Wacław I Święty
| Wacław I Święty | |
| męczennik | |
 |
|
| Data urodzenia | ok. 907 |
| Data śmierci | 28 września 929 lub 935 Stary Bolesławiec |
| Kościół/ wyznanie |
katolicki |
| Wspomnienie | 28 września |
| Atrybuty | zbroja, szaty królewskie, sztylet,włócznia |
| Patron | Królestwa Polskiego, Czech i Pragi |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Wacław I Święty, również Święty Wacław (ur. ok. 907, zm. 28 września 929 lub 935[1]) – czeski książę z dynastii Przemyślidów, męczennik i święty Kościoła Katolickiego.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Był synem księcia Wratysława I i pogańskiej księżniczki Drahomiry. Gdy Wacław miał trzynaście lat, Wratysław I zmarł, a jego wychowaniem w duchu chrześcijańskim zajęła się babka, późniejsza święta Ludmiła, a nie matka, która wychowywała jego młodszego brata Bolesława. Około roku 925 Wacław rozpoczął rządy w kraju, wygnał z niego Drahomirę i Bolesława, i rozpoczął proces ugruntowania chrystianizacji Czech – wtedy właśnie wzniesiono romańską rotundę, której pozostałości znajdują się obecnie pod katedrą św. Wita na Hradczanach w Pradze.
| 4. Borzywoj I | ||||||
| 2. Wratysław I | ||||||
| 5. Ludmiła Czeska | ||||||
| 1. Wacław I Święty | ||||||
| 6. NN | ||||||
| 3. Drahomira | ||||||
| 7. NN | ||||||
Wzrost znaczenia chrześcijaństwa skutkował zbliżeniem Czech do Cesarstwa Niemieckiego, a to było sprzeczne z interesami czeskiej pogańskiej elity, co ostatecznie doprowadziło do rebelii pogańskiej oraz zamachu Bolesława Okrutnego na życie brata Wacława. Wacław zginął z rąk siepaczy nasłanych przez rodzonego brata w Starym Bolesławcu (czes. Brandýs nad Labem-Stará Boleslav ) 28 września 929 (lub 935) roku. Mordu miano dokonać u bram kościoła[2]. Wkrótce Wacław został uznany świętym jako męczennik.
O Wacławie mówią utwory hagiograficzne m.in. Druhá staroslověnská legenda o sv. Václavu (Kniha o rodu a utrpení svatého Václava). Według autora tej legendy został Wacław zmuszony obcować z kobietą i spłodził z nią syna o imieniu Zbrasłav. Żona Wacława była niewierna z jego własnym sługą. Wacław ponoć ich przyłapał na gorącym uczynku. Nie kazał ich jednak stracić, lecz wybaczył i szlachetnie sam udzielił im ślubu[3].
[edytuj] Ikonografia
W ikonografii Wacław I Święty często przedstawiany jest w zbroi, w stroju królewskim. Jego atrybutami są: sztylet - narzędzie jego śmierci, anioł podający mu włócznię, trumna niesiona przez anioły.
[edytuj] Patronat
Święty Wacław został ustanowiony w 1436 jednym z czterech głównych patronów Królestwa Polskiego przez biskupa krakowskiego kard. Zbigniewa Oleśnickiego[4].
Współcześnie jest patronem Czech i Pragi. W Polsce wiele starych kościołów ma za patrona tego świętego, m.in. krakowska Katedra Wawelska (śś. Stanisława i Wacława), Kościół św. Wacława w Radomiu czy też Warszawska Parafia św. Wacława na Pradze Południe.
[edytuj] Kanonizacja
Papież rozszerzył kult Wacława I przez „kanonizację równoważną”[5].
[edytuj] Dzień obchodów
Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele katolickim w dies natalis[6].
[edytuj] W kulturze
Książę Wacław jest bohaterem angielskiej kolędy Good King Wenceslas, zaczynającej się od słów Good King Wenceslas looked out, on the Feast of Stephen, według legend śpi on ze swoimi rycerzami na górze Blaník, żartobliwe przedstawienie świętego zaproponował David Černý w postaci rzeźby Koń.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Przypisy
- ↑ W literaturze i tradycji pojawiają się daty 929 oraz 935.
- ↑ Święty Wacław, męczennik. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2012-10-07].
- ↑ Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione. WAB, 2001. ISBN 83-88221-44-2.
- ↑ Ks. Arkadiusz Nocoń: Dzieje ustanowienia św. Jacka Głównym Patronem Polski. Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 2007, t. 40, z. 1, s. 97–113.. [dostęp 2013-03-22].
- ↑ Co to znaczy kanonizacja równoważna. L'Osservatore Romano, 12 maj 2012. [dostęp 2012-12-21].
- ↑ Domenico Agasso: San Venceslao Martire (wł.). 2001-02-01. [dostęp 2012-12-21].
|
|||||||||||||
| Poprzednik Wratysław I |
 |
Książę Czech 921–929 lub 935 |
|
Następca Bolesław I Srogi |
