Jan Paweł Woronicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Jan Paweł Woronicz
prymas Królestwa Polskiego
Jan Paweł Woronicz
Herb Jan Paweł Woronicz
Kraj działania Polska
Data urodzenia 3 lipca 1757
Data śmierci 6 grudnia 1829
biskup diecezjalny krakowski
Okres sprawowania 1816–1829
arcybiskup metropolita warszawski i prymas Królestwa Polskiego
Okres sprawowania 1828–1829
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja jezuici
Śluby zakonne 5 września 1770
Prezbiterat 5 czerwca 1784
Sakra biskupia 8 maja 1816
Odznaczenia
Order św. Stanisława Order Orła Białego
Wikicytaty Jan Paweł Woronicz w Wikicytatach

Jan Paweł Woronicz herbu Herburt (ur. 3 lipca 1757 w Brodowie, zm. 6 grudnia 1829 w Wiedniu) – polski biskup rzymskokatolicki, jezuita do 1772, poeta, radca stanu Księstwa Warszawskiego, biskup diecezjalny krakowski w latach 1816–1829, arcybiskup metropolita warszawski i prymas Królestwa Polskiego w latach 1828–1829.

[edytuj] Życiorys

Urodził się na Wołyniu. Początkowo uczył się u jezuitów, gdzie ujawnił zdolności poetyckie, pisząc pierwsze sielanki. Wstąpił do zakonu jezuitów, jednak wobec kasaty tego zakonu w 1773 został wyświęcony na księdza diecezjalnego.

W marcu 1783 został proboszczem w Liwie, uzyskując tym samym godność infułata. Wkrótce został także kanonikiem kijowskim. Podczas Sejmu Czteroletniego pracował w komisji do spraw religijnych. Był autorem mów sejmowych napisanych dla biskupów Kaspra Cieciszowskiego i Macieja Garnysza. W 1791 dzięki poparciu biskupa chełmskiego Wojciecha Skarszewskiego został audytorem kurii diecezji chełmskiej. Od 1794 był kanonikiem chełmskim. W czasie insurekcji kościuszkowskiej był komisarzem Komisji Porządkowej Księstwa Mazowieckiego. 12 marca 1795 objął kanonię warszawską. W listopadzie 1797 został kanonikiem wrocławskim. W 1800 wycofał się z życia hierarchii kościelnej i osiadł na probostwie w Kazimierzu Dolnym. Tam związał się z rodziną Czartoryskich osiadłą w Puławach. Swój najlepszy poemat Świątynia Sybilli zadedykował wówczas księżnej Izabeli Czartoryskiej. W latach 1803–1815 był proboszczem w Powsinie. Utrzymywał jednak żywy kontakt z pobliską Warszawą, działając między innymi w Towarzystwie Przyjaciół Nauk.

Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego został mianowany w 1806 członkiem Izby Wojenno-Administracyjnej, zaś w 1808 – członkiem Rady Stanu. W 1810 mianowany członkiem Sekcji Spraw Wewnętrznych i Obrządków Religijnych. W 1815 cesarz Aleksander I mianował go biskupem diecezjalnym krakowskim i senatorem Królestwa Polskiego. W 1827 został arcybiskupem metropolitą warszawskim i prymasem Królestwa Polskiego. 24 maja 1829 na Zamku Królewskim w Warszawie przewodniczył uroczystościom koronacyjnym cesarza Mikołaja I.

Zmarł w grudniu 1829. Pochowany został w Krakowie na Wawelu. Jego pogrzeb był wielką [manifestacją patriotyczną.

Jego najważniejsze utwory: Zjawienie Emilki, Świątynia Sybilli, Hymn do Boga. Zasłynął też jako wybitny homiletyk i mówca, jako retor wielokrotnie porównywany z Piotrem Skargą.

Odznaczony Orderem Świętego Stanisława I klasy z nadania Aleksandra I Romanowa[1]. W 1829 odznaczony Orderem Orła Białego[2].

Przypisy

  1. ↑ Z. Dunin-Wilczyński, Order Św. Stanisława, Warszawa 2006 s. 219.
  2. ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, 2008, s. 291.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Poprzednik
Andrzej Gawroński		 BishopCoA PioM.svg Biskup krakowski
1816–1829		 BishopCoA PioM.svg Następca
Karol Skórkowski
p • d • e
Biskupi warszawscy
Biskupi diecezjalni
Józef Miaskowski (1800–1804) • Franciszek Skarbek-Malczewski (1819) • Szczepan Hołowczyc (1819–1823) • Wojciech Skarszewski (1824–1827) • Jan Paweł Woronicz (1828–1829) • Stanisław Kostka Choromański (1837–1838) • Antoni Melchior Fijałkowski (1857–1861) • Zygmunt Szczęsny Feliński (1862–1883) • Wincenty Teofil Popiel (1883–1912) • Aleksander Kakowski (1913–1938) • August Hlond (1946–1948) • Stefan Wyszyński (1948–1981) • Józef Glemp (1981–2007) • Stanisław Wielgus (2007) • Kazimierz Nycz (od 2007)
Biskupi pomocniczy
Jan Chrzciciel Albertrandi (1798–1808) • Daniel Ostrowski (1818–1831) • Mikołaj Jan Manugiewicz (1822–1825) • Franciszek Pawłowski (1827–1829) • Tomasz Chmielewski (1837–1844) • Jan Dekert (1859–1861) • Henryk Plater (1859–1863) • Kazimierz Ruszkiewicz (1884–1925) • Stanisław Gall (1918–1919, 1933–1940) • Władysław Szcześniak (1925–1926) • Antoni Szlagowski (1928–1956) • Zygmunt Choromański (1946–1968) • Wacław Majewski (1946–1983) • Jerzy Modzelewski (1959–1986) • Bronisław Dąbrowski (1962–1993) • Władysław Miziołek (1969–1992) • Zbigniew Józef Kraszewski (1970–1992) • Kazimierz Romaniuk (1982–1992) • Marian Duś (od 1986) • Stanisław Kędziora (1987–1992) • Józef Zawitkowski (1990–1992) • Piotr Jarecki (od 1994) • Tadeusz Pikus (od 1999)
Poprzednik
Wojciech Skarszewski		 CardinalCoA PioM.svg Prymas Królestwa Polskiego
1828–1829		 CardinalCoA PioM.svg Następca
Aleksander Kakowski
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Pawe%C5%82_Woronicz&oldid=29163467”
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach