Wacław I Święty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wacław I Święty
Wenzeslaus by Peter Parler.JPG
Książę Czech
Okres panowania od 924
do 935
Poprzednik Wratysław I
Następca Bolesław I Srogi
Dane biograficzne
Dynastia Przemyślidzi
Urodziny ok. 907
Śmierć 28 września 935
Ojciec Wratysław I
Matka Drahomira
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Wacław I Święty
męczennik
Data urodzenia ok. 907
Data śmierci 28 września 929 lub 935
Stary Bolesławiec
Kościół/
wyznanie
katolicki
Wspomnienie 28 września
Atrybuty zbroja, szaty królewskie, sztylet,włócznia
Patron Królestwa Polskiego, Czech i Pragi
Święty Wacław i jego babka św. Ludmiła w kościele św.św. Cyryla i Metodego w Ołomuńcu. Artystyczna wizja – Wacław w momencie śmierci babki miał 14 lat
Pomnik św. Wacława na placu Wacława w Pradze

Wacław I Święty, również Święty Wacław (ur. ok. 907, zm. 28 września 929 lub 935[1]) – czeski książę z dynastii Przemyślidów, męczennik i święty Kościoła Katolickiego.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był synem księcia Wratysława I i pogańskiej księżniczki Drahomiry. Gdy Wacław miał trzynaście lat, Wratysław I zmarł, a jego wychowaniem w duchu chrześcijańskim zajęła się babka, późniejsza święta Ludmiła, a nie matka, która wychowywała jego młodszego brata Bolesława. Około roku 925 Wacław rozpoczął rządy w kraju, wygnał z niego Drahomirę i Bolesława, i rozpoczął proces ugruntowania chrystianizacji Czech – wtedy właśnie wzniesiono przedromańską rotundę, której pozostałości znajdują się obecnie pod katedrą św. Wita na Hradczanach w Pradze.

Wzrost znaczenia chrześcijaństwa i polityka Wacława skutkowała zależnością Czech wobec Cesarstwa Niemieckiego, a to było sprzeczne z interesami części czeskiej elity, która popierała młodszego brata Wacława, Bolesława.

Bolesław zaprosił Wacława na uroczystości świętych Kosmy i Damiana do Starego Bolesławca. Tam wywiązała się kłótnia pomiędzy braćmi, Bolesław uderzył mieczem, Wacław uciekł do kościoła, ale zanim tam dobiegł zabiło go trzech rycerzy Bolesława Tira, Česta i Hněvsa. Wkrótce potem Wacław został uznany świętym jako męczennik[2].

O Wacławie mówią utwory hagiograficzne m.in. Druhá staroslověnská legenda o sv. Václavu (Kniha o rodu a utrpení svatého Václava). Według autora tej legendy został Wacław zmuszony obcować z kobietą i spłodził z nią syna o imieniu Zbrasłav. Żona Wacława była niewierna z jego własnym sługą. Wacław ponoć ich przyłapał na gorącym uczynku. Nie kazał ich jednak stracić, lecz wybaczył i szlachetnie sam udzielił im ślubu[3].

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

W ikonografii Wacław I Święty często przedstawiany jest w zbroi, w stroju królewskim. Jego atrybutami są: sztylet - narzędzie jego śmierci, anioł podający mu włócznię, trumna niesiona przez anioły.

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Święty Wacław został ustanowiony w 1436 jednym z czterech głównych patronów Królestwa Polskiego przez biskupa krakowskiego kard. Zbigniewa Oleśnickiego[4].

Współcześnie jest patronem Czech i Pragi. W Polsce wiele starych kościołów ma za patrona tego świętego, m.in. krakowska Katedra Wawelska (śś. Stanisława i Wacława), Kościół św. Wacława w Radomiu czy też Warszawska Parafia św. Wacława na Pradze Południe.

Kanonizacja[edytuj | edytuj kod]

Papież rozszerzył kult Wacława I przez „kanonizację równoważną”[5].

Dzień obchodów[edytuj | edytuj kod]

Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w Kościele katolickim w dies natalis[6].

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Książę Wacław jest bohaterem angielskiej kolędy Good King Wenceslas, zaczynającej się od słów Good King Wenceslas looked out, on the Feast of Stephen, według legend śpi on ze swoimi rycerzami na górze Blaník, żartobliwe przedstawienie świętego zaproponował David Černý w postaci rzeźby Koń.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W literaturze i tradycji pojawiają się daty 929 oraz 935.
  2. Święty Wacław, męczennik. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2012-10-07].
  3. Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione. WAB, 2001. ISBN 83-88221-44-2.
  4. Ks. Arkadiusz Nocoń: Dzieje ustanowienia św. Jacka Głównym Patronem Polski. Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 2007, t. 40, z. 1, s. 97–113.. [dostęp 2013-03-22].
  5. Co to znaczy kanonizacja równoważna. L'Osservatore Romano, 12 maj 2012. [dostęp 2012-12-21].
  6. Domenico Agasso: San Venceslao Martire (wł.). 2001-02-01. [dostęp 2012-12-21].
Poprzednik
Wratysław I
Small coat of arms of the Czech Republic.svg Książę Czech
921929 lub 935
Small coat of arms of the Czech Republic.svg Następca
Bolesław I Srogi