Czarna Woda (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czarna Woda
Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej
Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej
Herb
Herb Czarnej Wody
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat starogardzki
Gmina Czarna Woda
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1 stycznia 1993
Burmistrz Arkadiusz Gliniecki
Powierzchnia 9,94 km²
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

2863
288,0 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 58
Kod pocztowy 83-262
Tablice rejestracyjne GST
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Czarna Woda
Czarna Woda
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czarna Woda
Czarna Woda
Ziemia 53°50′40″N 18°06′00″E/53,844444 18,100000
TERC
(TERYT)
6222913011
SIMC 0162139
Urząd miejski
ul. Mickiewicza 7
83-262 Czarna Woda
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Dworzec w Czarnej Wodzie

Czarna Woda (kaszb. Czôrnô Wòda, niem. Schwarzwasser) – miasto w północnej Polsce, w woj. pomorskim, w powiecie starogardzkim. Położone nad rzeką Wdą, na obszarze Borów Tucholskich, na Kociewiu, na pograniczu borowiacko-kociewskim. Miasto jest (od 2014) siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Czarna Woda.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. miasto (wg stanu prawnego z 1 stycznia 2014) miało 2863 mieszkańców[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Położone jest na skraju Borów Tucholskich było ośrodkiem przemysłu drzewnego, od końca XIX wieku istniał tam tartak. Atrakcyjne położenie nad rzeką, a jednocześnie przy szlaku drogowo-kolejowym Berlin-Kaliningrad spowodowało, że w Czarnej Wodzie w latach 50. XX wieku zlokalizowano fabrykę płyt pilśniowych.

W latach 1919–1939 Czarna Woda należała do województwa pomorskiego. W latach 1945–1950 wieś administracyjnie należała do woj. gdańskiego (dużego). W latach 1993–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gdańskiego (małego).

Czarna Woda posiada prawa miejskie od 1 stycznia 1993 roku[2]. Uzyskała je za sprawą odłączenia się od gminy wiejskiej Kaliska (jako sołectwo należała do niej równe 20 lat, po reformie znoszącej gromady na rzecz gmin w 1973 r.) i utworzenia gminy miejskiej. Obecnie jest najmłodszym miastem województwa pomorskiego oraz Kociewia; niecałe dwa lata wcześniej (1 kwietnia 1991 r.) w ten sam sposób powstała gmina miejska Krynica Morska (dawniej sołectwo gminy wiejskiej Sztutowo).

30 grudnia 1994 r. z gminy Kaliska zostały wyłączone następne dwa sołectwa: Huta Kalna oraz Lubiki, które przeszły do miasta Czarna Woda, stając się częściami miasta[3].

1 stycznia 2014 Czarna Woda zmieniła rodzaj gminy z miejskiego na miejsko-wiejski[4]. W praktyce oznaczało to wyłączenie poza administrację miasta obszarów sołectw Huta Kalna i Lubiki. Z wyłączonych terenów powstał obszar wiejski gminy miejsko-wiejskiej Czarna Woda. 1 stycznia 2014 odebrany został też status miasta gminie miejskiej Czarna Woda z równoczesnym (tego samego dnia) nadaniem statusu miasta miejscowości Czarna Woda. Był to dwuetapowy zabieg administracyjny związany ze zmianą rodzaju gminy z miejskiej na miejsko-wiejską (z identyczną sytuacją spotkała się w 2008 roku Szczawnica[5], kiedy to przekształcono gminę miejską Szczawnica w miejsko-wiejską gminę Szczawnica. Zmiana statusu gminy podyktowana była wieloma warunkami. W części "wiejskiej" jednostki dominują funkcje rolnicze oraz usługi związane z obsługą rolnictwa i turystyki. Brak tam kanalizacji sanitarnej; jest tam też samodzielny wodociąg niezależny od miejskiej sieci wodociągowej. Tereny "miejskie" i "wiejskie" różnią się znacznie pod względem stopnia urbanizacji i rodzaju zabudowy. Wydzielenie części wiejskiej z miasta Czarna Woda umożliwi jej mieszkańcom korzystanie ze środków Unii Europejskiej przeznaczonych dla obszarów wiejskich oraz pozwoli na utworzenie gospodarstw agroturystycznych (m.in. dostęp do kredytów z tym związanych)[4]. Przy frekwencji 0,65% (miasto Czarna Woda), 18,39% (sołectwo Huta Kalna) i 14,21% (sołectwo Lubiki) za zmianą statusu gminy z miejskiej na miejsko-wiejski opowiedziało się 100% głosujących we wszystkich jednostkach[4].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Czarna Woda leży w południowej części województwa pomorskiego, na zachodnim krańcu powiatu starogardzkiego. Około 2 km na południowy zachód leży wieś Łąg.

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia miasta wynosiła 9,94 km²[1][6]. Miasto obejmowało 35,8% powierzchni gminy Czarna Woda.

Miasto jest położone w centralnej części mezoregionu Bory Tucholskie. Znajduje się nad rzeką Wdą. Przy północno-zachodniej części miasta do Wdy uchodzi rzeka Niechwaszcz.

Według danych z roku 2002[7] Czarna Woda miała obszar 27,75 km², w tym: użytki rolne: 33% (przewaga gruntów o klasie bonitacyjnej VI[potrzebne źródło]), użytki leśne: 54%.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2011[8]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 3300 100 1685 51,1 1615 48,9
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
118,2 60,7 58,2

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Przez miasto Czarna Woda przebiegają następujące szlaki turystyczne:

Kociewskie trasy rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-24. ISSN 1505-5507.
  2. Dz. U. z 1992 r. Nr 100, poz. 500.
  3. Dz. U. z 1994 r. Nr 132, poz. 671.
  4. 4,0 4,1 4,2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 869)
  5. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2007 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. z 2007 r. Nr 136, poz. 961)
  6. Zmiany wchodzące w życie z dniem 1 stycznia 2014 roku (pol.). http://ksng.gugik.gov.pl/pliki/zmiany_w_podziale_administracyjnym_polski_2014.pdf. [dostęp 2014-01-01].)
  7. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  8. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci, województw, powiatów i gmin wg stanu w dniu 31.12.2011 (pol.). GUS. [dostęp 2012-08-13].
  9. PTTK Szlak Kociewski.
  10. PTTK Szlak Kręgów Kamiennych.
  11. szlaki turystyczne Powiatu Starogardzkiego.
  12. kociewskie trasy rowerowe.