Aldebaran
Współrzędne: 
04h35m55,24s; +16°30'33,50"
| Aldebaran A/B | |
| α Tauri1,2 | |
 Aldebaran na tle Hiad (duży czerwonawy punkt po lewej stronie) |
|
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Gwiazdozbiór | Byk |
| Rektascensja | 04h 35m 55,24s |
| Deklinacja | +16° 30' 33,5" |
| Odległość | 65,1 ly (20 pc) |
| Charakterystyka fizyczna | |
| Rodzaj gwiazdy | czerwony olbrzym/karzeł |
| Typ widmowy | K5III/M2V |
| Jasność obserwowana | 0,87/13,6m |
| Jasność absolutna | -0,63/11,98m |
| Alternatywne oznaczenia | |
| Parilicium, Cor Tauri, Paliliya, 87 Tauri, Gl 171.1A/B, GJ 9159 A/B, HR 1457, BD +16°629 A/B, HD 29139, GCTP 1014.00, LTT 11462, SAO 94027, FK5 168, GC 5605, ADS 3321 A/B, CCDM 04359+1631, Wo 9159 A/B, HIP 21421 | |
Aldebaran (arab. الدبران, α Tauri, alfa Tauri, „Oko Byka”) – gwiazda podwójna, najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Byka (+0,85m). Gwiazda oddalona jest o ok. 65,1 roku świetlnego od Ziemi (według pomiarów satelity Hipparcos).
Na niebie Aldebaran jest widoczny na tle gromady Hiad; znajduje się w połowie odległości tej gromady od Słońca.
Spis treści |
Właściwości fizyczne [edytuj]
- Aldebaran A to czerwony olbrzym, typu widmowego K5III, o barwie pomarańczowej. Średnica tej gwiazdy 40- do 52-krotnie przewyższa średnicę Słońca, masa zaś większa jest 2,5-krotnie od masy Słońca. Według pomiarów satelity Hipparcosa gwiazda odległa jest o 65,1 lat świetlnych (20.0 pc) i świeci 425 razy jaśniej niż Słońce[1].
- Aldebaran B to karzeł typu widmowego M2V. Jest małą gwiazdą, której rozmiary to zaledwie 0,04 promienia Słońca. Masa jej to ok. 15% masy naszej Dziennej Gwiazdy, świeci ona z jasnością 0,00014 jasności Słońca i ma temperaturę powierzchniową sięgającą 3050 K.
Wizualnie Aldebaran stanowi gwiazdę sześciokrotną (składniki A-F)[2]. Główny składnik A i składnik B mogą być fizycznie związane, ale ze względu na duże niepewności pomiaru nie jest to pewne[3]. Składniki C i D tworzą znany układ podwójny Alfa Tauri CD i okrążają się nawzajem, ale znajdują się daleko za Aldebaranem A, należą do gromady Hiad i, jak cała ta gromada, nie oddziałują z nim.[4]
Hipoteza o istnieniu układu planetarnego [edytuj]
W 1993 pomiary prędkości kątowych Aldebarana, Arktura i Polluksa pokazały, że Aldebaran wykazuje długookresowe oscylacje prędkości radialnej, które mogłyby zostać zinterpretowane jako wskazujące na obecność towarzysza mniejszego niż gwiazda. Pomiary dla Aldebarana wskazują na towarzysza o masie co najmniej 11,4 raza większej niż Jowisz, o okresie 643 dni, odległego o 2,0 j.a. na lekko ekscentrycznej orbicie. Jednak badania wszystkich trzech gwiazd wykazywały podobne oscylacje prowadzące do podobnych mas towarzyszy i autorzy stwierdzili, że zmiany były prawdopodobnie spowodowane przez czynniki wewnątrzgwiazdowe, a nie grawitacyjny wpływ towarzysza[5]. Późniejsze obserwacje nie potwierdziły istnienia żadnego towarzysza mniejszego niż gwiazda[6].
Zobacz też [edytuj]
- lista gwiazd w gwiazdozbiorze Byka
- lista najjaśniejszych gwiazd według jasności wizualnej
- lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
- lista największych gwiazd
Przypisy
- ↑ Richichi & Roccatagliata (2005) derived an angular diameter of 20.58±0.03 milliarcsec, which given a distance of 65 light years yields a diameter of 61 million km. James B. Kaler (May 22, 2009). "Aldebaran". Stars. Archived from the original on 10 January 2010. [1] Retrieved 2009-12-20. [2]
- ↑ VizieR Detailed Page CCDM===04359+1631 (ang.). W: VizieR [on-line]. Centre de Données astronomiques de Strasbourg. [dostęp 2009-12-30].
- ↑ Poveda, A.; Herrera, M. A.; Allen, C.; Cordero, G.; Lavalley, C.. Statistical studies of visual double and multiple stars. II. A catalogue of nearby wide binary and multiple systems. „Revista Mexicana de Astronomia y Astrofisica”. 28 (1), s. 43–89, April 1994. Bibcode: 1994RMxAA..28...43P (ang.).
- ↑ Griffin, R. F.. Alpha Tauri CD – A well-known Hyades binary. „Astronomical Society of the Pacific, Publications (ISSN 0004-6280)”. 97, s. 858–859, September, 1985. doi:10.1086/131616. Bibcode: 1985PASP...97..858G (ang.).
- ↑ Hatzes, A., Cochran, W.. Long-period radial velocity variations in three K giants. „The Astrophysical Journal”. 413 (1), s. 339–348, 1993. doi:10.1086/173002. Bibcode: 1993ApJ...413..339H (ang.).
- ↑ Hatzes, A., Cochran, W.. On the nature of the radial velocity variability of Aldebaran – A search for spectral line bisector variations. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 293 (4), s. 469–478, 1998. doi:10.1046/j.1365-8711.1998.01186.x. Bibcode: 1998MNRAS.293..469H (ang.). arXiv:astro-ph/9712312 (ang.)
