Biskupi krakowscy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Biskupi krakowscybiskupi diecezjalni i biskupi pomocniczy diecezji, a następnie (od 1925) archidiecezji krakowskiej.

W latach 1443–1790 kolejni biskupi diecezjalni byli książętami siewierskimi.

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Biskupi diecezjalni[edytuj | edytuj kod]

Okres pełnienia funkcji Imię i nazwisko Wizerunek Uwagi
ok. 973–986? Prohor biskup misyjny podległy kościelnej jurysdykcji biskupa praskiego
986–995? Prokulf biskup misyjny podległy kościelnej jurysdykcji biskupa praskiego
1000–1008? Poppon biskup krakowski podległy metropolicie gnieźnieńskiemu
1009–1018? Gompon Wojciech Kętrzyński utożsamia go z poprzednikiem
1019–1030 Lambert I
1030/1032?–1046? Rachelin
1046?–1059 Aaron arcybiskup
1061–1071 Lambert II Suła
1072–1079 Stanisław ze Szczepanowa Sanctus Stanislaus.JPG święty Kościoła katolickiego
1082–1101 Lambert III
1101 Czasław
1102–1109 Baldwin
1109/1110–1118 Maurus
1118–1142 Radost
1142–1143 Robert
1143–1166 Mateusz
1166?–1185? Gedko
1185?–1207 Fulko (Pełka)
1208–1218 Wincenty Kadłubek Wincenty Kadłubek.png rezygnacja z funkcji biskupiej, następnie mnich cysterski, błogosławiony Kościoła katolickiego
1218–1229 Iwo Odrowąż Bishop Iwo Odrowąż devotes foundation stone of the church in iwonicz in 1226.PNG
1229–1242 Wisław z Kościelca Wisław z Kościelca seal 1236.PNG
1242–1266 Jan Prandota Jan Prandota seal 1243.PNG
1266–1292 Paweł z Przemankowa Paweł z Przemankowa.JPG
1292–1294 Prokop
1294–1320 Jan Muskata
1320–1326 Nankier
1326–1347 Jan Grot
1347–1348 Piotr z Falkowa
1348–1366 Jan Bodzanta Bodzęta.JPG
1367–1380 Florian Mokrski
1380–1382 Zawisza Kurozwęcki
1382–1392 Jan Radlica
1392–1412 Piotr Wysz następnie biskup diecezjalny poznański
1412–1423 Wojciech Jastrzębiec Wojciech Jastrzębiec.PNG następnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy
1423–1455 Zbigniew Oleśnicki Cardinal Zbigniew Oleśnicki.PNG kardynał
1455–1460 Tomasz Strzępiński
1461–1463 Jakub z Sienna Jakub z Sienna.PNG następnie biskup diecezjalny kujawski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy
1463–1464 Jan Gruszczyński Jan Gruszczyński.PNG następnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy
1464–1471 Jan Lutek
1471–1488 Jan Rzeszowski
1488–1503 Fryderyk Jagiellończyk Fryderyk Jagiellończyk.PNG od 1493 jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy, kardynał
1503–1524 Jan Konarski
1524–1535 Piotr Tomicki Piotr Tomicki.jpg
1536–1537 Jan Latalski JLatalski.jpg następnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy
1537–1538 Jan Chojeński Jan Chojeński.jpg
1538–1545 Piotr Gamrat PiotrGamrat.jpg od 1541 jednocześnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy
1546–1550 Samuel Maciejowski POL Samuel Maciejowski.jpg
1551–1560 Andrzej Zebrzydowski Andrzej Zebrzydowski.jpg
1560–1572 Filip Padniewski FilipPadniewski.JPG
1572–1577 Franciszek Krasiński Franciszek Krasiński.PNG
1577–1591 Piotr Myszkowski Piotr Myszkowski.JPG
1591–1600 Jerzy Radziwiłł Jerzy Radziwiłł.jpg kardynał
1600–1605 Bernard Maciejowski BernardMaciejowski.jpg następnie arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy, kardynał
1607–1616 Piotr Tylicki Piotr Tylicki.PNG
1616–1630 Marcin Szyszkowski Marcin Szyszkowski.jpg
1630–1631 Andrzej Lipski
1632–1634 Jan Albert Waza Joannes Albertus Vasa.PNG kardynał
1635–1642 Jakub Zadzik Zadzik.JPG
1642–1657 Piotr Gembicki PGembicki.JPG
1658–1679 Andrzej Trzebicki Andrzej Trzebicki.JPG
1681–1699 Jan Małachowski Jan Małachowski.jpg
1700 Stanisław Kazimierz Dąmbski Stanisław Kazimierz Dąbski.PNG
1701–1702 Jerzy Albrecht Denhoff Jerzy Albrecht Denhoff.JPG
1710–1719 Kazimierz Łubieński Kazimierz Łubieński.PNG
1720–1732 Konstanty Felicjan Szaniawski Felicjan Konstanty Szaniawski.JPG
1732–1746 Jan Aleksander Lipski Jan Aleksander Lipski.JPG kardynał
1746–1758 Andrzej Stanisław Załuski Andrzej Stanisław Załuski.PNG
1759–1788 Kajetan Sołtyk Kajetan Sołtyk.PNG
1788–1800 Feliks Turski Feliks Paweł Turski.PNG
1805–1813 Andrzej Gawroński
1815–1829 Jan Paweł Woronicz Jan Paweł Woronicz.JPG następnie arcybiskup metropolita warszawski i prymas Królestwa Polskiego
1830–1851 Karol Skórkowski Karol Skórkowski.PNG
1879–1894 Albin Dunajewski Albin Dunajewski-crop.jpg kardynał
1895–1911 Jan Puzyna Jan Puzyna.jpg kardynał
1911–1951 Adam Stefan Sapieha Adam Stefan Sapieha (1867-1951).jpg od 1925 arcybiskup metropolita, kardynał
1951–1962 Eugeniusz Baziak Eugeniusz Baziak.jpg do 1962 administrator apostolski (od arcybiskup metropolita lwowski), od 1962 arcybiskup metropolita
1964–1978 Karol Wojtyła Karol Wojtyła - wizytacja zakonu oo. Karmelitów na Piasku w Krakowie 1967.jpg arcybiskup metropolita, kardynał, następnie papież Jan Paweł II, święty Kościoła katolickiego
1979–2005 Franciszek Macharski Franciszek Macharski.jpg arcybiskup metropolita, kardynał
od 2005 Stanisław Dziwisz JRKRUK 20130907 KARD STANISLAW DZIWISZ WISLICA IMG 3893B.jpg arcybiskup metropolita, kardynał

Uwaga! Kolejność i okresy sprawowania władzy biskupiej pierwszych biskupów do Fulka włącznie są mocno niepewne. Podstawowe źródła (Katalogi biskupów krakowskich) różnią się zarówno co do samego ich istnienia (Prohor, Prokulf, Gompon, Lambert), ich kolejności oraz lat pontyfikatu. Historyczność postaci biskupów Prohora i Prokulfa jest przedmiotem sporu historiograficznego. Pierwsze źródło, które o nich wspomina, to Katalog biskupów krakowskich z poł. XIII w., zawierający obok informacji sprawdzonych o pierwszych biskupach ewidentne bałamuctwa. Część historyków (Aleksander Gieysztor, Gerard Labuda) uważa, że mogli być biskupami morawskimi z ostatniej ćwierci X w., w jurysdykcji których znajdował się Kraków. Aron nosił tytuł arcybiskupa ad personam, tzn. że otrzymał paliusz arcybiskupi jako osobiste wyróżnienie, ale nie oznaczało automatycznego objęcia i sprawowania urzędu metropolity.

Biskupi pomocniczy[edytuj | edytuj kod]

Okres pełnienia funkcji Imię i nazwisko Wizerunek Uwagi
1303–1306 Marcin
1347–1348 Jan następnie biskup pomocniczy kujawski
1360–ok. 1371 Tomasz z Sienna
1395–1412 Zbigniew z Łapanowa następnie biskup diecezjalny łucki, późniejszy biskup diecezjalny kamieniecki
1423–1444 Jarosław z Lublina
1446–1461 Jerzy
1464–1498 Paweł z Krakowa
1499–1503 Marian Lulias
1503–1526 Jan Amicinus
1527–1544 Dominik Małachowski
1544–1546 Erazm Ciołek
1547–1559 Andrzej Spot
1560–1565 Stanisław Słomowski następnie arcybiskup metropolita lwowski
1566–1577 Marcin Białobrzeski Marcin Białobrzeski 2.JPG następnie biskup diecezjalny kamieniecki
1578–1586 Jakub Milewski
1587–1614 Paweł Dembski
1614–1645 Tomasz Oborski Tomasz Oborski.PNG
1645–1657 Wojciech Lipnicki
1658–1689 Mikołaj Oborski
1690–1700 Stanisław Szembek Stanisław Szembek.PNG następnie biskup diecezjalny kujawski, późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski i Litwy
1700–1705 Kazimierz Łubieński Kazimierz Łubieński.PNG następnie biskup diecezjalny chełmski, późniejszy biskup diecezjalny krakowski
1706–1726 Michał Szembek
1726–1751 Michał Kunicki
1753–1786 Franciszek Podkański
1786–1806 Józef Olechowski
1787–1798 Wojciech Radoszewski
1767–1807 Jan Kanty Lenczowski
1814 Augustyn Karol Lipiński
1816–1830 Tomasz Nowina-Nowiński
1824–1841 Franciszek Zglenicki
1845–1868 Ludwik Łętowski
1862–1879 Antoni Junosza Gałecki
1900–1924 Anatol Nowak Anatol Nowak.png następnie biskup diecezjalny przemyski
1927–1958 Stanisław Rospond
1958–1964 Karol Wojtyła Karol Wojtyła - wizytacja zakonu oo. Karmelitów na Piasku w Krakowie 1967.jpg
1960–1992 Julian Groblicki
1962–1988 Jan Pietraszko
1970–1993 Albin Małysiak Bp Albin Małysiak 2007.jpg
1970–1992 Stanisław Smoleński
1985–1992 Kazimierz Górny Kazimierz Gorny.jpg następnie biskup diecezjalny rzeszowski
1988–2004 Kazimierz Nycz Kazimierz Nycz 01.jpg następnie biskup diecezjalny koszalińsko-kołobrzeski, późniejszy arcybiskup metropolita warszawski, kardynał
od 1988 Jan Szkodoń Jan Szkodoń, 2009.JPG
2004–2010 Józef Guzdek 2011-05-08-Procesja na Skałkę-bp Józef Guzdek-Gagorski.jpg następnie biskup polowy Wojska Polskiego
od 2004 Jan Zając Bp. Jan Zając.jpg
od 2011 Grzegorz Ryś Biskup Grzegorz Ryś.JPG
od 2011 Damian Muskus Damian Andrzej Muskus, biskup pomocniczy krakowski.jpg

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]