Arktur
Współrzędne: 
14h15m42,00s; +19°11'00,00"
| Arktur | |
| α Boötis | |
 Porównanie rozmiarów Arktura i Słońca |
|
| Dane obserwacyjne (J2000) | |
| Gwiazdozbiór | Wolarz |
| Rektascensja | 14h 15m 42s |
| Deklinacja | +19° 11' 00" |
| Odległość | 36,7 ly (11,6 pc) |
| Charakterystyka fizyczna | |
| Typ widmowy | K2 III |
| Jasność obserwowana | -0,05m |
| Jasność absolutna | -0,31m |
| Alternatywne oznaczenia | |
Arcturus
 |
|
Arktur (α Boo, alfa Boötis, alfa Wolarza) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, trzecia (nie licząc Słońca) pod względem jasności na niebie (czwarta licząc sumaryczne jasności układów gwiazd). Arktur jest również najjaśniejszą gwiazdą północnej hemisfery nieba.
Jest to pierwsza gwiazda, u której stwierdzono ruch własny – w ciągu 800 lat przesuwa się na niebie o odległość kątową równą średnicy tarczy Księżyca. Odkrycia tego dokonał Edmund Halley w 1717 roku.
Arktur ma masę 1-1,5 masy Słońca, jego średnica sięga 34 mln km, temperatura powierzchni wynosi 4300K (barwa pomarańczowa), jest on 110 razy jaśniejszy od naszej Dziennej Gwiazdy. Gwiazda ta należy do Strumienia Arktura[1].
Hipoteza o istnieniu układu planetarnego[edytuj]
Pomiary sztucznego satelity Hipparcos sugerują, że Arktur jest gwiazdą podwójną a towarzysz jest około dwudziestu razy mniej jasny niż główna gwiazda i orbituje tak blisko, że jest na graniczy naszych możliwości odkrycia. Ostatnie wyniki wciąż nie są rozstrzygające, ale wspierają to odkrycie[2].
W 1993 pomiary prędkości kątowych Aldebarana, Arktura i Polluksa pokazały, że Arktur wykazuje długookresowe oscylacje prędkości radialnej, które mogłyby zostać zinterpretowane jako wskazujące na obecność towarzysza mniejszego niż gwiazda. Pomiary dla Arktura wskazują na towarzysza o masie niemal 12 razy większej niż Jowisz, odległego o 1,1 AU na lekko ekscentrycznej orbicie. Jednak badania wszystkich trzech gwiazd wykazywały podobne oscylacje prowadzące do podobnych mas towarzyszy i autorzy stwierdzili, że zmiany były prawdopodobnie spowodowane przez czynniki wewnątrzgwiazdowe, a nie grawitacyjny wpływ towarzysza. Jak dotąd nie potwierdzono istnienia żadnego towarzysza mniejszego niż gwiazda[3].
Zobacz też[edytuj]
- lista najjaśniejszych gwiazd według jasności wizualnej
- lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
- lista gwiazd w gwiazdozbiorze Wolarza
Przypisy
- ↑ Jerzy Kuczyński. Najbliżsi sąsiedzi naszej Galaktyki. „Młody Technik”, s. 52, 53, wrzesień 2005. Warszawa: AVT (pol.). [dostęp 20 maja 2010].
- ↑ T. Verhoelst, P. J. Bordé, G. Perrin, L. Decin i inni. Is Arcturus a well-understood K giant?. „Astronomy & Astrophysics”. 435, s. 289, 2005. doi:10.1051/0004-6361:20042356. Bibcode: 2005A&A...435..289V. arXiv:astro-ph/0501669 (ang.) (zobacz też przypisy tam)
- ↑ Hatzes, A., Cochran, W.. Long-period radial velocity variations in three K giants. „The Astrophysical Journal”. 413 (1), s. 339–348, 1993. doi:10.1086/173002. Bibcode: 1993ApJ...413..339H (ang.).
