanki Hürrem, późniejszy sułtan 1-4 [7][10]
Engin Öztürk [6]
Merve Boluğur Sułtanka Nurbanu Żona księcia Selima 4 [7][10]
Özgür Ege Nalcı Książę Bajazyd Czwarte dziecko sułtana Sulejmana i sułtanki Hürrem 2-4 [5][6]
Erhan Can Kartal [7][10]
Aras Bulut İynemli [6]
Aybars Kartal Özson Książę Cihangir Piąte i ostatnie dziecko sułtana Sulejmana i sułtanki Hürrem 2-4 [6]
Tolga Sarıtaş [6]
Pınar Çağlar Gençtürk Sułtanka Beyhan Siostra sułtana Sulejmana, żona Ferhada Paszy 1-3 [7][11]
Arif Erkin Güzelbeyoğlu Piri Mehmed Pasza Wielki wezyr Imperium Osmańskiego przed Ibrahimem Paszą 1 [5][6]
Fehmi Karaarslan Ayas Pasza Wielki wezyr Imperium Osmańskiego po Ibrahimie Paszy 1-3 [6]
Gökhan Çelebi Ferhad Pasza Mąż sułtanki Beyhan 1 [5]
Kıvanç Kılınç [5]
Fatih Al Matrakçı Nasuh Matematyk, historyk, geograf, miniaturzysta i wynalazca, przyjaciel Ibrahima Paszy 1-4 [5][6]
Sema Keçik Daye Hatun Skarbniczka haremu, służąca sułtanki matki 1-2 [5][6]
Selen Öztürk Gülfem Hatun Konkubina sułtana Sulejmana, przyjaciółka Hatice 1-4 [5][6]
Selim Bayraktar Sümbül Ağa Eunuch haremowy 1-4 [5][6]
Filiz Ahmet Nigar Kalfa Zarządczyni w haremie, kochanka Ibrahima Paszy, matka Esmanur 1-3 [5][6]
Yüksel Ünal Şeker Ağa Szef pałacowej kuchni 1-3 [5][6]
Nihan Büyükağaç Gülşah Hatun Służąca sułtanki Mahidevran, a później sułtanki Hürrem 1-3 [6]
Saadet Aksoy Sadıka Hatun Szpieg w haremie, wróg sułtana Sulejmana 1 [5][6]
Burcu Tuna Gülnihal Hatun Przyjaciółka Hürrem i jej służąca 1 [5][6]
Seçkin Özdemir Leon Dawny narzeczony Hürrem 1 [5][6]
Mina Tuana Güneş Sułtanka Huricihan Córka sułtanki Hatice i Ibrahima Paszy, żona Bajazyda 2-4 [10]
Helin Melike Çal [8]
Burcu Özberk [6]
Efe Mehmet Güneş Sultanzade Osman Syn sułtanki Hatice i Ibrahima Paszy 2-3 [10]
Emircan Çal [8]
Ezgi Eyüboğlu Aybige Hatun Bratanica sułtanki matki, krymska księżniczka 2 [6]
Hasan Küçükçetin İskender Çelebi Osmański „minister” finansów, wróg Ibrahima Paszy 2-3 [9][11]
Burak Özçivit Malkoçoğlu Balı Bey Osmański żołnierz, szambelan sułtana 2-3 [5][6]
Gonca Sarıyıldız Fatma Hatun Faworyta księcia Mustafy, matka księcia Sulejmana 2-3 [8]
Engin Günaydın Gül Ağa Służący sułtanki Hürrem 2 [5][6]
Gamze Dar Fidan Hatun Służąca sułtanki Hürrem, a później sułtanki Mahidevran 2-4 [9][10][11]
Melisa Sözen Efsun Hatun Faworyta księcia Mustafy 2 [9][11]
Melike İpek Yalova Isabella Fortuna Kastylijska księżniczka, faworyta Sulejmana 2 [5][6]
Müjde Uzman Armin Hatun Córka żydowskiego kupca, pierwsza miłość Bali Beya i jego żona 2 [6]
Deniz Çakır Sułtanka Şah Siostra sułtana Sulejmana, żona Lütfi Paszy, matka sułtanki Esmahan 3 [5][6]
Mehmet Özgür Lütfi Pasza Mąż sułtanki Şah, ojciec sułtanki Esmehan, wielki wezyr Imperium Osmańskiego po śmierci Ayasa Paszy 3 [10][11]
Ecem Çalık Sułtanka Esmahan Córka sułtanki Şah i Lütfi Paszy 3 [9]
İbrahim Raci Öksüz Süleyman Pasza Wielki wezyr Imperium Osmańskiego 3 [10][11]
Tolga Tekin Barbaros Hayreddin Pasza Admirał Imperium Osmańskiego, przyjaciel Mustafy, ojciec Mihrünnisy 3-4 [10][11]
Luran Ahmeti Divane Hüsrev Pasza Jeden z wezyrów, członek Dywanu, trzeci mąż Hatice 3 [5]
Tuncel Kurtiz Ebussuud Efendi Sędzia Stambułu, później Şeyhülislam 3-4 [10][11]
Serkan Altunorak Taşlıcalı Yahya Bey Poeta, przyjaciel księcia Mustafy 3-4 [6]
Sabina Tozija Afife Hatun Mamka sułtana Sulejmana, skarbniczka i zarządczyni haremu 3-4 [10][11]
Burcu Güner Fahriye Hatun Służąca sułtanki Hürrem 3-4 [8]
Serenay Aktaş Ayşe Hatun Faworyta księcia Mustafy, matka sułtanki Nergisşah 3 [8][10]
Saygın Soysal Mercan Ağa Służący sułtanki Şah 3 [10][11]
Elif Atakan Rümeysa Hatun Faworyta księcia Mustafy 3-4 [8]
Tüba Büyüküstün [12]
İrem Helvacıoğlu Nurbahar Hatun Faworyta księcia Mehmeda 3 [8]
Patrycja Widlak Cihan Hatun Faworyta księcia Mehmeda 3 [8]
Cansu Dere Firuze Hatun Perska księżniczka, faworyta Sulejmana 3 [5][6]
Cemre Ebuzziya Helena Hatun Wiejska dziewczyna, ukochana księcia Mustafy 3 [6]
Meltem Cumbul Sułtanka Fatma Siostra sułtana Sulejmana, żona Mustafy Paszy, a potem Kara Ahmeda Paszy 4 [10][11]
Berrak Tüzünataç Sułtanka Mihrünnisa Córka Barbarossy, żona księcia Mustafy, matka księcia Mehmeta 4 [6]
Yasemin Allen Sułtanka Defne Faworyta księcia Bajazyda, matka księcia Mehmeda 4 [8]
Almeda Abazi Nazenin Hatun Faworyta sułtana Sulejmana i matka sułtanki Raziye 4 [5][6]
Can Abdullahoğlu Książę Murad Syn księcia Selima i sułtanki Nurbanu, późniejszy sułtan 4 [8]
Serhan Onat [8]
Yetkin Dikinciler Kara Ahmed Pasza Mąż sułtanki Fatmy, wielki wezyr Imperium Osmańskiego po Rüstemie Paszy 4 [11]
Yıldırım Fikret Urağ Sokollu Mehmed Pasza Wielki wezyr Imperium Osmańskiego po Semiz Ali Paszy, mąż sułtanki Esmahan 4 [11]
Serdar Orçin Sinan Pasza Brat Rüstema Paszy, admirał Imperium Osmańskiego 4 [8]
Macit Koper Lala Mustafa Pasza Nauczyciel księcia Bajazyda, późniejszy wielki wezyr 4 [8]
Sarp Akkaya Tuğrul Bey (Jastrząb) Przyjaciel księcia Mustafy, a później księcia Bajazyda 4 [10][11]
Kaya Akkaya Lokman Ağa Służący sułtana 4 [8]
Reyhan Taşören Dilşah Hatun Faworyta księcia Selima 4 [13]

Emisje poza Turcją[edytuj]

Serial był wyświetlany w 54 krajach, ciesząc się wyjątkową popularnością w krajach arabskich i bałkańskich. Poza Turcją jako pierwsza zaprezentowała serial w sierpniu afgańska stacja 1TV. Już w grudniu 2011 pierwsze odcinki serialu zaprezentowała czeska TV Barrandov, a w 2012 stacje telewizyjne w Rosji i na Ukrainie.

Od 6 października 2014 rozpoczęła się emisja w Polsce w TVP1. Dialogi na język polski przetłumaczyła Anna Mizrahi, tłumaczka kilku książek tureckiego noblisty Orhana Pamuka. Lektorem serialu jest Stanisław Olejniczak.

Spis serii[edytuj]

Seria Liczba odcinków Premierowa emisja Turcja Premierowa emisja Polska Zakres odcinków
Turcja Polska Rozpoczęcie Zakończenie Rozpoczęcie Zakończenie Turcja Polska[b]
1 24 48 5 stycznia 2011 22 czerwca 2011 6 października 2014 31 grudnia 2014 1–24 1–48
2 39 79 14 września 2011 6 czerwca 2012 5 stycznia 2015 28 kwietnia 2015 25–63 49–127
3 40 92 12 września 2012 19 czerwca 2013 29 kwietnia 2015 20 listopada 2015[c] 64–103 128–219
4 36 93 13 września 2013 11 czerwca 2014 23 listopada 2015 12 kwietnia 2016[14] 104–139 220–312

Wspaniałe stulecie – Tajemniczy świat[edytuj]

Po zakończeniu premierowej emisji Wspaniałego stulecia od 13 do 22 kwietnia 2016 stacja TVP1 emitowała serial dokumentalny, przedstawiający kulisy powstania tej produkcji pod tytułem Wspaniałe stulecie – Tajemniczy świat (tur. Muhteşem Yüzyıl Gizli Dünya). Serial, składający się z 8 odcinków, pokazuje jak trwały prace na planie serialu, wywiady z odtwórcami głównych ról jak i ciekawostki z nimi związane. Dialogi na język polski przetłumaczyła Anna Mizrahi, a lektorem dokumentu jest Marek Ciunel.

Odcinek Tytuł Premiera w Polsce
1
Scenografia, kostiumy, biżuteria
13 kwietnia 2016
2
Harem
14 kwietnia 2016
3
Bitwa pod Mohaczem i wielkie wyprawy wojenne[d]
15 kwietnia 2016
4
Trudne sceny
18 kwietnia 2016
5
Wielkie przedsięwzięcie
19 kwietnia 2016
6
Miłość do tronu. Książęta
20 kwietnia 2016
7
Śmiech poza planem
21 kwietnia 2016
8
Miłość, która zmieniła bieg historii
22 kwietnia 2016

Kontrowersje[edytuj]

Serial wzbudził szereg protestów w Turcji. Liczba skarg na serial skierowana do Najwyższej Rady Radia i Telewizji przekroczyła 70 000[15]. Większość z nich krytykowała przedstawianie w filmie życia prywatnego władcy osmańskiego i jego skłonność do hedonizmu. Premier Turcji Recep Tayyip Erdoğan skrytykował serial, uznając, że przedstawia w złym świetle historię Turcji i jednego z najsłynniejszych jej władców[16].

Wśród oglądających serial widzów serbskich i macedońskich można zauważyć liczne przykłady zmiany postaw wobec Turcji i stereotypowego postrzegania jej na Bałkanach. Wielu widzów serialu zdecydowało się po raz pierwszy pojechać do Stambułu, by zobaczyć z bliska miejsca przedstawiane w filmie[17].

Uwagi[edytuj]

  1. W trzecim sezonie jedynie w ostatnim odcinku (103), jednakże zostaje wymieniona w głównej obsadzie.
  2. W Polsce oryginalny odcinek dzielony jest na dwie lub trzy części. Każda z nich liczona jest jako osobny odcinek, w związku z czym numeracja polska nie pokrywa się z numeracją turecką. W Turcji odcinki Wspaniałego stulecia trwają od 90 minut do 150 minut (ostatni odcinek trwa 157 minut), a w Polsce ok. 45 minut.
  3. Premierowa emisja trzeciej serii została przerwana 12 czerwca 2015 (wyemitowano odcinki 128–160). Od 15 czerwca do 28 sierpnia 2015 emitowane były powtórki serialu. Emisję pozostałych odcinków tej serii wznowiono 31 sierpnia 2015, a zakończono 20 listopada 2015 (wyemitowano odcinki 161–219).
  4. Również jako Zwycięstwo pod Mohaczem i wielkie wyprawy wojenne.

Przypisy[edytuj]

  1. Kulisy serialu
  2. „Wspaniałe stulecie: Kösem”: Kontynuacja tureckiego serialu święci triumfy, swiatseriali.interia.pl [dostęp 2015-12-28].
  3. Dyrektor TVP 1 o kontynuacji „Wspaniałego stulecia"
  4. Tureckie seriale
  5. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af Wspaniałe stulecie / Muhteşem Yüzyıl, Filmweb [dostęp 2015-12-24].
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an http://www.imdb.com/title/tt1848220/fullcredits?ref_=tt_cl_sm#cast
  7. a b c d e f g Muhteşem Yüzyıl | Великолепный век, www.gesigor.ru [dostęp 2015-12-24].
  8. a b c d e f g h i j k l m n o Muhteşem Yüzyıl Oyuncuları, Oyuncu Kadrosu, Tüm Oyuncular, Diziler [dostęp 2016-02-16].
  9. a b c d e Muhteşem Yüzyıl Dizi Müziği ve Oyuncu Gerçek İsimleri – SanalAlemci, www.sanalalemci.com [dostęp 2015-12-24].
  10. a b c d e f g h i j k l m n o Muhteşem Yüzyıl Yeni Sezon Oyuncu Kadrosu Karakterleri İsimleri (2012-2013-2014) – SanalAlemci, www.sanalalemci.com [dostęp 2015-12-24].
  11. a b c d e f g h i j k l m n Muhteşem Yüzyıl Dizisi oyuncuları, isimleri, oyuncu kadrosu – Diziler, Diziler [dostęp 2015-12-24].
  12. Muhteşem Yüzyıl'dan Tuba Büyüküstün'e muhteşem teklif!, MÝLLÝYET HABER - TÜRKÝYE'NÝN HABER SÝTESÝ [dostęp 2016-05-06].
  13. Muhteşem Yüzyıl'ın Dilşah Hatun'u Reyhan Taşören: Meryl Streep rol modelim!, http://www.magazinsortie.com/ [dostęp 2016-05-06].
  14. TVP1 pokaże „Wspaniałe stulecie: Kösem”, kontynuację „Wspaniałego stulecia”. wirtualnemedia.pl. [dostęp 2016-03-15].
  15. Muhtesem Yuzyil Magnificient Century takes Turkey by storm
  16. Magnificent Century divides Turkish TV viewers over the life of Suleiman
  17. Ivana Jovanović, Menekse Tokyay, TV series fosters Balkan, Turkey relations, Southeast Europe Times 21 XII 2012

Linki zewnętrzne[edytuj]