Łąg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi Łąg. Zobacz też: Łąg-Kolonia.
Łąg
Kościół w Łęgu
Kościół w Łęgu
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat chojnicki
Gmina Czersk
Sołectwo Łąg
Liczba ludności (2011) 1249
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 89-652
Tablice rejestracyjne GCH
SIMC 0083032
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Łąg
Łąg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łąg
Łąg
Ziemia 53°49′45″N 18°03′52″E/53,829167 18,064444Na mapach: 53°49′45″N 18°03′52″E/53,829167 18,064444
Strona internetowa miejscowości

Łąg (kaszb. Łãg, niem. Long) – duża wieś borowiacka w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk w pobliżu linii kolejowej Tczew-Starogard Gdański-Chojnice i na trasie drogi krajowej nr 22.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okres wczesny[edytuj | edytuj kod]

Jak wskazują publikacje, najstarsze ślady osadnictwa pochodzą z okresu wczesnej epoki żelaza tzw. kultury wschodniopomorskiej (650-100 p.n.e.). Z tego okresu pochodzi 10 grobów skrzynkowych z płasko łupanych płyt piaskowca[1]. Trzeba przyznać, że nie prowadzono poważnych prac na tym terenie uznając znalezisko za typowe dla tego terenu, bo i wcześniejsze ślady (z epoki łużyckiej 1200-650 p.n.e.) odnaleziono w postaci kamiennych kręgów w pobliskim Złym Mięsie (zniszczone przed 1877 r.), Starzyskach (zniszczone w 1875 r.) i w bardziej znanych Odrach. Jeśli się weźmie pod uwagę, że prastary Łąg musiał znajdować się nad brzegiem jeziora, co sugerują stare zapiski i badania geologiczne, oraz obecne ukształtowanie terenu i zasypany w końcu XX w. były staw przeciwpożarowy. To można przyjąć że istniały tu dobre warunki do jeszcze wcześniejszego osadnictwa. Z zapisków historycznych wynika że do 1330 r. Łąg z Czerskiem, Brusami i Wielem należał do kasztelanii zaborskiej. Po 1330 wszedł w skład komturstwa tucholskiego co zapoczątkowało okres panowania Krzyżaków. Pierwszy zachowany dokument lokacyjny pochodzi z 1354 r. W nim to Wojciech Doryng i stryj jego Paweł nadali sołtysom Tomaszowi i Hieronimowi 60 włok ziemi[2]. Otrzymano też przywilej odprawiania 2 mszy w tygodniu[3]. W tym też czasie zaczęto wznosić w Łęgu pierwszą drewnianą kaplicę. O tym wydarzeniu opowiada jedna z trzech legend dotyczących łęzkiego kościoła. W 1385 r. komtur Rudriiger von Elzer zapisał mieszkańcom wsi 6 nowych włók ziemi. W tym czasie przez Łąg przebiegał już szlak handlowy i były tu 4 karczmy i „Sucha Buda” (hotel) i bar „Staro Wiejski” jak wspomina kronikarz.

Ulica Długa w Łęgu na wysokości kościoła

I Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Za czasów I Rzeczypospolitej Łąg jest wsią królewską należącą do starostwa tucholskiego. W 1570 r. w Łęgu były 3 karczmy kościół i 11 gburów. Rok 1655-początek potopu szwedzkiego przyniósł wyludnienie wsi, której mieszkańcy w obawie przed represją i grabieżą Szwedów chowali się w borach. Po odejściu zaborców Łąg pozostał zniszczony i ograbiony. Opowiada o tym kolejna z łęzkich legend. W 1664 były w wiosce 4 karczmy i „pełniono straż leśną w puszczy i barci leśnej”.

Okres pruski[edytuj | edytuj kod]

II połowa XIX i początek XX w. to okres dynamicznego rozwoju Łęga we wszystkich dziedzinach. Od 15 lutego 1859 łęski kościół stał się samodzielną parafią (dotychczas filialny kościół parafii Czersk). W 1867 r. wieś nawiedziła epidemia cholery, zapewne ostatnia tego typu na Pomorzu. Stąd nad bocznym wejściem do kościoła widzimy namalowany wizerunek św. Rocha, patrona od zarazy i zwierząt. W 1870 wybudowano przez wieś kolej „Wschodnią” (Chojnice-Tczew). W 1877 powstał Bank Ludowy[4] oraz Towarzystwo Rolnicze (kółko rolnicze). W latach 1877-1882 parafia po śmierci (zagadkowym zniknięciu) proboszcza pozostawała bez kapłana. 14 I 1882 przybył do parafii oczekiwany nowy proboszcz ks. Augustyn Worzałła. On to w latach 1885-1887 wybudował obecny kościół w Łęgu i był animatorem wielu społecznych działań[5]. W 1884 wieś liczyła 1087 ha powierzchni, miała 329 budynków w tym 134 mieszkalne. Żyło w niej 1025 katolików, 61 ewangelików i kilka rodzin żydowskich. 14 stycznia 1894 r. powołano polsko-chrześcijańskie towarzystwo ludowe „Oświata”. W roku 1898 wybudowano młyn parowy, który służył mieszkańcom do lat 70 XX w. (obecnie hotel-restauracja „Stary Młyn”). W 1904 powstało Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” gniazdo „Łąg”, a 17 października 1905 r. druhowie z OSP podpisali oficjalnie swój statut (zarejestrowany 27 X 1905). Rok 1920 przyniósł powrót wsi do państwa polskiego[6]. [1]

Od dwudziestolecia międzywojennego do teraźniejszości[edytuj | edytuj kod]

W latach 1928-1930 wybudowano przebiegającą przez Łąg „kolej francuską” (Bydgoszcz-Kościerzyna-Gdynia) i od tego czasu we wsi krzyżują się dwa szlaki kolejowe choć nigdy nie przyniosło to dla Łęga większych profitów. W wrześniu 1939 r. Łęga i okolic broniła grupa operacyjna „Czersk” pod dowództwem gen. bryg. Stanisława Grzmota Skotnickiego. Okres II wojny światowej to kolejny czas zniszczeń i prześladowań. We wsi znajdowała się placówka żandarmerii, która dawała się we znaki ludności polskiej (tablica ku czci zamordowanych znajduje się w wejściu głównym kościoła).

49 armia 2 Frontu Białoruskiego wyparła z Łągu Niemców 22 lutego 1945 r. Rok 1956 to budowa nowej szkoły podstawowej. We wrześniu 1999 otwarto nowy ośrodek kultury z biblioteką i remizą OSP.

Dziś sołectwo Łąg liczy 607 hektarów i 1259 mieszkańców.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stanisław Gierszewski „Chojnice, dzieje miasta i powiatu” Gdańsk 1971 s. 37.
  2. Cz. Wycych „Powiat chojnicki. Ziemia-ludzie-przeszłość” Chojnice 1936, s. 59.
  3. ]Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. F. Sulimierskiego, B. Chlebowskiego, W. Walewskiego, t. V, Warszawa 1884, s. 653-654.
  4. Stanisław Gierszewski „Chojnice, dzieje miasta i powiatu”, Gdańsk 1971, s. 163.
  5. Sławomir Kukowski „Powstanie,rozwój i struktura organizacyjna parafii Łąg” Bydgoszcz 2005 s. 19.
  6. Dziennik Tczewski. Tczew 18 02 1920.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Cz. Wycech „Powiat chojnicki. Ziemia-ludzie-przeszłość.Zycie gospodarcze i społeczne” Chojnice 1936
  • Stanisław Gierszewski „Chojnice,dzieje miasta i powiatu” Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1971
  • J. Milewski „Czersk i okolice. Z pogranicza Borów, Kaszub i Kociewia” Gdańsk 1988